Nick Park over eerste bioscoopavonturen van zijn helden Wallace en Gromit

(tijd) - Het was maar een kwestie van tijd eer Wallace en Gromit een kans zouden krijgen op het witte doek. Voor Nick Park, de geestelijke vader van het charmante duo, was 'The Curse of the Were-Rabbit' veel meer dan zomaar een animatiefilm. 'Wallace & Gromit zijn onze kroonjuwelen.'

Nick Park is niet alleen als ik hem de hand schud. De 46-jarige Britse animatiemaker heeft voor de gelegenheid zijn twee beste vrienden meegebracht naar het festival van Gent, meteen ook de twee grote vedetten uit de film die hij komt promoten. En ook al zijn ze nauwelijks 20 centimeter hoog, ik ben onwillekeurig toch een beetje onder de indruk van hun aanwezigheid. Met de drie korte avonturen die ze al mochten beleven, zijn Wallace en Gromit begrippen geworden in de animatiewereld. De techniek die de kale man en zijn trouwe viervoeter tot leven wekt (stop-motion) bestaat al sinds Willis O'Brien in 1915 het idee kreeg animatie te maken met figuurtjes in plaats van tekeningen. Het principe is nog steeds hetzelfde - 24 licht verschillende foto's van die figuurtjes vormen 1 seconde bewegend beeld - maar personages zoals Wallace en Gromit vind je nergens anders.

Toen Aardman, de Britse animatiestudio waar Nick Park al vrijwel zijn hele carrière werkt en waar hij zijn grootste successen (drie oscars) geboekt heeft, besloot de handen in elkaar te slaan met de grote Hollywoodstudio DreamWorks van Jeffrey Katzenberg en Steven Spielberg, lag het voor de hand dat die twee figuren de overstap naar een langspeelfilm zouden maken. Met 'The Curse of the Were-Rabbit' is het zover, en je voelt dat de film voor Park een stuk belangrijker is dan 'Chicken Run', de vorige Aardman/DreamWorks-coproductie. Hij praat trouwens met ongeveer hetzelfde accent en zangerige ritme als Wallace. We zijn dan ook des te tevredener dat hij zich er niet toe heeft laten verleiden veilig in het vaarwater van zoveel lauwe Amerikaanse animatiefilms te glijden en het avontuur vol te proppen met allerhande ironische knipoogjes en verwijzingen naar film en muziek, die hoegenaamd niets met het verhaal te maken hebben. 'Chicken Run' leed wel een beetje onder dat euvel, waardoor de ouderwetse Aardman-charme soms in het gedrang kwam.

Was er vanuit DreamWorks enige druk om meer van dat soort commerciële grapjes in de film te verwerken?

Nick Park: 'DreamWorks heeft natuurlijk inbreng gehad in het verhaal, maar het werd nooit zo specifiek. Knipogen naar andere films en genres is ook niets nieuws voor Wallace en Gromit. In de vorige avonturen hebben we dat ook gedaan. Wallace en Gromit zijn ook meer typisch Brits dan 'Chicken Run', wat misschien het verschil verklaart. Deze film was zo'n beetje een thuismatch voor ons. Jeffrey Katzenberg en de rest van DreamWorks hebben de drie kortfilms gezien en kennen de regels. Steve Box en ik stelden ook alles in het werk om vooral niet aan die regels te raken. Toen we de deal met DreamWorks sloten, stelden we Wallace en Gromit voor als onze kroonjuwelen. Ik had dan ook de complete creatieve controle. We wilden absoluut de spirit van de korte films bewaren, de artisanale look, de absurde dwaze humor en de provinciale sfeer.'

Hoe vindt u de juiste dosering voor die knipoogjes?

Park: 'We hebben ervoor gezorgd dat we zo weinig mogelijk naar specifieke films verwezen. Ik heb al mensen ontmoet die hele lijsten hadden met films waaraan we zogezegd refereren. Maar in werkelijkheid baseer ik me vooral op herinneringen en soorten cinema. De enige die er expliciet in zit, is 'King Kong', omdat het een van mijn favoriete films aller tijden is en omdat het verhaal zich ertoe leende. Vaak schiet zo'n idee je pas op het laatste moment te binnen. Je bouwt het decor, stelt de belichting op, denkt plots 'Hé, dat is net zoals die film!' en duwt het nog een beetje meer in die richting.'

De film zit wel zo vol grapjes dat je hem makkelijk drie keer kan bekijken en nog steeds nieuwe dingen ontdekken. Kunt u een voorbeeld geven van een grap die veel mensen niet zullen snappen?

Park: 'Op een bepaald moment zet Gromit de radio aan en hoor je Art Garfunkel 'Bright Eyes' zingen, wat een referentie is aan 'Watership Down', die tekenfilm met de konijnen. Toen we de film voorstelden in Amerika konden enkel de Anglofielen daarom lachen. 'Bright Eyes' was namelijk nooit een hit in de States. Wallaces koelkast is bijvoorbeeld van het merk Smug, wat dan weer verwijst naar de elektronicabouwer Smeg, die ook lang niet iedereen kent.'

Op de achterkant van Wallaces krant zie je nog net de kop dat Manchester United met 10-0 verloren heeft. Tegen wie?

Park: 'Preston, mijn geboortedorp in Lancashire. (lacht) Ik vond dat ik de mensen daar een plezier moest doen nadat ik de boosaardige hond uit 'A Close Shave' Preston had genoemd. Ik wou de balans weer in evenwicht brengen.'

Er zit voor het eerst ook een beetje ondeugende humor in, wat nieuw is voor Wallace en Gromit.

Park: 'Ik had schrik om er schunnige dubbelzinnigheden in te stoppen, want ik wou niet dat dit zo'n boertige komedie zou worden als de 'Carry On'-films. Nog zo'n grote Britse traditie. (lacht) Maar omdat het hele verhaal over groenten ging, konden we bepaalde grapjes over meloenen en komkommers toch niet laten. Die seksuele connotaties passen trouwens bij het hele weerwolfgegeven in de film. De freudiaanse Jekyll & Hyde-traditie gaat tenslotte ook over het verdringen van je innerlijke beest. Daar wilden we ook op inspelen, zij het dan op onze manier. Als je vijf jaar lang nadenkt over wat je met groenten kan aanvangen, kom je trouwens vanzelf uit bij minder fraaie ideeën.'

De relatie tussen Wallace en Gromit staat zowat in steen gebeiteld. Vond u het moeilijk om nog nieuwe invalshoeken te verzinnen?

Park: 'Ik vond het eigenlijk niet echt nodig. Wallace en Gromit zijn na drie korte films zo goed op elkaar ingespeeld dat hun avonturen zichzelf zowat schrijven. Zodra je ze in een bepaalde situatie plaatst, voegen ze daar automatisch hun eigen logica en ridicule humor aan toe. Wallace heeft het talent alles verkeerd te begrijpen en slaat voortdurend op hol, en dan is het aan Gromit om alles weer recht te trekken. Die hond zou het liefst van al een rustig en netjes geordend leventje leiden, maar daar komt altijd opnieuw iets tussen. (lachje) Daarnaast heb je steevast een donkere kracht die hun knusse wereld binnendringt.'

Steve Box, uw coregisseur, maakte ooit het bijzonder sfeervolle korte filmpje 'Stage Fright'. Hoe groot was zijn bijdrage tot deze film?

Park: 'Heel groot. We zijn allebei goed in sfeer, dus we wisten dat daar waarschijnlijk geen problemen mee zouden kennen. We hebben samen een jaar lang gebrainstormd over het scenario. We kwamen met allerlei ideeën en dachten na over hoe die zouden werken. Pas toen Mark Burton erbij kwam, begonnen we echt aan een verhaalstructuur te bouwen. We hebben veel weerwolffilms bekeken en de oude horror van Universal en Hammer, vooral dingen die we ons nog uit onze kindertijd herinnerden. In die verhalen zag je dikwijls een landgoed of een deftige woning, wat ons er dan weer toe bracht om dingen zoals 'Barry Lyndon' en 'The Go-Between' te bekijken. Dat hielp om personages te ontwikkelen, maar ook om de juiste sfeer te pakken te krijgen. Uiteindelijk hadden we een hele muur vol foto's en ideetjes.'

Nostalgie speelt een belangrijke rol in uw werk. Voelt u zich niet helemaal thuis in de moderne wereld?

Park: 'Ik studeerde nog aan de National Film & TV School toen ik Wallace en Gromit verzon. Ik ben eraan begonnen omdat ik me altijd al graag met modelbouwfiguurtjes heb beziggehouden. En ik hou het meest van het soort robuuste, volle, ronde ballonvormen. Ook voor de objecten. Toen ik in de jaren 60 opgroeide, stond ons huis vol voorwerpen uit de jaren 50 en de esthetiek van de fifties was zo ballonvormig. In 'A Grand Day Out', de eerste film met Wallace en Gromit, zit bijvoorbeeld een dienblad dat we toen hadden, met een scène uit de Zwitserse Alpen erop. De decors, de kleuren, alles komt uit mijn jeugd. Zo zag het huis van mijn oma eruit. Al omschrijf ik de wereld van Wallace en Gromit liever als ergens tussen nu en de fifties. Ik heb niets tegen de moderne wereld, maar ik ben wel een beetje technofoob. (lacht) Als er één boodschap steekt in Wallace en Gromit, dan is het wel dat je moet oppassen met technologie. Vooral als je problemen wil oplossen die niet opgelost hoeven te worden.'

Tegelijk amuseert u zich ook wel met die waanzinnige uitvindingen van Wallace.

Park: 'Ik weet het. Als kind was ik een grote fan van films als 'The Time Machine', gebaseerd op het boek van H.G. Wells. Ik wou dolgraag uitvinder worden toen ik die film zag. Ik begon meteen allerlei spullen te verzamelen, onderdelen van oud speelgoed en elektrische motoren. Stiekem dacht ik dat ik ooit de eerste persoon kon worden die een echte tijdmachine zou bouwen. Daar ben ik voorlopig nog niet in geslaagd. Al is animatie ook een manier om dingen te bouwen die echt zijn. Ik gebruik Wallace om mijn oude droom waar te maken.'

Een van de dorpsbewoners is Indisch of Pakistaans. Vond u het belangrijk er toch een multiculturele gemeenschap van te maken?

Park: 'Dat maakt al langer deel uit van de wereld van Wallace en Gromit. Niet in de filmpjes, maar wel in de stripverhalen die een paar jaar geleden op de markt kwamen. Daar woonde al een Aziatische familie naast de deur. Niet hetzelfde personage als in deze film maar toch. Eigenlijk hebben we er niet bij stilgestaan. In het noorden van Engeland, waar Wallace en Gromit wonen, is nu eenmaal een grote Aziatische gemeenschap. Ik hoef niet per se politiek correct te zijn, maar ik wil toch een beetje contact houden met de realiteit.'

'Wallace & Gromit: The Curse of the Were-Rabbit' speelt nu in de zalen.

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud