Met ramen en deuren wagenwijd open

(tijd) - Er waait een frisse wind door het Museum Dhondt-Dhaenens in Deurle. De kunstenaar Santiago Sierra liet de ramen van het museumgebouw verwijderen, waardoor de tocht nu hevig huishoudt in het geraamte van het museum. De ingreep van Sierra is moraliserend, net zoals de meeste andere hedendaagse werken die gebruik maken van destructie.

De Spaanse kunstenaar Santiago Sierra, geboren in 1966, werd door de afscheidnemende directeur van het Museum Dhondt-Dhaenens, Edith Doove, uitgenodigd na zijn deelname aan de Biënnale van Venetië in 2003. De kunstenaar had de hoofdingang van het Spaanse paviljoen met een muur afgesloten. Enkel bezoekers met een Spaans paspoort mochten via een achteringang binnen. Sierra houdt van het iets steviger werk en schuwt daarin weinig extremen.

Als kunstenaar wil Sierra - letterlijk - blokkades opwerpen. In Venetië was het niet de eerste keer dat hij van dit middel gebruikmaakte om zijn politieke boodschap op een symbolische manier te verkondigen. In 1998 liet hij in Mexico een snelweg blokkeren door een vrachtwagen dwars over de weg te laten parkeren. De snelweg was aangelegd naar aanleiding van de Olympische Spelen in Mexico en werd door de kunstenaar als symbool van de scheiding van gemeenschappen gebruikt.

Sierra gaat nog een stapje verder wanneer hij mensen betaalt om een van zijn 'artistieke' opdrachten uit te voeren. In Cuba vond hij snel genoeg kandidaten die bereid waren zich voor 20 dollar voor zijn camera te masturberen. Bij een andere betaalde actie liet hij, op de rug van verschillende mensen, een horizontale lijn tatoeëren die, als die mensen naast elkaar staan, een mooie rechte lijn vormt.

Deze keer heeft Sierra 'gewoon' het Museum Dhondt-Dhaenens laten uitkleden door de ramen te verwijderen, waardoor het gebouw plots rijp lijkt te zijn voor de sloop. De vaste collectie werd ergens anders ondergebracht en het karkas van het gebouw is in principe dag en nacht toegankelijk voor bezoekers en aanwaaiend vuil. De residentiële buurt moet het er ongetwijfeld behoorlijk van op zijn zenuwen krijgen.

De intenties van de kunstenaar en de effecten van zijn werk zijn glashelder en worden in de folder van de tentoonstelling in Deurle nog eens mooi neergeschreven: 'Sinds het begin van de jaren 90 wil hij met zijn werk onder andere incidenten creëren die mensen bewust maken van sociale ongelijkheid en hen aanzetten tot een ideologische houding' en verder: 'Ondanks al deze 'problemen' hebben we er toch voor gekozen om deze installatie uit te voeren. Omdat Sierra een zeer groot kunstenaar is die ons op een andere manier naar de dingen laat kijken, op een kritische manier, met het lef om risico's aan te gaan.' Doorzichtiger kan de boodschap van een kunstenaar moeilijk zijn.

Sierra is niet de eerste kunstenaar die letterlijke vormen van destructie als kunstwerk probeert te verkopen. Tijdens de afgelopen maanden gingen Ai Weiwei en Kendell Geers hem in het Vlaamse tentoonstellingslandschap vooraf. Ai Weiwei liet in een performance een authentieke antieke Chinese vaas uit de Han Dynastie op de grond vallen, waardoor ze in stukken uiteen sprong. Kendell Geers liet in het MuHKA door een muur in het museum tot ontploffing brengen. Het kernprobleem van deze kunstvormen, die op een letterlijke manier gebruikmaken van destructie, is hun gemakzuchtige interpretatie van de historische avant-garde.

Men definieert de avant-garde als een 'traditie van de breuk', maar men staart zich vooral blind op 'het breken' en weet eigenlijk niet goed wat aan te vangen met het begrip 'traditie'. Zo verwordt de 'traditie van de breuk' tot een 'imperatief van het breken'. 'Breek en je maakt hedendaagse, progressieve kunst!'. Dat is de vigerende conventie, het actieve dogma, dat ook nu opnieuw door Sierra in Deurle in de praktijk is gebracht. Het is opnieuw een werk dat het constructieve aspect uit een deconstructivistisch artistiek proces wegdenkt en enkel nog destructie overhoudt.

Santiago Sierra nog tot 7 november in het Museum Dhondt-Dhaenens, Museumlaan 14, 9831 Deurle. Dag en nacht open. Tel. 09/282.51.23, www.museumdd.be

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud