'De zoon van een tijger blijft een tijger'

(tijd) - Als zoon van de Nigeriaanse muzikale verzetsstrijder Fela zet Femi Kuti de strijd tegen corruptie en uitbuiting in zijn continent voort via zijn saxofoon, militante teksten en opzwepende afrobeat. Maar tegelijkertijd hekelt hij het fatalisme dat te veel van zijn Nigeriaanse landgenoten overschaduwt. Wie iets wil veranderen, begint met zichzelf.

Nog voor we iets over zijn muziek kunnen vragen, begint Femi Kuti spontaan over het grote doel dat hij voor ogen heeft. Net als bij zijn vader Fela, die in 1997 aan aids overleed, kleeft er aan elke noot die hij speelt en aan elk woord dat hij zingt of rapt een politieke ondertoon.

Femi Kuti: 'Het is toch logisch dat ik het werk van mijn vader niet wil opgeven. Als iedereen zijn mond houdt, zal er nooit iets veranderen. Het is al te gemakkelijk om je over te geven aan een fatalistische levenshouding. We hebben nood aan mensen zoals mijn vader en hij was zeker de moedigste van alle muzikale strijders. Hij was 'The King' die zijn persoonlijke en zijn familiale leven opofferde aan een groter ideaal. Je zou niet willen weten hoeveel tijd hij in de gevangenis heeft doorgebracht, maar hij heeft zich nooit laten intimideren. Hij had een doel en heeft dat aan mij doorgegeven.'

En net als bij zijn vader is ook de muziek Femi Kuti's eerste en definitieve roeping. 'Ik mag er niet aan denken politicus te worden. In de muziek kan je de algemene corruptie in mijn land nog min of meer omzeilen en kan je het onrecht op een directe manier aankaarten. Ik wil opzwepende muziek maken: heb je al opgemerkt dat mensen zich veel beter gedragen wanneer ze naar muziek luisteren? Ik praat dan wel over muziek met rijke harmonieën, uitnodigende ritmes en melodieën die blijven hangen. Met haatdragende muziek komen we geen stap vooruit in deze wereld.'

Femi Kuti windt zich enigszins op over het feit dat er zoveel journalisten twijfelen aan het feit of muziek wel degelijk iets kan veranderen. Femi Kuti: 'Gedraag ik me als een naïeveling die nog niets van de wereld gezien heeft? Ik kan zonder schroom beweren dat ik al voldoende meegemaakt heb in mijn leven om te weten waarover ik spreek en wat ik wil bereiken. Vind je het normaal dat je een extra budget moet uittrekken om van het ene naar het andere land te trekken in Afrika? Vind je het normaal dat ik een douanebeambte moet omkopen om nog maar een land binnen te mogen? Schaf die grenzen toch af en maak van Afrika één land met verschillende staten, net zoals Amerika. Dat is volgens mij de enige manier om onze toekomst zeker te stellen. En daar wil ik voor vechten.'

En hij heeft geduld. 'De Nigeriaanse overheid heeft er heel wat voor over om me voor haar kar te spannen, maar ik ben - net zoals een van de songs op de nieuwe cd ('Can't Buy Me') - niet te koop. Ik wil op elk moment van de dag mijn kinderen en vrouw eervol in de ogen kunnen kijken. Je moest eens weten hoeveel geld er aan de handen van bepaalde Afrikaanse politici blijft kleven terwijl het volk crepeert op straat. Ik vraag me vaak af of er überhaupt nog wel politici nodig zijn in Afrika. Zouden we niet beter vanuit de cultuur de maatschappij proberen te veranderen? Cultuur stoelt op een gezonde dosis trots en schoonheid. Cultuur staat voor een eigenheid van een volk maar staat tegelijkertijd open voor impulsen van buitenaf. Muzikanten hebben er geen problemen mee om te experimenteren met een mix van verschillende stijlen. En bij mijn weten heeft dat nog nooit tot een oorlog geleid. Ik vind het enorm verrijkend om samen te werken met rappers als Common en Mos Def (cfr. zijn vorige cd 'Fight To Win') maar ik zou evengoed jazz- of klassieke elementen in mijn songs kunnen verweven.'

Om zijn politieke ambities via de gepaste muzikale weg over te brengen, heeft Femi Kuti zo'n vier jaar geleden in Lagos de New Africa Shine geopend, genoemd naar de legendarische club van zijn vader. Voor Kuti is het de nieuwe tempel van de Nigeriaanse protestsong. Zijn nieuwe live opgenomen cd 'Africa Shine' en de nog te verschijnen dvd werden trouwens in die club opgenomen.

Femi Kuti: 'Mijn vader had sinds de jaren zeventig in Lagos een soort vaste zaal waar hij regelmatig optrad. Het is door de jaren heen niet altijd dezelfde zaal geweest, maar hij noemde ze steevast 'The Africa Shine'. Het was een plaats waar gelijkgestemde geesten elkaar konden ontmoeten en er openlijk kritiek op het regime gegeven werd. Het is nu nog steeds niet gemakkelijk maar toen was de toestand nog meer gespannen dan de dag van vandaag. De laatste Africa Shine van mijn vader is door de eigenaars afgebroken en omgevormd tot het soort evangelische kerk waar mijn vader altijd een afkeer van had. Maar zoals het Yoruba-spreekwoord zegt: 'De zoon van een tijger blijft een tijger', dus zag ik het als mijn plicht een nieuwe club te openen. Ik heb er dan ook voor gekozen permanent in Lagos te wonen, ook al had ik in het buitenland een veel eenvoudiger leven kunnen leiden. Het Nigeriaanse volk heeft me nodig en zou het me niet vergeven als ik ergens in Europa een soort luxeleven zou leiden terwijl ik de revolutionaire boodschap de wereld ronddraag. Ze zouden me als een verrader beschouwen en dat is het laatste dat een Kuti mee naar zijn graf wil dragen.'

'Africa Shine' is uit op MK2 Music in een verdeling van Bang!

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud