Advertentie

Vlaams en Waals constructivisme naast elkaar

(tijd - In het Mamac in Luik is een evenwichtsoefening te zien in de vorm van een dubbele tentoonstelling. Naast elkaar wordt het werk van twee constructivistische kunstenaars getoond, van de Vlaming Marc Verstockt en de Waalse Nic Joosen. Zij krijgen in het museum precies evenveel ruimte en aandacht. Hun kunst is niet minder dan een kwestie van de juiste verhoudingen.

Marc Verstockt en Nic Joosen zijn van dezelfde generatie, ze zijn de zeventig voorbij. Wie de kunstactualiteit niet op de voet volgt, zal dat aan hun oeuvre niet merken, hun werk doet heel modern aan. Verstockt en Joosen hebben met elkaar gemeen dat zijn minimale middelen gebruiken, niet meer dan meetkundige lijnen en vlakken. Joosen is wel lyrischer dan Verstockt, bij haar spelen gebogen lijnen, scherpe hoeken en onregelmatige meetkundige figuren mee in de vormgeving. In het Musée d'art moderne et d'art contemporaine (Mamac) in Luik toont zij vooral sculpturen in cortenstaal en collages met inpakpapier.

Joosen manipuleert de geometrie door kromme lijnen tegenover rechte te plaatsen, delen van vlakken uit te snijden en te verschuiven, kleine volumes in grote te laten dringen. De meetkunde is voor Joosen niet meer dan basismateriaal om mee te werken. Zij ent er haar fantasie op en komt tot een vrouwelijk vorm van constructivisme: afgerond, opgebouwd met tegenstellingen, Romaans.

Marc Verstockt toont in Luik zo'n honderd sculpturen, wandreliëfs en tweedimensionale werken. Een kleine retrospectieve dus. Hij gaat uit van een veel strengere basisvorm, het vierkant. Elk werk van hem dat in Luik getoond wordt, is uitsluitend opgebouwd op basis van het vierkant en van zijn ruimtelijke afgeleide, de kubus. Je zou verwachten dat zoiets uiteindelijk snel gaat vervelen. Niets is minder waar. De verbeeldingskracht van Verstockt is van die aard dat zijn vierkanten visueel verdwijnen, zij vormen vlakken, structuren en volumes die uiteindelijk ritmes worden. Het is naar die oneindig variabele ritmes dat de toeschouwer kijkt. Niet zelden verschijnt in een en hetzelfde werk van Verstockt het vierkant in verschillende formaten. Een voorbeeld. Kleine open vierkanten vormen samen de rasterstructuur van een vierkantig vlak, dat samen met vijf andere vlakken een kubus vormt. Op zijn beurt is die kubus slechts een element van een grotere kubus, samengesteld uit acht gelijke kubusvormige elementen.

Verstockt speelt ook dikwijls met begrippen als binnen en buiten. Hij maakt met een open vierkantig raster een doorzichtige kubus waarbinnen nog een kubus steekt, waarvan de vlakken wel vol zijn. Hoe streng een kubus als meetkundige vorm ook mag zijn, niet anders dan vier rechte hoeken en vier gelijke zijden, Verstockt doet de strengheid vergeten.

De kunstenaar experimenteert verder ook met materialen. In Luik zijn zijn sculpturen meestal uitgevoerd in geperforeerde inox, geanodiseerd staal, aluminium of plexi. Verstockt schrikt er niet voor terug voor zijn reliëfs kleefband en piepschuim te gebruiken. Ook nieuwe technieken probeert hij uit. Met behulp van laserstralen heeft hij binnenin een transparante kubus, gemaakt uit vol plexi, de denkbeeldige zijden van kleinere kubussen getrokken. Het werkstuk heeft iets magisch, als een futuristische spiegel. De laatste tijd heeft Verstockt grote tekeningen op papier gemaakt met de techniek van pyrografie. De tekening, vierkanten uiteraard, zijn in het papier ingebrand met behulp van een gloeiend staafje.

Het experiment is Verstockt nooit vreemd geweest. Voor een keer kan de kunstliefhebber het kunstenaarsboek 'This is not a book' uit 1971 van Verstockt helemaal geëxposeerd zien. Het boek bevat visuele voorstellingen van diverse communicatievormen, die interactief opgevat zijn. Ook het grote werk uit de vaste verzameling van het PMMK in Oostende, 'Landschap met kubussen' uit 1974, wordt in Luik tentoongesteld.

In het Mamac staat het werk van Verstockt en Joosen mooi naast elkaar. Beiden krijgen precies evenveel aandacht. Het valt op dat Verstockt veel meer dialogeert met de omgevende ruimte dan Joosen. Hij maakt van de ruimte een sacrale omgeving, en dat doet hij met internationale klasse. Verstockt lijkt het getoonde werk wel in situ, op het museuminterieur te hebben gemaakt. Dat is natuurlijk niet zo, want er is werk bij dat dertig jaar en meer oud is. Bij Joosen gaat het meer om zelfstandige sculpturen die de omgeving niet meer bepalen dan klassieke beeldhouwkunst dat doet. Bij de tentoonstelling werd helaas geen catalogus uitgegeven. Wel is onder de titel 'Flux-News' een apart krantje verschenen, dat geheel aan het werk van Joosen en Verstockt gewijd is.

Bert POPELIER

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud