'The Girl with a Pearl Earring'

Naar de roman van Tracy Chevalier / Met Scarlett Johansson, Colin Firth, Judy Parfitt, Cillian Murphy, Esse Davis, Tom Wilkinson, Joanna Scanlan, Alakina Mann

(tijd) Johannes Vermeers beroemde 'Meisje met de Parel' mag dan algemeen bekend staan als het beste wat de 17de-eeuwse Delftse kunstenaar ooit op een canvas kreeg, een film over het maken van dat doek klinkt toch niet meteen als een boeiend avondje uit. Wat is er tenslotte interessant aan een model dat voor een zwijgende schilder poseert, ook al wordt het resultaat 'de Mona Lisa van Nederland' genoemd?

'Girl with a Pearl Earring', het fictiedebuut van de Britse documentairemaker Peter Webber, gebruikt het doek echter als niet meer dan een achtergrond om een opmerkelijk sexy verhaal te vertellen over kunstenaars en hun muses, en bij uitbreiding ook over mannen en vrouwen. De film haalt zijn inspiratie uit de gelijknamige bestseller van Tracy Chevalier, waarin geopperd/gefantaseerd wordt dat het mysterieuze meisje dat model stond toen Vermeer zijn meesterwerk maakte, een eenvoudige dienstmeid was die Griet heette. Omdat haar ouders het niet breed hebben, moet ze gaan werken in het huishouden van de beroemde schilder. Maar Griet is een apart meisje met een kunstzinnige ziel, hoewel ze dat zelf niet beseft. In de openingsscène zien we haar met zoveel gevoel voor esthetiek groenten hakken en schikken dat het bijna een kunstwerk op zich wordt. Geen wonder dat Vermeer de bloedmooie kamermeid al snel opmerkt, want thuis heeft hij (de eeuwige mannelijke klaagzang) niemand die hem begrijpt. Zijn echtgenote Catharina lijkt alleen geïnteresseerd in uiterlijk en glitter, terwijl zijn schoonmoeder zijn werk door de bril van een boekhouder bekijkt.

'Girl with a Pearl Earring' is een van die kostuumfilms waar niemand zegt wat hij denkt - behalve dan Van Ruijven, de boerse mecenas met zijn broek vol goesting die denkt dat zijn geld hem alle rechten geeft - en onuitgesproken verlangens in de lucht hangen te zinderen. Maar net als in pakweg 'The Remains of the Day' zijn het wel verlangens waar je volledig in gelooft, omdat de twee hoofdacteurs verbluffend veel voor elkaar krijgen met zo weinig woorden en gebaren. Webber was bovendien zo verstandig om een beroep te doen op een genie als Eduardo Serra, de Portugese cameraman die eerder ook al het werk van Patrice Leconte ('Le mari de la coiffeuse') naar een hoger niveau wist te tillen. Mede door zijn toedoen ziet 'Girl with a Pearl Earring' eruit alsof hij volledig bij natuurlijk licht is gedraaid, wat hem des te sensueler maakt.

Maar als dit subtiele verhaal zo ver boven de gemiddelde kostuumfilm uitsteekt, dan is het vooral door de opvallend donkere ondertoon die Webber erin kreeg. Je weet nooit goed waar Vermeers obsessie voor Griet precies vandaan komt omdat hij het meisje niet altijd even zacht behandelt. Dat geldt a fortiori voor de cruciale scènes in de film, wanneer de schilder Griets oorlel doorprikt om haar de parel te laten dragen of wanneer hij haar telkens weer opdraagt om haar lippen te likken. De onbewuste wreedheid die daar doorschemert zie je niet vaak in dit soort films, maar ze geven de hele situatie wel een onverwacht realistische dimensie.

RN

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud