Platenindustrie voert strijd tegen muziekpiraten op

(tijd) - De muziekindustrie sluit een jaar in mineur met een dubbele opdoffer af. Een Nederlandse rechtbank besliste dat de muziekuitwisseldienst KaZaA de auteursrechten niet schendt. Daarnaast is de Amerikaanse auteursrechtenvereniging RIAA door een rechter in de VS zwaar op de korrel genomen.

In België voert de Internationale Federatie van de Platenindustrie (IFPI) ondertussen de strijd tegen muziekpiraten verder op en begint Radio 1 met de legale internetverkoop van bijna alle liedjes uit de Belgische hitparade '100 op 1'.

Het door de muziekindustrie zo verguisde downloadprogramma KaZaA haalde onlangs een nieuwe triomf binnen. De Nederlandse auteursorganisatie Buma/Stemra spande een rechtszaak aan tegen KaZaA omdat de website de auteursrechten zou schenden. 'Om muziek te verspreiden, heb je de toestemming van de auteur nodig', luidde het betoog van de auteursorganisatie. Maar de muziekuitwisseldienst won de zaak omdat het aanbieden van KaZaA-software volgens de rechter niet illegaal is. KaZaA biedt zelf geen liedjes of video's aan, maar verbindt alleen computers met elkaar. Juridisch gezien gaan alleen de miljoenen KaZaA-gebruikers in de fout.

Over de uitspraak van de hoge rechter in Nederland doen verschillende interpretaties de ronde. Voor de enen is het legale karakter van KaZaA onomstotelijk bewezen. Volgens prominente leden uit het andere kamp is een belangrijke juridische kwestie nog altijd niet van tafel geveegd. De Nederlandse professor Bernt Hugenholtz benadrukte in het NRC Handelsblad dat de Hoge Raad geen uitspraak deed over de vraag of de verspreiding van KaZaA-software onrechtmatig is. 'De rechter heeft alleen beslist dat KaZaA een lege doos is', zegt ook Serge Couvreur, de algemeen directeur van Free Record Shop Belgium.

Verder van huis, maar daarom niet minder belangrijk: de klacht tegen RIAA, de Amerikaanse auteursrechtenvereniging. In de Verenigde Staten kan de belangenorganisatie van muziekmaatschappijen RIAA bij internet-serviceproviders de namen van onder meer KaZaA-gebruikers niet langer opeisen. Dat bepaalde een rechter in hoger beroep. Een eerdere rechterlijke uitspraak dwong de internetdienst van het telecombedrijf Verizon om de naam en adresgegevens te verstrekken van abonnees die zich volgens de RIAA schuldig maken aan het massaal en vooral illegaal aanbieden van muziek op het internet. Verizon ging in beroep en won de zaak. Volgens de rechter kan de RIAA de adresgegevens van gebruikers niet langer opeisen zonder een rechtszaak aan te spannen.

De uitspraak in de VS is een lelijke streep door de rekening van de Amerikaanse muziekindustrie die de voorbije maanden net zo hard aan het optreden was tegen KaZaA-gebruikers. Het Amerikaanse onderzoeksbureau Nielsen Netratings berekende in oktober dat Europa meer mensen telt die zomaar muziek van het internet plukken dan de Verenigde Staten: 9,35 miljoen tegenover 8,24 miljoen. Dat is het gevolg van strenge juridische stappen die in de VS werden ondernomen tegen het illegale downloaden. Door de uitspraak wordt het voor de muziekindustrie in de VS nu een stuk moeilijker om gebruikers van KaZaA en andere gratis uitleendiensten - 'muziekpiraten' dus - juridisch aan te pakken.

In Europa lijkt het onderscheppen van muziekpiraten op het internet nog altijd geen topprioriteit. 'Het is gewoon een kwestie van strategie', zegt Marcel Heymans, de Belgische directeur van de Internationale Federatie van de Platenindustrie (IFPI). 'Wat ook meespeelt: de digitale revolutie is in de VS gestart en de meeste hoofdkwartieren van de muziekindustrie liggen over de plas. Mijn adagium luidt: als we KaZaA niet kunnen verplichten om de illegale muziekbestanden eruit te filteren, moeten we ons meer dan ooit richten op de gebruikers.' Heymans wil naar een situatie waarin elke KaZaA-gebuiker in België, telkens als thuis de bel gaat, bevreesd moet zijn voor een bezoek van de politie. 'Ons plan zit op schema', zegt de directeur van IFPI. 'Ik stel een groeiend bewustzijn vast bij justitie en politie.' Het is alleen niet de eerste keer dat IFPI dreigt om er met de botte bijl door te gaan.

Het was in 2003 niet allemaal kommer en kwel voor de muziekindustrie. Onlangs vierde de legale muziekwebsite iTunes haar 25 miljoenste betalende download sinds de oprichting van de site in april van dit jaar. Maar Marcel Heymans relativeert het succes van iTunes. '25 miljoen tracks, dat zijn amper 2 miljoen albums. Ondanks de klantvriendelijkheid is de website nauwelijks rendabel.'

IFPI zet vandaag de schouders onder een nieuw project. In samenwerking met Radio 1 en het informaticabedrijf FruityTech kan de luisteraar na de uitzending van '100 op 1', de top-100 van de beste Belgische songs aller tijden, tot eind januari ten minste 85 songs uit deze hitparade legaal en tegen betaling downloaden via een link op de website van Radio 1. De surfer betaalt 2 euro per nummer en 1,80 euro per stuk als de liedjes per drie worden gedownload. 'Een service aan de luisteraar', zegt Raymond Stroobant, producer van Radio 1. 'We kregen de afgelopen jaren talloze aanvragen voor een compilatie-cd van '100 op 1'. Maar het bleek onbegonnen werk om alle rechthebbenden van de songs rond de tafel te krijgen. Met dit systeem kunnen onze luisteraars hun compilaties nu zelf op een legale manier samenstellen.'

Alle songs van '100 op 1' krijgen een watermerk van het informaticabedrijf FruityTech. Een watermerk is een verborgen, onzichtbaar en onhoorbaar informatiebestand dat aan een geluidsbestand vasthangt. Het maakt het illegaal downloaden van de tracks eenvoudig op te sporen. FruityTech past de techniek ook toe op de nummers van het debuutalbum van SoulBob, die muziekliefhebbers sinds eind november via de website van Free Record Shop legaal en tegen betaling kunnen downloaden. Alleen is die on-lineverkoop totnogtoe een zware tegenvaller.

'Logisch', zegt Hans Francken, audio-expert en producer bij FruityTech. 'SoulBob is geen grote naam en mensen betalen niet graag op het internet met hun kredietkaart. Maar het is voorlopig de enige mogelijke betaalwijze. Sms is nog te duur.' Voor Francken is het duidelijk: zoveel mogelijk legale downloadsites zijn het beste alternatief om KaZaA te bestrijden. 'If you can't beat 'em, join 'em. En met ons beveiligd watermerk hopen we in de toekomst op KaZaA zoveel mogelijk muziekpiraten te onderscheppen. In de VS hebben enkele webstores al interesse getoond voor onze technologie.'

Het project '100 op 1' is een belangrijke testcase voor de Belgische muziekindustrie. 'Als dit slaagt, wordt de website mogelijk tot 250 nummers uitgebreid. Mijn droom om een legale website met 100.000 Belgische liedjes te starten, wordt dan een stuk wezenlijker', besluit Marcel Heymans.

Thomas PEETERS

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud