New York herontdekt actuele schilderkunst

(tijd) - De ogen van de internationale hedendaagse kunstscène zijn op New York gericht. Dit weekend vindt in Manhattan de zesde editie van The Armory Show plaats. Dat is de belangrijkste beurs voor actuele beeldende kunst in Noord-Amerika geworden. Ook de 72ste Whitney Biennial, die de nieuwste vormen van Amerikaanse kunst aan bod laat komen, is net begonnen. Eén opvallende ontwikkeling bij beide: de heropleving van de schilderkunst.

Het is nog maar de zesde uitgave van The Armory Show, die in 1999 de Gramercy International Art Fair opvolgde. Directrice is de Belgische Katelijne De Backer: zij heeft de beurs snel uitgebouwd tot de leidende manifestatie voor actuele beeldende kunst in Noord-Amerika. The Armory Show loopt in Piers 90 en 92 van Manhattan West aan de Hudson River. 189 galeries uit alle hoeken van de wereld nemen eraan deel, waaronder één Belgische: Zeno X Gallery uit Antwerpen.

The Armory Show laat vooral zien wat vandaag aanslaat in de hedendaagse beeldende kunst: in tegenstelling tot vorige kunstbeurzen is de aandacht voor foto, video en nieuwe media tanende en hangt er weer meer teken- en schilderkunst aan de muren. Niet dat er veel grote vernieuwingen of verrassingen zijn, maar er zijn toch mooie dingen te zien. En het mag gezegd: zowat het beste in het genre brengt Zeno X Gallery, met naast nieuw werk van Luc Tuymans (ook bij Zwirner uit New York) schilderijen en/of tekeningen van Raoul De Keyser, Michaël Borremans, Anne-Mie Van Kerckhoven, Johannes Kars, Cristof Ivoré en Maria Serebriakova.

Na de internationale doorbraak van Tuymans - die in juni overigens een solotentoonstelling heeft in Tate Modern in Londen - en De Keyser, lijkt het nu de beurt aan Michaël Borremans. Het Museum of Contemporary Art van Los Angeles kocht op de beurs bij Zeno X een groot schilderij van hem ('Four Fairies') voor 1 miljoen euro. Galeriehouder Frank Demaegd: 'Waarom het werk van die kunstenaars hier in de States zo aanslaat weet ik niet: het springt de Amerikanen direct in het oog. Maar het is wel duidelijk dat de vraag naar goede schilderkunst enorm gestegen is. En daarin hebben we in België heel veel talent.'

Er zijn nog mooie dingen te zien op The Armory Show. Bij Barbara Gladstone toont Thomas Hirschhorn een grote installatie met krukken en foto's van het geweld in Irak. Galleria Massimo de Carlo biedt subtiel werk van Roberto Cuoghi: op transparante lagen papier brengt hij getekende elementen aan die, als ze op elkaar gelegd zijn, één mooi geheel vormen. De Mexicaanse galerie OMR toont grote, epische schilderijen van Daniel Lezama die verwijzen naar het Mexicaanse mythische verleden, maar tegelijk enkele ontluisterende angels in zich hebben in de sado-erotische sfeer. Bij Paul Kasmin is een prachtig schilderij van een papegaai te zien, geheel in aquarel en gouache. Allan McCollum en Matt Mullican maakten samen 28 kleine tableaus met telkens een icoon op: met de bijbehorende dobbelstenen kan galeriste Christine Burgin je de toekomst voorspellen. En bij de enige aanwezige Russische galerie Aidan uit Moskou is spectaculair fotowerk te zien van Rauf Mamedov: hij maakte allegorische interpretaties van Bosch, Michelangelo en andere oude meesters, waarbij de menselijke figuren vertolkt worden door Russische psychiatrische patiënten met het Down-syndroom.

De hedendaagse beeldende kunst heeft een sterk internationaal karakter, waarbij de nationaliteit van kunstenaars weinig of geen belang heeft, maar toch kunnen we niet om de opmerkelijke aanwezigheid van Belgische kunstenaars heen. Een dertigtal van hen toont werk bij diverse galeries uit Europa en de Verenigde Staten. Zo pakt White Cube uit Londen uit met schilderijen van Koen van den Broek, heeft Berlinde de Bruyckere werk bij minstens twee galeries en is Panamarenko met onder meer een 'Rucksack' aanwezig bij Ronald Feldman Gallery in New York. Ook Fred Eerdekens heeft een mooie (licht)sculptuur bij Spencer Brownstone Gallery, eveneens uit New York.

Nog zo'n 'Belg' wiens ster internationaal al enige tijd aan het rijzen is, is de in Mexico City wonende Antwerpenaar Francis Alÿs. Bij de Londense galerie Lisson toont Alÿs een prachtige fotomontage van de stad Athene, met op geregelde afstanden de flits van een vuurpijl en de daarbij behorende tekst: 'A man traces a line as he walks through the city of Athens shooting a flare every 30 steps'.

The Armory Show heeft ook een samenwerkingscontract aangegaan met ARCO, de actuele kunstbeurs in Madrid die op haar jongste uitgave enkele weken geleden meer dan 200.000 bezoekers trok. In New York wordt die samenwerking op gang getrokken met een reeks colloquia rond het verzamelen van kunst, de relatie tussen privé-verzamelingen en openbare musea en de toekomst van de musea voor hedendaagse kunst. De moderator van een van die forums is overigens Peter Doroshenko, de nieuwe directeur van het Gentse S.M.A.K. Hij heeft het vandaag zaterdag over 'The focused Collection'.

The Armory Show zet ook een ander belangrijk evenement in de schijnwerpers: in New York wordt hard gewerkt aan de nieuwe vestiging van het Museum of Modern Art, beter bekend als het MoMA. Dat nieuwe, zes etages tellende, gebouw is ontworpen door de Japanse architect Yoshio Taniguchi en zal bijna 1 miljard dollar kosten. Twee derde daarvoor is al bijeengebracht, voornamelijk uit privé-hoek, maar naar het resterende derde wordt nog koortsachtig gezocht. The Armory Show zette zijn openingsavond eergisteren donderdag volledig in het teken van fund raising. Wie er van bij het begin bij wou zijn betaalde 1.000 dollar. De nieuwe vestiging van het MoMA aan de 54ste straat in midtown Manhattan moet openen in de winter van 2004-2005. Het MoMA bestaat dan 75 jaar.

Dat The Armory Show in korte tijd een naam heeft opgebouwd, bewijzen niet alleen de deelnemende galeries en artiesten, maar ook de organisatoren van '-Scope New York': elke grote beurs heeft zijn eigen off-manifestatie, waar jonge en minder kapitaalkrachtige galeries en kunstenaars hun ding doen, als protest tegen en alternatief voor de grote beurs. '-Scope New York' vindt voor de derde keer plaats. Dit keer verzamelden vijftig deelnemers in de kamers van het hotel Gansevoort in Chelsea (18 Ninth Avenue), de wijk in New York waar sinds enkele jaren ook de meeste galeries zich gevestigd hebben, ten nadele vooral van Soho. Het 'gezellige' van de Soho-sfeer van weleer heeft plaatsgemaakt voor een koelere, maar wellicht efficiëntere aanpak: in 24th street West, tussen 10th en 11th Avenue hebben minstens een dozijn galeries hun ruimtes geconcentreerd in enkele minimalistisch ogende, maar grote en heldere ruimtes, zodat de bezoeker alles bij elkaar vindt. Twee toppers zijn in Chelsea te zien: gigantische en verbluffende houtskooltekeningen van Robert Longo (vooral rond atoombomontploffingen) bij Metro Pictures en een haast museale overzichtstentoonstelling van Alighiero e Boetti bij Barbara Gladstone.

De Whitney Biennial ten slotte is de 'lokale' tegenhanger van The Armory Show, maar 'lokaal' moet hier in perspectief geplaatst worden: er is werk te zien van kunstenaars uit alle hoeken van de Verenigde Staten. Nogal wat kunstenaars die op deze biënnale te zien zijn, hebben ook werk in diverse Amerikaanse galeries op The Armory Show. De curatoren van de Whitney Biennial hebben dit keer gefocust op drie items: respect voor het verleden, vooral dan de Amerikaanse kunst uit de sixties en seventies; de creatie van fantastische schijn- en vluchtwerelden door diverse kunstenaars; en de hernieuwde aandacht voor teken- en schilderkunst. Vooral dat laatste is ook hier een lichtpunt(je) op een overigens opvallend brave en makke Biennial, waar we volgende week uitgebreider op terugkomen.

The Armory Show loopt nog tot maandag 15 maart in Piers 90 en 92, 12th Avenue at 50th and 52nd Street,New York City. Inlichtingen: www.thearmoryshow.com

The 2004 Whitney Biennial loopt tot 30 mei in het Whitney Museum, 945 Madison Avenue at 75th Street. Inlichtingen: www.whitney.org

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud