Hilary Hahn herontdekt Belgische vioolmuziek

(tijd) - De 25-jarige Amerikaanse violiste Hilary Hahn is uitgegroeid tot een wereldster. In haar vioolspel combineert ze virtuositeit met intelligentie, spontaniteit en een flinke dosis muzikaliteit. Ze is deze week te gast bij het Nationaal Orkest van België: daar vertolkt ze het zelden uitgevoerde vierde vioolconcerto van Henri Vieuxtemps. Ook andere grote Belgische violisten als Eugène Ysaïe en Arthur Grumiaux bewondert ze. 'Ik hou enorm van de oude opnames van de grote Belgische vioolschool, omdat ze in één ruk gemaakt werden.'

Hilary Hahn stapte op haar vierde uit eigen interesse naar de vioolles, waar ze aanvankelijk met de Suzuki-vioolmethode van start ging. Vanaf haar vijfde volgde ze les bij Klara Berkovich, een vermaarde Russische pedagoge die net van Sint-Petersburg naar de Verenigde Staten was geëmigreerd. De jonge Hilary boekte razendsnel vooruitgang. Toen ze negen was speelde ze op aanraden van haar lerares haar eerste recital.

Klara Berkovich vond dat ze haar pupil niets meer te leren had en zo kwam het jonge viooltalent op haar tiende al terecht in het beroemde Curtis Institute in Philadelphia bij violist Jascha Brodsky, die toen 83 was. In de zeven jaar dat ze bij hem les volgde, kwam haar carrière al goed op dreef. Op haar elfde debuteerde Hilary Hahn met het Baltimore Symphony Orchestra en even later speelde ze al met het Philadelphia Orchestra en met andere vooraanstaande Amerikaanse orkesten en, dankzij onder meer de steun van Lorin Maazel, ook met Europese orkesten.

Op haar 16de had Hilary Hahn haar opleiding aan het Curtis Institute voltooid en maakte ze haar debuut in Carnegie Hall. Hahn tekende toen haar eerste internationale platencontract en met haar eerste cd, met sonates en partita's voor viool solo van Bach, sleepte ze tal van prijzen in de wacht. Hahn neemt exclusief op bij Deutsche Grammophon, ze heeft een Grammy Award op zak en brengt overal te wereld muziekliefhebbers in vervoering.

De jaren na de Bach-opnames nam Hilary Hahn vooral muziek uit de 19de en 20ste eeuw op, maar voor haar volgende plaat die in het najaar verschijnt, grijpt ze naar vioolsonates van Mozart. Hoewel ze door de jarenlange ervaring in verschillende stijlen de juiste toon kan treffen, pretendeert Hilary Hahn zeker niet dat ze een authentieke Bach of Mozart wil spelen. 'De invloed van de historische uitvoeringspraktijk is onmiskenbaar aanwezig in mijn vertolkingen, omdat ik al heel wat opnames en concerten met historische instrumenten beluisterd heb', zegt de Amerikaanse violiste. 'Maar ik verwerk die invloeden op een persoonlijke manier en transformeer ze naar mijn manier van spelen en naar een instrument dat zich leent om verschillende stijlen op te spelen.'

'Het experimenteren met darmsnaren of met een barokviool interesseert me eigenlijk niet. Als je echt barokviool wil spelen, moet je je daar zeer grondig op toeleggen en daar heb ik gewoon de tijd en de energie niet voor. Ik wil het publiek geen rad voor de ogen draaien door een snelcursus barokviool te volgen. Maar ik vind dat men Bach of Mozart zonder probleem op een 'gewone' viool kan spelen. Dat hebben al tal van generaties violisten bewezen. Zo zitten de Mozart-opnames van Arthur Grumiaux onder meer in mijn achterhoofd. Maar ik pik overal wel ideeën op. Je kan deze muziek blijven interpreteren en er altijd weer iets nieuws in ontdekken.'

Het beluisteren van oude opnames en het waarderen van vorige generaties violisten zijn de stokpaardjes van Hilary Hahn. 'Ik ben ervan overtuigd dat het luisteren naar opnames van grootheden als Kreisler, Heifetz, Grumiaux, Ysaÿe en Milstein een grote invloed heeft op mijn manier van spelen. Ik luister al lang naar hun vertolkingen en Jascha Brodsky, mijn leraar aan het Curtis Institute, heeft die grote violisten uit de vorige eeuw die ik door hun legendarische opnames zo bewonder, vaak nog gekend. Hij vertelde me ook vaak over hen. Hij heeft tijdens de jaren 20 in Parijs nog bij Ysaÿe gestudeerd, dus in die zin ben ik nog enigszins verbonden met de grote Belgische vioolschool. Ik hou ook enorm van hun oude opnames omdat ze in één ruk gemaakt werden, en dat zorgt toch voor meer authenticiteit dan sommige hedendaagse opnames die vaak met knippen en plakken tot stand komen. In mijn opnames streef ik alvast naar het opnemen van grote gehelen.'

In België speelt Hilary Hahn het vierde vioolconcerto van Vieuxtemps, een van de grote vertegenwoordigers van de Belgische vioolschool, en de leraar van Eugène Ysaÿe. De in Verviers geboren Vieuxtemps was tijdens de 19de eeuw zowel in Europa, in Rusland als in de Verenigde Staten een gevierde vioolvirtuoos en een gewaardeerde componist. 'Wat mij zo fascineert aan Vieuxtemps is dat hij een belangrijke virtuoos was, maar dat hij, net als Paganini, niet in de virtuositeit op zich geïnteresseerd was', zegt Hilary Hahn. 'Zijn stijl is vooral zeer lyrisch, haast vocaal, en hij focust niet op de viooltechniek, maar wel op de diepere inhoud van de muziek. Zijn muziek bevat humor en droefenis en biedt dus veel mogelijkheden voor een solist om expressief te zijn.'

Hilary Hahn stond reeds op zeer jonge leeftijd op het podium, maar heeft het gevoel toch een evenwichtige en aangename jeugd te hebben gehad. 'Voor ik mijn school afwerkte, zag ik het viool spelen nooit als een fulltime bezigheid', vertelt Hilary Hahn. 'Viool spelen was mijn hobby, maar niet mijn ultieme doel in mijn leven. Ik heb nooit het gevoel gehad dat ik geleefd werd, en ik heb altijd mijn eigen beslissingen durven te nemen. Ik wist wel wat ik wilde. Als je een solocarrière ambieert, is het natuurlijk wel belangrijk dat je op jonge leeftijd begint te spelen. Je lichaam moet wennen aan het instrument, maar je mag ook niet vergeten dat je lichaam en geest ook normaal moeten kunnen ontwikkelen. Wat het beste voor een muzikant is, is eigenlijk zeer persoonlijk en niet te veralgemenen: het belangrijkste is dat je niets tegen je zin doet.'

De website van de talentvolle violiste toont dat ze, ook nu ze een bloeiende carrière heeft, nog tal van verplichtingen heeft naast het concerteren en cd's opnemen. Ze bezoekt scholen, brengt verslag uit van haar concertreizen en werkt geregeld met jonge musici samen. 'Het is onze taak om de toekomst van de klassieke muziek veilig te stellen', vertelt ze. 'Ik ben eigenlijk wel optimistisch op dat vlak. Muziek heeft al verschillende crisissen overleefd. De oneindige rijkdom van het repertoire is de grote troef die het genre in staat stelt de problemen te overwinnen. En ik kan alleen maar mijn steentje bijdragen om het genre geliefd te maken. Recentelijk ben ik gaan spelen voor jonge kinderen en elke zomer werk ik mee aan een festival met specifieke programma's voor jongeren. Die inspanningen hebben misschien niet altijd meteen effect, maar het nut blijkt soms pas later wanneer mensen opnieuw in een concertzaal komen. Dan blijken die ervaringen op jonge leeftijd toch wel een impact te hebben gehad.'

Tijdens de drie concerten met Hilary Hahn speelt het Nationaal Orkest van België onder leiding van zijn muziekdirecteur Mikko Franck ook het werk 'Book of Visions'. In 2003 heeft het Nationaal Orkest van België dat symfonisch werk besteld bij de Finse componist Einojuhani Rautavaara. Voor hij het werk zal dirigeren, zal Mikko Franck, samen met Johan Thielemans een toelichting geven bij het werk.

Hilary Hayn, vioolconcerto van Elgar, the Lark Ascending van Vaughan Williams, Deutsche Grammophon 474 504-2

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud