Advertentie

Etienne Siebens zoekt magie in Symfonieorkest Vlaanderen

(tijd) - Het Symfonieorkest Vlaanderen brengt deze week zijn eerste productie met zijn nieuwe chef-dirigent. Intendant Dirk Coutigny koos voor de Vlaming Etienne Siebens om de artistieke koers van het orkest mee uit te zetten. Etienne Siebens: 'We mogen niet vastroesten in stramienen en moeten durven experimenteren met nieuwe componisten en nieuwe werken.'

Het Symfonieorkest Vlaanderen kwam afgelopen jaren vooral in het nieuws in verband met subsidieperikelen. Door het inkrimpen van de subsidies was het even in zijn bestaan bedreigd, er werd onder meer gesuggereerd dat het orkest beter als 'opleidingsorkest' kon dienstdoen. Uiteindelijk zorgde gemeenschapsminister voor Cultuur Anciaux voor een bescheiden verhoging van de middelen zodat het Symfonieorkest Vlaanderen, weliswaar nog steeds met veel minder middelen dan orkesten als het Vlaams Radio Orkest en deFilharmonie, zijn eigen koers kon blijven varen. Om de wind in de zeilen te houden streeft Dirk Coutigny, als een volleerde orkestmanager, naar een vaste band met het publiek en dus naar een ruim aantal abonnees. Daarom organiseert het orkest de meeste concerten ook zelf. In Brugge, Gent, Brussel en Antwerpen worden eigen reeksen met identieke programma's opgezet die veel publiek trekken.

Omdat de inkomsten uit die concerten voor het Symfonieorkest Vlaanderen levensnoodzakelijk zijn, is het orkest rechtstreeks afhankelijk van een tevreden publiek. In de programma's vormen de klassiekers dan ook de hoofdmoot en meestal wordt de beproefde concertprogrammaformule ouverture-concerto-symfonie als leidraad genomen. Etienne Siebens opent zijn eerste seizoen als chef-dirigent van het Symfonieorkest Vlaanderen met de Ouverture tot 'Don Giovanni' van Mozart. De centrale gast tijdens dat eerste concert is de Nederlandse cellist Pieter Wispelwey. Hij brengt het Celloconcerto van Vic Legley en de romantische, kleurrijk geïnstrumenteerde 'Rococo-variaties' van Tsjaikofski. Na de pauze volgt de 'Tweede Serenade' van Brahms.

Etienne Siebens die onder meer met zijn Prometheus Ensemble al heel wat avontuurlijke programma's in elkaar stak, wil echter ook bij het Symfonieorkest Vlaanderen een frisse wind laten waaien. 'De komende maanden zal ik ongetwijfeld meer mijn stempel kunnen drukken op de programma's', zegt Etienne Siebens. 'Precies het feit dat ik zal kunnen meebouwen aan dit project, maakte mij enthousiast en overtuigde me om deze taak op mij te nemen. Dat betekent inderdaad dat er meer uitdagingen voor het publiek en voor onze musici moeten komen. Ik wil wel het standaardrepertoire van Beethoven of Brahms blijven brengen, maar dan met meer aandacht voor de principes van de historische uitvoeringspraktijk. Ik zal steeds op zoek gaan naar een transparante orkestklank. We mogen niet vastroesten in stramienen en moeten durven experimenteren met nieuwe componisten en nieuwe werken. Ik geloof ook sterk in programma's waar symfonische muziek afgewisseld wordt met solomuziek en kamermuziek, en in combinaties van muziek met film en theater.'

Die formules zouden volgens Etienne Siebens kunnen ingevuld worden met de eigen orkestmusici die allemaal op basis van freelancecontracten werken. 'Muzikanten doen vandaag vaak te veel verschillende dingen', zegt Etienne Siebens. 'Als vier freelance-ensembles in Vlaanderen voor 50 procent uit dezelfde mensen bestaan, vind ik dat geen gezonde situatie. Een voetballer of medewerker van Club Brugge gaat ook niet nu en dan bij Anderlecht bijklussen. Door kamermuziek te integreren in programma's kun je ervoor zorgen dat onze orkestmusici bij ons hun creativiteit kunnen botvieren.'

Dirk Coutigny pleit echter voor een grote vrijheid voor de musicus. 'We moeten ervoor zorgen dat de musici de geest openhouden', zegt de intendant. 'Ik vind het een goede zaak dat onze musici ook lesgeven en als uitvoerende musici aan diverse projecten kunnen meedoen die bevruchtend kunnen werken. Musicus zijn moet een creatief beroep zijn, en een musicus mag niet verstikt worden door een vaste structuur waarin hij moet functioneren. Ik wil ook niet de druk voelen om zoveel mogelijk concerten aan hen aan te bieden, want dan moeten we ook dingen aanvaarden die artistiek veel minder interessant zijn. We willen graag vaak spelen én voor veel publiek, want dat is motiverend voor de musici, maar we willen ook integer blijven programmeren. We zijn niet geïnteresseerd in zomaar wat lucratieve nieuwjaarsconcertjes of soundtrackopnames.'

Het Symfonieorkest Vlaanderen doet zijn naam eer aan, want het heeft met Etienne Siebens een Vlaamse dirigent in huis en bestaat bovendien voor 75 procent uit Vlaamse musici. 'Als we musici engageren, kijken we altijd uit naar een langetermijnsamenwerking', zegt Dirk Coutigny. 'De audities staan natuurlijk open voor iedereen, maar het is belangrijk dat buitenlanders die willen meespelen, bereid zijn hier een leven op te bouwen. Als men musici heeft die lange tijd bij het orkest blijven en dezelfde mentaliteit delen, kan men heel efficiënt werken. Uit verschillende landen rekruteren kan, maar we waken er dan wel over dat die mensen stilistisch op dezelfde lijn zitten. Als we stijlbewust willen spelen, moeten we ook musici kiezen die daar affiniteit mee hebben en op dat vlak zijn onze Vlaamse musici meestal goed onderlegd. We kijken ook niet uit naar de meest virtuoze musici die solocarrières ambiëren. Het groepsgevoel primeert in het orkest en we moeten ervoor zorgen dat de neuzen in dezelfde richting staan.'

Naast Etienne Siebens blijft ook de voormalige chef-dirigent David Angus nog producties doen met het orkest. 'Beide dirigenten hebben elk hun eigen stijl en hun persoonlijkheid en dat is een verrijking voor het orkest', zegt Dirk Coutigny. 'Enkele jaren geleden vonden we geen geschikte Vlaamse kandidaat als chef-dirigent, en toen hebben we voor de Brit David Angus gekozen. Hij heeft ondertussen gerealiseerd waar we op dat moment nood aan hadden: hij heeft het orkest technisch verbeterd en heeft ervoor gezorgd dat er met oog voor details gemusiceerd werd. Hij blijft ook verbonden aan het orkest en zal dit jaar, door zijn affiniteit met de vocale muziek, de oratoriumprogramma's doen.'

Etienne Siebens deed heel wat ervaring op door als contrabassist met de orkesten van René Jacobs en Jos van Immerseel te werken. Hij is ook stichter van het Prometheus Ensemble en deed in eigen land onder meer producties voor Transparant. Als gastdirigent werkte hij met deFilharmonie en het Vlaams Radio Orkest. Siebens studeerde orkestdirectie bij Lucas Vis en bij de befaamde Finse dirigent Jorma Panula. 'Panula was voor 90 procent van de tijd bezig met het laten ontdekken hoe men ideeën door gestiek en mimiek duidelijk maakt aan het orkest', vertelt Etienne Siebens. 'Hij liet ons tijdens de lessen ook altijd met musici werken, wat zeker niet vanzelfsprekend is in cursussen orkestdirectie. Zo leer je meteen hoe mensen op je gestiek en mimiek reageren. We moesten technisch zeer duidelijk zijn, maar artistiek hadden we de grootste vrijheid. Ik heb de ervaring dat de beste leraars in de eerste plaats iets losmaken bij hun leerlingen, en dan verwachten dat je er zelf iets mee doet. Op dat vlak heb ik heel veel respect voor Maurice Aerts. Hij opende bij mij de creatieve deur. Daarnaast leer je natuurlijk ook van de grote figuren zoals een Kleiber die onlangs overleed. Zij illustreren dat men tijdens repetities en uitvoeringen eigenlijk drie niveaus moet doormaken: eerst komt de technische fase. Daarna moet je meteen muzikale ideeën kunnen uitwerken, en uiteindelijk moet je tijdens concerten tot de derde dimensie trachten door te stoten: het creëren van een magisch moment dat te groot is voor woorden. Een zekerheid dat het ontstaat heb je nooit, maar het loont meer dan de moeite het telkens weer na te streven.'

Concertgebouw (Brugge) - do. 14 okt., 20u. - 050/84.05.87· CC (Sint-Niklaas) - za. 16 okt., 20u. - 03/766.39.39 · DeSingel (Antwerpen) - zo. 17 okt., 15u. - 050/84.05.87· Conservatorium (Brussel) - do. 21 okt., 20u. - 050/84.05.87 · De Bijloke (Gent) - za. 23 okt., 20u. - 09/233.68.78

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud