'Bij Mozart mag je niet faken'

(tijd) - De Franse topviolist Renaud Capuçon is deze week te gast in België. Met het Nationaal Orkest van België speelt hij het derde vioolconcerto van Mozart. Capuçon wil een evenwicht vinden tussen zijn persoonlijke stem, de grote uitvoeringen uit het verleden en de typische Mozartiaanse spirit. Ondertussen speelt hij met tal van dirigenten en orkesten in Europa, Japan en de Verenigde Staten en neemt hij enkele cd's per jaar op. Zopas verschenen twee opnames met Renaud Capuçon in de hoofdrol.

Een cd met kamermuziek van Schubert bevat onder meer het 'Forellenkwintet'. Helderheid, elegantie en schoonheid zijn hoofdkenmerken van deze opname waarin Renaud Capuçon zich profileert als een van de meest talentvolle musici van zijn generatie. En zeker in de kamermuziek heeft Capuçon ondertussen een sterke reputatie opgebouwd. Hij speelt niet alleen geregeld samen met zijn broer, de cellist Gautier Capuçon, maar ook met Frank Braley en met Martha Argerich staat hij geregeld op het podium. 'Ik verkies een langetermijnsamenwerking met een kamermuziekpartner', zegt de Franse violist. 'Zo kan je geleidelijk aan een klank bouwen en elkaar beter leren kennen. Maar soms kan een occasionele samenwerking ook bijzonder vruchtbaar zijn. Ik heb onder meer met Mikhail Pletnev schitterende ervaringen met een kortetermijnsamenwerking. Na tien seconden voelde ik al dat het klikte.'

Het zich inpassen in een groep leerde Renaud Capuçon toen hij drie zomers in het Mahler Jugendorchester van Claudio Abbado meespeelde als eerste violist. 'Het was zowel muzikaal als sociaal een bijzondere ervaring', zegt hij. 'Je leert er wat muziek maken in groep betekent en hoe een ensemble op menselijk vlak functioneert. Daaruit is ook mijn interesse ontstaan om een strijkkwartet op te richten. Ik ben ervan overtuigd dat ik een concerto van Brahms of Mendelssohn veel beter kan spelen omdat ik ook intensief met kamermuziek bezig ben en omdat ik ook in een orkest gespeeld heb. Eigenlijk knoop ik daarmee weer aan bij de traditie van Fritz Kreisler en Eugène Ysaÿe. Ze dirigeerden, componeerden, speelden concerti, speelden kamermuziek en brachten creaties. In de periode 1950-2000 gingen violisten zich echter meer specialiseren. Sommigen bouwden hun carrière op slechts 10 concerto's. Ik wil terug naar de oude situatie omdat ik me daar goed bij voel en omdat ik denk dat ik daar ook de meeste vruchten van pluk. Volgens mij typeert die ruime belangstelling de nieuwe generatie violisten. Mensen als Christian Tetzlaff en Thomas Zehetmaier hebben ook een kwartet en brengen ook een repertoire van Bach tot vandaag.'

Ook de aandacht voor hedendaagse muziek past in dat plaatje. 'Ondanks de moeilijke situatie in de platenverkoop moeten we recente werken blijven spelen en opnemen. Volgend jaar creëer ik twee nieuwe werken, waaronder een van Eric Tanguy. Ik ben ook een groot verdediger van het vioolconcerto van Henri Dutilleux. Ik beschouw het als mijn plicht die pioniersrol te blijven vervullen.'

Dit weekend is Renaud Capuçon te gast bij het Nationaal Orkest van België waarmee hij het derde vioolconcerto van Mozart speelt. Capuçon wil bij de uitvoering van de overbekende Mozart-werken een evenwicht vinden tussen zijn persoonlijke stem, de grote uitvoeringen uit het verleden en de typische Mozartiaanse spirit.

'Ik vind het belangrijk dat men deze muziek op een spontane manier vertolkt', zegt Capuçon. 'Men mag niet te veel nadenken over de interpretatie. Deze muziek moet op een natuurlijke manier tot klinken worden gebracht. Het gevaar van overinterpretatie is echt reëel. Ik neem de uitvoeringen van Arthur Grumiaux als voorbeeld omdat hij de puurheid van Mozarts muziek bewaart. Bij Beethoven of Brahms kan je misschien nog faken, maar bij Mozart en Schubert moet je authentiek zijn. Interpretaties van hun muziek mogen enkel een spiegel zijn van wie je zelf bent.'

Onder meer met de Maggio Musicale uit Florence speelt Capuçon geregeld concerti zonder dirigent. Ditmaal speelt hij Mozart bij het Nationaal Orkest van België met dirigent Hartmut Haenchen. 'Het zijn twee verschillende manieren van spelen', zegt Capuçon. 'Haenchen heeft in dit repertoire echt iets te zeggen, en zo delen we ook een bijzondere muzikale ervaring. In deze situatie kan je ook dicht bij de kamermuziekgedachte blijven, als de dirigent en de solist tenminste niet op het podium staan om hun ego te etaleren, maar om de muziek te dienen. Als men zonder dirigent speelt, heeft men ook niet de garantie dat men echt kamermuziek maakt, want als de solist het laken helemaal naar zich toetrekt, maakt hij ook veel kapot.'

Renaud Capuçon bespeelt tijdens het concert zijn stradivariusviool, die nog eigendom was van Fritz Kreisler. Voor die violist heeft Capuçon een grote bewondering. 'Als ik aan Kreisler denk, dan zie ik een aristocratische man die vele dagen op een boot doorbracht om naar Amerika te reizen en daar, met sigaar in de mond en brandy drinkend, zich amuseerde en tussendoor urenlang tijd had om te repeteren. Zijn muziek en zijn uitvoeringen ademen ook die tijdsgeest. Het is geweldig om op zijn instrument te spelen en aan die sfeer herinnerd te worden.'

Enkele weken geleden verscheen eveneens een cd waarop Renaud Capuçon te horen is in de vioolconcerto's van Mendelssohn en Schumann. 'Het Schumann-concerto is lang niet zo populair als het Mendelssohn-concerto, maar het is een van mijn lievelingswerken', zegt Renaud Capuçon. 'De geschiedenis van het werk is zeer bizar, en het is nog steeds een raadsel voor mij waarom de beroemde violist Joachim het werk niet gespeeld heeft. Hij heeft zich wel aan de 'Fantaisie' van Schumann gewaagd, een werk dat nog veel verder gaat in speeltechniek. Ook het concerto is zo geschreven dat je voortdurend moet vechten om het gespeeld te krijgen, maar dat is precies de charme van dit werk.'

Voor deze opname werkte Renaud Capuçon samen met Daniel Harding. Het transparante klankbeeld en de dynamische uitvoering doen vermoeden dat de dirigent en de solist zich intens hebben herbrond bij de historische uitvoeringspraktijk. Capuçon nuanceert: 'Daniel Harding is daar meer mee bezig dan ik. Maar voor deze opname ben ik op zoek gegaan naar de authentieke notentekst en naar de correcte tempi in het bijzonder. Vooral het laatste deel is nog niet vaak volgens Schumanns wensen uitgevoerd. Die beweging is langzamer dan men verwacht en doet eerder een weerbarstig karakter uitschijnen dan een vloeiende beweging die men gewoonlijk aantreft in een finale. Vanuit mijn ervaring met de historische uitvoeringspraktijk was ik verrast toen ik het werk afgelopen zomer, samen met de 'Fantaisie', uitgevoerd heb met Concerto Köln. Het spelen met darmsnaren heeft weer heel nieuwe horizonten geopend. De problemen die zich altijd voordoen bij de symfonische muziek van Schumann, zijn meteen opgelost als men zijn muziek op historische instrumenten speelt. Plots valt alles in zijn plooi.'

Cd met 'Forellenkwintet' van Schubert, Virgin (EMI),5 45563 2 6

Cd met concerto's van Mendelssohn en Schumann, Virgin (EMI), 5 45663 2 5

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud