Tom Pauwels experimenteert met gitaar

(tijd) - De gitarist Tom Pauwels pleit voor het belang van de gitaar in de ontwikkeling van de hedendaagse muziek. Hij demonstreert dat met een vooruitstrevend programma.

In weerwil van de naam denken we bij de term 'klassieke gitaar' niet meteen aan klassieke muziek en nog minder aan actuele muziek. Aan de gitaar kleven hardnekkige stereotiepen, als zou het instrument zich enkel lenen voor (Spaanse) volksmuziek of voor het knusse musiceren onder makkers. Toch is de gitaar een volwaardig klassiek instrument waarvoor ook vandaag een kwalitatief hoogstaand en gevarieerd repertoire werd en wordt geschreven. Wat we op de podia evenwel meestal te horen krijgen blijft een doorslag van het repertoire dat vertolkers als Andres Segovia aan het begin van vorige eeuw hebben vastgelegd.

Tom Pauwels pleit voor een vernieuwende benadering. Het concert dat hij zaterdag geeft in Gent besluit zijn studietijd aan de posthogeschool voor muziek te Gent, het Orpheus Instituut, en wordt voorafgegaan door de verdediging van zijn scriptie met de wat cryptische titel 'De echo van 't saluut'. Het saluut uit de titel verwijst naar de radicale compositie 'Salut für Caudwell' uit 1977 van Helmut Lachenmann, geschreven voor gitaar. Met de titel suggereert Pauwels dat de grenzen van Lachenmann nog kunnen verlegd worden

Door zijn repertoirekeuze geeft Pauwels aan dat een muzikant moet openstaan voor alternatieve speelwijzes, nieuwe speelsituaties, het gebruik van 'gitaarvreemde' materialen enzovoorts. Maar het uitbreiden van het arsenaal aan uitdrukkingsmiddelen op zich is niet voldoende, er moet ook iets interessants mee worden gedaan. Zo vindt Pauwels dat een muzikant voortdurend zijn kennis en referenties moet verfijnen om zo tot een vruchtbare dialoog te komen met de componist, omdat dit ook bijdraagt tot een grotere inleving door het publiek. 'Een muzikant vandaag moét heel actief zijn. Het is irrelevant om nog een partituur te vertolken zonder dat er een mentale en muzikale 'pingpong' geweest is tussen uitvoerder en componist. Vele componisten willen overigens niet liever dan in zo'n 'close combat'-situatie te verkeren tijdens het creatieve proces', aldus Pauwels.

Pauwels voegt de daad bij het woord. Met componisten als Paul Craenen, Kyle Bartlett, Matthew Shlomowitz, Fausto Romitelli en David Nuñezañez onderhoudt hij sterke artistieke relaties. Er wordt dus uiteraard veel voor hem persoonlijk geschreven. De aard van het contact verschilt, net als de werkwijze en/of het repetitieproces, maar het doel blijft het mee helpen ontstaan van authentieke muziek. Pauwels zoekt vaak componisten op die de traditionele gitaaridiomen verruimen of er zelfs nog nauwelijks naar verwijzen. Zo is 'Akephale' van Bartlett, een werk dat Pauwels vorig jaar in Logos voorstelde, zowat de grootst mogelijke negatie van de traditie. Het werk dat Craenen voor hem schreef, 'Mouvement Trouvé', poogt klank en beweging met elkaar te verzoenen. Schlomowitz verwijst naar de complexe schriftuur van Ferneyhough maar schuift er subtiel wat humor onder.

Pauwels slaagt er in om een concertpraktijk te ontwikkelen die kan provoceren, inspireren en motiveren. Hij doet dit zowel solo als binnen formaties als Black Jackets Companies, Ictus en Champ d'Action. Opvallend is ook dat Pauwels zowel de klassieke gitaar als de elektrische gitaar bespeelt. Vooral voor dit laatste instrument, met zijn schier eindeloze klankmanipulatiemogelijkheden, speelt hij binnen de context van de actuele muziek een voortrekkersrol. Voor het eerst wisselt hij op dit concert stukken voor klassieke gitaar af met stukken voor het elektrische instrument.

Tom Pauwels brengt werk van Stockhausen, Bartlett, Schlomowitz, Romitelli, Nuñezañez op za. 10 jan., 19.30u. in het Orpheus Instituut, Korte Meer 12 in Gent. Reservering en informatie: 09/330.40.81, info@orpheusinstituut.be, www.orpheusinstituut.be

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud