Advertentie

'Een artistiek en historisch verantwoorde uitgave'

(tijd) - De Beatles (foto: epa) blijven het doen. Dit najaar zijn alle ogen gericht op de cd 'Let It Be_ Naked', de nieuwe versie van het originele, in 1970 uitgebrachte 'Let It Be'. Toen tien jaar terug de befaamde dubbele Beatles-compilaties uit 1973 (de 'rode' en de 'blauwe') met bijzonder veel bijval op cd uitgebracht werden, werd het definitieve startschot gegeven voor het ontginnen van de Beatles-catalogus. De kluizen lijken onuitputtelijk, vooral met de kerstperiode in zicht.

En vindt men niets, dan maakt men iets. Zo moest in 1995 'Free As a Bird' het publiek warm maken voor de eerste van drie anthologieën. John Lennon schreef het nummer kort voor zijn dood en de drie nog levende Beatles gingen met zijn stem op demo de studio in. Hetzelfde lot onderging 'Real Love' een jaar later. De postume singles werden geen eclatante verkoopsuccessen, de Anthology-albums des te meer. Dat succes werd in 2000 nog overtroefd door de release van '1', de hits van de blauwe en de rode gecomprimeerd op één cd van zeventig minuten. De cd klom in 24 landen naar de toppositie van de charts en verkocht tot op vandaag een slordige 25 miljoen exemplaren. Ondertussen verscheen de hermasterde soundtrack 'Yellow Submarine', kregen naar aanleiding van de twintigste verjaardag van het overlijden van John Lennon diens post-Beatles-cd's een opknapbeurt en maakt men zich ook op om cd-gewijs eer te bewijzen aan de twee jaar geleden gestorven George Harrison.

Dit najaar zijn alle ogen gericht op 'Let It Be_ Naked'. Aanstaande maandag verschijnt de nieuwe versie van het originele, in 1970 uitgebrachte 'Let It Be' (met klassiekers als 'Get Back', 'The Long and Winding Road' en de bekende titeltrack). Dankzij de digitale technologie van de Abbey Road-studio werd de dikke wall of sound (inclusief orkestraties, koortjes, studio-effecten, overdubs) die Phil Spector aan de oorspronkelijke opnames had toegevoegd minutieus verwijderd. Het album had ook toen zo moeten klinken, zegt Paul McCartney nu, maar de split stak daar een stokje voor en de tapes werden uiteindelijk aan Spector toevertrouwd. De tracklisting verschilt ook van de release uit 1970: de achtergronddialogen, 'Dig It' en 'Maggie Mae' ontbreken, 'Don't Let Me Down' werd toegevoegd.

Hoewel de release van 'Let It Be_ Naked' lang niet de impact zal hebben van '1' zijn de verwachtingen bij de platenfirma hooggespannen. Erwin Goegebeur, de managing director van EMI-Capitol België, hoopt minstens een gouden plaat te halen. Dat lijkt niet onoverkomelijk, want België en The Beatles zijn steeds een succesvolle combinatie geweest. De verkoop van de cd-heruitgave van de rode en de witte Beatles-compilatie liep, rekening houdend met het inwonersaantal, nergens beter: van beide relatief dure compilaties gingen er in dit land 200.000 exemplaren over de toonbank. Voor Goegebeur betekende dat het grootste succesverhaal in 14 jaar EMI.

Ook '1' zit haast aan dat impressionante aantal. De directeur onderschat de waarde van de Beatles-catalogus dan ook niet. Hij ziet naast louter artistieke en historische ook enkele andere redenen voor het succes. 'Aparte Beatles-tracks zijn niet op compilaties te vinden. De originele masters worden nooit uitgeleend voor reclamedoeleinden, zelfs niet tegen grove bedragen. Er is dus nooit sprake geweest van overexploitatie. De heruitgave van de twee dubbele Beatles-albums kwam er bovendien na lang en rijp beraad en net op het goede moment. Toen een jaar later ook de BBC-tapes het succesverhaal voortzetten was het voor iedereen duidelijk wat voor een goudmijn die catalogus wel was. Tenminste: als we het verstandig aanpakten. Men zegt weleens: het is weer Kerstmis, daar is EMI met The Beatles. Maar dat plaatje klopt niet. Om de drie jaar kan het wel.'

Het niet aflatende succes van de Fab Four heeft volgens Goegebeur ook te maken met het feit dat de groep er na tien jaar mee stopte. 'Zo hebben ze nooit de kans gekregen om minder goede platen uit te brengen of om hun reputatie om zeep te helpen. Individueel zijn de leden ouder geworden, maar als Beatle zijn ze jong gebleven.' Die eeuwige jeugd is misschien ook een van de redenen waarom de groep bij jongere generaties blijft aanslaan. Amerikaans en Duits marktonderzoek, dat onlangs door de platenfirma naar buiten is gebracht, wijst uit dat veertigplussers nog steeds de grootste Beatles-consumenten zijn, maar nu ook naar de kroon worden gestoken door hun kinderen. Het marktonderzoeksbureau Nielsen rekende voor Capitol Amerika uit dat 39,9 procent van de kopers van '1' veertigplussers zijn. Maar daar staat tegenover dat 32,7 jonger is dan 25. In vergelijking met de resultaten van een ouder Duits onderzoek lijkt de populariteit van de Beatles de voorbije jaren significant te zijn gestegen. Dergelijk cijfermateriaal bestaat niet voor België, maar de reacties die Goegebeur opvangt uit de handel lijken de tendens te bevestigen.'

Volgens Johan Ral, die tijdens zijn journalistieke carrière Paul McCartney, George Harrison en George Martin interviewde en stichtend lid is van de virtuele organisatie The Belgian Beatles Society, spelen heruitgaven een grote rol bij het aanwakkeren van die jeugdige interesse. Maar in hoeverre is al dat opgedoken materiaal ook de moeite waard? Ral: 'De relevantie hangt samen met de opzet van de heruitgave. Je kan drie soorten onderscheiden. Ten eerste: heruitgaven die muziek opnieuw beschikbaar maken, meestal in een verbeterde kwaliteit. Dat gebeurt in golfbewegingen. Originele 78-toerenplaten werden vroeger ook op vinyl uitgebracht. Een deel van het oeuvre van Harrison is lang niet beschikbaar geweest op cd. Dat daar nu verandering in komt, valt alleen maar toe te juichen. Vervolgens zijn er de heruitgaven die niet eerder uitgebracht materiaal bundelen dat voordien alleen op inferieure bootlegs te vinden was, zoals veel fragmenten uit de Anthology-cd's. Ook zulke releases juich ik vanzelfsprekend toe. Ten derde, en dan komen we op gevoeliger terrein, zijn er nummers zoals 'Real Love' en 'Free as a Bird'. Ik vind het resultaat muzikaal in orde en legitiem - als er iemand kan beslissen iets met dat materiaal te doen, dan zijn het wel de overblijvende Beatles - maar het was niet nodig. 'Let it be_ Naked' is een geval apart en zowel artistiek als historisch verantwoord. Ik heb die net als vele andere verzamelaars op bootleg. En men kan ook perfect nagaan hoe The Beatles wilden dat het eindresultaat had moeten klinken, en die aanwijzigingen heeft men trouw gevolgd.'

Volgens Ral wordt de grens van het onwelvoeglijke bereikt wanneer je als platenfirma artistieke beslissingen neemt zonder de goedkeuring van de artiest. Zolang er nog twee Beatles in leven zijn, lijkt die grens niet overschreden te worden. Wat de toekomst brengt, is voorlopig nog koffiedik kijken. Goegebeur: 'Cynici zullen beweren dat de kelk leeg is. Handige compilatiejongens zouden graag een compilatie met love ballads uitbrengen, maar daar ben ik geen voorstander van. Alles is op dit moment beschikbaar, op een paar zaken na die de Anthology-trilogie niet gehaald hebben, maar ook daar zal wel een goede reden voor zijn. Ik zie vooral mogelijkheden op het vlak van nieuwe geluidsdragers. Een dvd, die bijvoorbeeld alle clips op een rij zet, moet de jongere generaties aanspreken.'

De cd 'Let It Be... Naked' komt maandag uit op EMI-Capitol.

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud