Op zoek naar het natuurlijke

LUIK (tijd) - Alle tentoonstellingen meepikken van de Biënnale voor Fotografie en Visuele Kunst in Luik is vrijwel onmogelijk zonder er een indigestie aan over te houden. Het gaat om meer dan twintig grote en kleinere tentoonstellingen, verspreid over de stad. 'Chassez le naturel' is het algemene thema van de biënnale. Voor het eerst vertrekt die van een overkoepelende artistieke visie.

De algemene leiding van deze vierde fotobiënnale is in handen van Lucien Barel. 'Chassez le naturel is het begin van een Frans spreekwoord', legt hij uit: 'Als je je (eigen) natuur probeert te vernietigen, komt ze altijd terug. Maar is dat wel zo? En wat is eigen natuur? Van die vragen zijn we vertrokken. We bekijken het thema heel breed en snijden daarbij een aantal zaken aan die essentieel zijn in onze samenleving: de relatie mens-omgeving; de verhouding tussen schijn en zijn; de huidige consumptiemaatschappij; de verhouding tussen mens en dier.'

Het zijn meteen de onderwerpen van de vier grote thematentoonstellingen in Luik. Drie daarvan situeren zich in de Luikse binnenstad, de vierde wat verder in het Mamac, het Musée d'Art Moderne et d'Art Contemporain. 'We willen echt een stadsparcours aanbieden', zegt Barel.

'La vie des chromes' in de ruimte van het ING toont hoe het natuurlijke opgeslorpt wordt door de consumptiemaatschappij waarin we leven. Door in te zoomen op details of door zaken uit hun context te halen, wil deze tentoonstelling de bezoekers doen nadenken over waar we met zijn allenn mee bezig zijn.

Leuk is de 'Jesus had a Sister'-serie van Dana Wyse. Ze omvat een reeks zakjes met middeltjes tegen alle mogelijke aandoeningen: een poedertje om trots te zijn op je homoseksuele zoon, een pilletje om onmiddellijk alle moderne kunst te begrijpen, een inspuiting om toch maar geen dochters te krijgen. Ze steken de draak met onze illusie van een maakbare wereld en kaarten meteen ook een aantal maatschappelijke wantoestanden aan.

Ook de foto's van Martin Parr wijzen op het onnatuurlijke en de kitsch van onze samenleving. Een video-installatie met een toetsenbord waar de cijfers van af dansen en langzaam tot water worden, stelt expliciet de vraag of technologie ons leven zoveel beter gemaakt heeft.

Een kritische kijk op het moderne leven zit in heel wat werken, maar die boodschap ligt er meestal niet vingerdik op, zodat je zelf ontdekkingen kunt doen.

De tentoonstelling 'Changer de peau' gaat op een heel andere manier over het 'jagen op het natuurlijke'. Ze onderzoekt de pogingen om het menselijke uiterlijk te veranderen. Fotografie wordt hier gebruikt als middel om het zelfbeeld aan te passen of te herscheppen. De intrigerende tentoonstelling over identiteit, intimiteit en beeldvorming vindt plaats in het vroegere zwembad van de Sauvignière. Het gebouw in art-decostijl is sinds drie jaar niet meer voor het publiek toegankelijk, maar werd uitzonderlijk opengesteld voor de biënnale.

De muren van de ruimte die je door moet voor je de expositie zelf betreedt, zijn behangen met sterk uitvergrote foto's van de menselijke huid. De omgang met het eigen lichaam staat op 'Changer de peau' centraal, net als de perceptie. Mannen en vrouwen proberen krampachtig te beantwoorden aan allerlei normen en waarden. We zien het plaatje van de perfecte jaren 60-huisvrouw, maar met penissen in haar mixer. Een vijfjarig meisje heeft het lichaam van een vrouw. Het blijkt het dochtertje van de fotograaf Robert Gligorov te zijn, dat graag eens 'zoals haar moeder' wou zijn. De video 'Hygiène corporelle' van Laetitia Bourget toont tot in detail hoe twee personages bijna geobsedeerd bezig zijn met hun hygiëne.

Het MAMAC, het Luikse museum voor hedendaagse kunst, koos met de tentoonstelling 'Nature humaine, nature animale' veel sterker dan de andere locaties voor beeldende kunst. Een bewuste keuze, want de grote ruimtes van het museum zijn minder geschikt voor een pure fototentoonstelling, wel voor grotere installaties met dieren. Het dier wordt hier gebruikt als 'object' voor projectie of bescherming, om van te houden of om over na te denken, zoals in de foto's van Michel Vanden Eeckhoudt. Dieren krijgen ook vaak menselijke trekjes. Intrigerend is het beeld van twee beren, een witte op vier poten, met erachter een bruine rechtopstaande beer. 'Bipolar Perversion' heet dit werk van Pascal Bernier.

Een hele serie foto's stelt vragen bij de verhoudingen tussen mens en dier, maar ze overtuigen vaak minder dan de installaties. De expositie in het MAMAC komt daardoor nogal ongelijk over.

De vierde grote thematentoonstelling, 'D'un naturel cultivé', is opgesplitst op twee locaties: de ruimte voor hedendaagse kunst 'Les Brasseurs' en de oude Saint-André kerk. Hier komt vooral de verstandhouding tussen mens en milieu aan bod, met de mens die de natuur cultiveert en de natuur die soms toch nog de overhand krijgt. Een fabriek met bakken lege flesjes, die in de loop van de tijd overgroeid zijn door klimop, illustreert dit.

De Salle Saint-Georges van het Musée d'Art wallon toont drie monografieën van fotografen die dezelfde thema's aansnijden als de biënnale: het samengaan van natuur en industrie, van mens en dier, stad en platteland. De Tsjech Joseph Koudelka, de Amerikaans-Duitse Clemens Kalischer en de Fransman Philippe Lesage krijgen hier een overzichtstentoonstelling.

Chili en Frankrijk zijn gastlanden op de biënnale. 'De bedoeling is dat de biënnale er in de loop van 2004-2005 nog eens dunnetjes overgedaan wordt', zegt Barel. 'Op die manier willen we banden creëren en een internationaal netwerk uitbouwen.'

Chili wordt vertegenwoordigd door Zaida Gonzales Rios, een jonge artieste die de contradicties in het menselijke gedrag blootlegt en de clichés van haar land doorprikt, en door het collectief IMA, een fotoagentschap uit Santiago dat het land en zijn geschiedenis in beeld probeert te vast te leggen.

Heel wat Luikse kunstgaleries pasten bovendien hun programmatie aan aan de biënnale, wat zorgt voor een vijftiental kleinere tentoonstellingen verspreid over de stad.

De meeste tentoonstellingen lopen nog tot 31 maart. Het volledige programma is te vinden op www.chiroux.be . Tel. 04/220.88.81.

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud