De taal van Siemens spreekt in Gentse Vooruit

(tijd) - In Kunstencentrum Vooruit gaat vanavond 'Say it Now!' van start, een internationaal kunstenfestival over 'toespraken en toespreken'. Opmerkelijk is dat het Gentse cultuurhuis voor dit evenement met het Duitse technologieconcern Siemens in zee gaat. Het is meer dan een sponsordeal. 'We delen dezelfde visie over kunst', zegt Joachim Gerstmeier, de projectleider van het Siemens Arts Program.

'Dat is zeker geen bedrijfssponsoring', riep Joachim Gerstmeier twee weken geleden in de Vooruit tijdens een perslunch met het Vlaamse culturele journaille. Aan de zijde van vier curatoren van de Vooruit en eentje van partner NTGent stelde hij er het programma van 'Say it Now!' voor: een internationaal kunstenfestival over 'toespraken en toespreken', waarin muziek, performance, literatuur en nieuwe media centraal staan.

'Say it Now!' is een initiatief van het Siemens Arts Program, de artistieke cel van het Duitse technologiebedrijf. Siemens heeft een stevige traditie in kunstmecenaat. De grootindustrieel Ernst von Siemens, een groot liefhebber van klassieke muziek, riep in 1973 als erelid van de Bayerische Akademie der Schönen Künste de naar hem genoemde Ernst-von-Siemens-muziekprijs in het leven. De Ernst-von-Siemens-muziekprijs is een internationale prijs die jaarlijks wordt toegekend aan een persoon die zich verdienstelijk maakte op het gebied van klassieke muziek. Hij behoort tot de belangrijkste onderscheidingen op het gebied van de muziek en wordt wel vaker de 'Nobelprijs van de muziek' genoemd. Benjamin Britten was de eerste winnaar. Het technologieconcern riep in het verleden ook een stichting voor beeldende kunst in het leven. Zij staat in voor de aankoop van kunstwerken die de werkvloer moeten verfraaien.

Het Siemens Arts Program (SAP) werd in 1987 opgericht. Joachim Gerstmeier, projectleider van het programma: 'In de jaren 80 voelde de Duitse bedrijfswereld een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Het engagement vertrok van een filantropische houding, namelijk de noodzaak om iets terug te geven aan de samenleving. Als marktleider in onderzoek en ontwikkeling vond Siemens dat het niet kon achter-blijven.'

In de beginjaren richtte SAP zich enkel tot de werknemers van Siemens. Ze werden op de vloer gestimuleerd om aan kunstbeleving te doen. 'Op uitnodiging van SAP kwamen kunstenaars over hun werk praten. Maar we wilden al snel onze horizon verbreden', zegt Gerst-meier. Dat lukte nadat het bedrijf een aantal curatoren had aangesteld met expertise in de culturele sector. In de structuur, die apart van de marketingafdeling opereert, werken zes curatoren die wereldwijd naar samenwerkingen met - meestal - gesubsidieerde kunstenhuizen zoeken.

Het Siemens Arts Program stapt altijd zelf naar het culturele veld. Zo ook met 'Say it Now!', een project dat Gerstmeier al langer in zijn hoofd had, maar dat hij per se in de Vooruit wilde doen. 'Men werkt er, net als wij, met verschillende curatoren. We delen ook dezelfde visie over kunst, dat was me duidelijk geworden bij vorige projecten die ik hier zag. En de locatie is natuurlijk ideaal, met die verschillende zalen.'

De unieke vorm van mecenaat uit de privé-sector is een welgekomen alternatief voor de kunstensubsidies die overal in Europa onder druk staan. 'Er bestaat in het Duitse kunstenveld een sterke nood om extra geld uit de privé-sector te zoeken', weet Gerstmeier. 'Dat is een gevaarlijke evolutie. Sommige bedrijven misbruiken die nood om hun eigen marketingstrategieën op te dringen, in plaats van een artistieke visie te ontwikkelen.' Maar de economische terugval speelt ook het SAP parten: de structuur moest de voorbije jaren flink inleveren aan broodheer Siemens.

Het jaarlijks budget van SAP bedraagt 1,8 miljoen euro. Het brengt 50.000 euro in voor 'Say it Now!'. 'Maar we kopen ons hier niet zomaar in', zegt de 39-jarige projectleider. Voor de Vooruit is het de eerste artistieke samenwerking met een privé-partner. 'Er zijn vooraf intensieve gesprekken gevoerd. Het idee om met speeches te werken, was aanvankelijk raar', zegt Barbara Raes, een van de programmatoren van de Vooruit. 'Maar de vele brainstormsessies waren zeer nuttig: het festival past helemaal in ons profiel.'

Het resultaat van de ongewone samenwerking is een interdisciplinair en experimenteel kunstenfestival waarin spraak en communicatie centraal staan. Voor een van de performances verzamelde de Belg Hans Bryssinck snapshots van vrienden en familie. Zijn 'Stilzwijgend manifest voor het ongekende het onuitspreekbare het onverklaarbare en het onbegrijpelijke' is een slideshow, gelardeerd met persoonlijke verhalen. Theater-maker Pieter De Buysscher houdt in Gent een interventie over retoriek en utopieën.

De kracht van retoriek en communicatie wordt ook ter discussie gesteld. De performance van de Franse artiest Boris Charmatz bijvoorbeeld is een antwoord in speechvorm van de socialist Lionel Jospin op de overwinning van de extreem rechtse Jean-Marie Le Pen in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen, alweer bijna vier jaar geleden. Er wordt ook een installatieparcours opgebouwd dat in acht etappes het hele gebouw van de Vooruit aandoet. Opmerkelijk is dat medewerkers van het Siemens-filiaal in Brussel zich voor een historische rondleiding door acteur Peter Van den Eede kunnen inschrijven, opgehangen aan het installatieparcours.

Het technologiebedrijf is niet zichtbaar aanwezig op het festival. Van product placement en hippe bedrijfslogo's is geen sprake. 'We zijn BMW niet', zegt Gerstmeier. 'Zij ondersteunen in Duitsland ook culturele activiteiten. Het verschil: zij moeten van hun directie de nieuwste BMW-modellen voor het gebouw parkeren, terwijl bij ons de artistieke productie primeert.'

'Say it Now!', een internationaal festival met performances, installaties en concerten. Van vanavond tot zaterdag 25 februari in de Vooruit in Gent. Er worden ook uitstapjes gemaakt naar het NTGent en de Minardschouwburg. Tickets: www.vooruit.be of 09-267.28.28.

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud