'Moeite met alleen zijn heb ik niet'

(tijd) - Met de single 'Weg Met Amerika' zat Raymond van het Groenewoud de voorbije weken in het oog van de storm. Dat zijn persoonlijke irritaties zoveel reacties zouden teweegbrengen, kwam onverwacht. Op zijn nieuwe cd, 'Mr. Raymond', tracht hij die nochtans te kanaliseren in vrolijke deuntjes. 'Mijn liedjes zijn therapeutische pogingen om het leven telkens weer van de zonnige kant te zien, of in elk geval: niet van de geërgerde kant.'

'De nachtelijke plaspauze ging een tijdje gepaard met veel getob', zegt de 55-jarige zanger Raymond van het Groenewoud over de heisa rond zijn single 'Weg Met Amerika'. Die nam op een nogal directe manier de machtswellust van een politiek en economisch establishment op de korrel. 'Een koekje van eigen deeg', noemde hij het zelf. 'Maar plots moest ik zelf de wereld gaan opdelen in vriend en vijand. Tja, zo heb ik wat meer geleefd, zeker?'

Veel meer woorden maken we er niet aan vuil. Er staan ook andere liedjes op 'Mr. Raymond', sommige licht-misantropisch, andere confronterend en taboedoorprikkend of gewoon eigenwijs. Van het Groenewoud schept er al langer een satanisch genoegen in banale massamelodietjes te laten samenvallen met een mensenschuwe tekst. Tijdens zijn jongste theatertournee liet hij het publiek meezingen: 'Holadi-ee, holadi-oo, de andere mensen benauwen me zo.' En zo dient zijn publiek steevast als een spiegel voor zijn eigen ongemakken. En andersom.

Raymond van het Groenewoud: 'Sinds de uitbaatster van een eetcafé op het Eilandje in Antwerpen mij op die manier aansprak om te weten wat ik wilde consumeren, en omdat ik toen vaststelde dat het mij, in tegenstelling tot al die jaren daarvoor, best meeviel om zo genoemd te worden. 'Kijk es aan', dacht ik, 'Het is zover.' Een wandelstok moet ik nog kopen. Mr. Raymond klinkt ook als een heer van stand. Daar kon ik wel iets mee doen.'

De nieuwe cd begint net als de 'Schweinhund'-tournee met het nummer 'Sta Op en Wandel', een aansporing om, ondanks al de tegenslagen die een mens in zijn leven te verduren krijgt, nooit op te geven.

Van het Groenewoud: 'De titel heb ik van Gerard Reve, die op zijn beurt liet verstaan dat hij het uit de oude Griekse geschriften had. Reve viel er tijdens de moeilijke momenten in zijn leven vaak op terug. Dat heb ik onthouden. Als niet al te dringende opdracht had ik me opgelegd een cd te maken voor zieken en kinderen. Ik heb nogal mijn best gedaan om melodietjes te maken. Dus als er al een portie verbittering in de cd zou zitten, dan staat ze op zijn minst op een vlot melodietje. Het bittere nog eens in een sombere tonaliteit stoppen is voor mij vaak te veel van het goede. Het nummer 'Het Is Zo Lekker (Zonder Zwaar Gemoed)' was zelfs een oprisping van ware levensvreugde. Die mocht ik niet laten passeren. Mijn liedjes zijn eigenlijk therapeutische pogingen om het leven telkens weer van de zonnige kant te zien, of in elk geval: niet van de geërgerde kant.'

Op uw vorige cd was u duidelijk verliefd. Die zelfde hartelijkheid van een vrolijke mens die zijn liefde wil uitroepen ontbreekt op deze cd.

Van het Groenewoud: 'Daar durf ik nauwelijks op in te gaan uit vrees me dan helemaal te kijk te stellen. Het vergt al een behoorlijke portie exhibitionisme om je gevoelens in een lied om te zetten. De complete uitleg erbij geven - met wie ik was op welk moment - vind ik net iets te gortig. Maar als jij het zo zegt, dan zie ik de film voor me en moet ik beamen dat ik wat voorzichter ben geworden in het uiten van de liefde in een liedje. Al vind ik mezelf verliezen in de andere nog altijd fantastisch. Dat zing ik ook in 'Het Wonder Voorbij'. In dat wonder geloof ik nog altijd, zelfs al kan het mislopen. Het feit dat het uiteindelijk vaak een fiasco is geworden is voor mij niet zo vernietigend dat ik het niet opnieuw wil proberen.'

Als u zingt over 'een dooie Vlaamse boel' en u hebt het daarbij over uw eigen publiek, kan dat weleens minachtend overkomen. Staat u daarbij stil?

Van het Groenewoud: 'Het deed mij weleens deugd om na een kutoptreden - ik moet beter op mijn woorden letten - een keer te proberen vast te leggen wat het tot een kutoptreden maakt. Ik heb mijn best gedaan om het te definiëren. En dan durf ik het publiek in kwestie weleens typeren met vriendelijkheden als 'de hersens in het vet', 'de pensen opgezet' en 'een betonnen smoel'. Maar het is niet zozeer minachting. Ik vermoed dat het meer te maken heeft met het onvermogen om zich te uiten. Aan de andere kant ben ik goed opgevoed door mijn ex-schoonvader die zei dat je nooit de schuld van een slecht optreden mag geven aan het publiek, en dat blijf ik beamen. Ik zeg niet dat ik zo'n kampioen ben in het uiten van mijn gevoelens, maar ik heb wel het geluk dat ik kan optreden. Op mijn twaalfde ging ik in Antwerpen naar een gospelvoorstelling. Daar zag ik voor het eerst onze zwarte medemens in zijn volle glorie. Maar iedereen bleef er hardnekkig op zijn stoeltje zitten. Van binnen werd ik gek van enthousiasme. Ik bestierf het, toen al.'

Van het Groenewoud: 'Dat is een goeie, hoor. Ik weet het niet. Schopenhauer heeft ooit gezegd: 'De andere, dat ben ik.' Dat vond ik een geweldige zin. Dat helpt mij op weg om te denken dat we misschien meer verbonden zijn dan dat we van elkaar gescheiden zijn. Ik kan de mistroostige tronie van een ander ook niet altijd ten kwade duiden, want als ik de pech heb om 's ochtends in mijn achteruitkijkspiegel te kijken, dan zie ik ook niet altijd vrolijkheid. Mijn nieuwjaarswens zou kunnen zijn dat ik klaar zou zijn voor alle situaties met de medemens, maar de praktijk heeft uitgewezen dat ik al lang blij mag zijn als ik de deur achter mij kan dichttrekken.'

'Freek de Jonge zei ooit dat hij op zijn conferences een soort bouillon van zichzelf maakt en daarna hoopt met rust te worden gelaten. Dat kon ik heel goed volgen. Maar of ik mensenschuwer ben geworden? Dat gaat met periodes. Ik denk dat je niet mensenschuw bent als je relaxed bent, maar ik ben verre van altijd relaxed. Schuw ben ik altijd geweest, in de betekenis van 'op mijn ongemak'. Ik kan me herinneren dat ik als jongeman de cafés van mijn keuze niet durfde binnen te gaan omdat ik alleen was, uit vrees aangestaard te worden. Dat is ondertussen verbeterd. Als ik er klaar voor ben, dan doe ik het, en anders ga ik weer naar huis.'

De voorbije jaren viel op dat u kriskras theater-, rock- en solo-optredens door elkaar gaf. Maar daar wil u binnenkort een streep onder trekken. Waarom?

Van het Groenewoud: 'Al die verschillende formules waren plezierig tot op het moment dat ik het te veel begon te vinden en mijn geheugen me in de steek begon te laten. Op de tournee Café Weemoed zal ik proberen het niet te bont te maken. Maar ik kan het in tegenstelling tot veel van mijn medemensen niet lang in één sfeer uithouden. Dat is me nog maar eens opgevallen toen ik iemand onlangs een volledige cd van Leonard Cohen hoorde uitluisteren. Dat kan ik niet. Na vier nummers brom-brom, moet er iets onnozels tussen. Dat is mijn temperament. Ik trek straks voor het eerst met een akoestische bas de boer op, én met een heropgeviste saxofonist. Dus muzikaal staat het concept haaks op de nieuwe cd, kwestie van genoeg spaken in mijn eigen wielen te steken.'

'Mr. Raymond' is uit op EMI. De eerste versie bevat de bonus-cd 'Voor de Fans' met acht extra tracks. De nieuwe theatertournee Café Weemoed gaat van start in januari 2006.

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud