Vlaamse musical zoekt zekerheid

(tijd) - 'Merrily We Roll Along', de nieuwe musical van het Koninklijk Ballet van Vlaanderen (KBvV), gaat donderdag in première. Het wordt meteen ook de laatste productie, want vorig jaar besliste de Vlaamse minister van Cultuur, Paul Van Grembergen, de musicalafdeling van het KBvV niet langer te subsidiëren. Ook op andere fronten kreeg de Vlaamse musical in 2003 tegenslagen te incasseren. Is de sector in crisis?

De grote boom van de Vlaamse musical lijkt in elk geval voorbij. 2003 was het jaar waarin Music Hall NV, dat niet zo lang geleden nog hoge ogen gooide met creaties als 'Les Misérables' en 'Phantom of the Opera', besliste nog weinig tot geen eigen musicalproducties te brengen, wegens het te hoge financiële risico. Maar ook de internationale productie 'Chicago' moest in Gent afgevoerd worden na de tegenvallende kaartenverkoop.

Enkel Studio 100, bij wie dit jaar onder meer 'The Sound of Music' en 'De Kleine Zeemeermin' op het programma staan, heeft nog internationale ambities met eigen creaties. Met 'Sneeuwwitje' deze kerstvakantie in Parijs is de evenementengroep in elk geval op de goede weg. Studio 100 focust vooral op familiespektakels. Aan de andere kant gaan steeds meer stemmen op om terug naar de basis van de musical te gaan, er minder een effectencircus van te maken. De Vlaamse musicalsector speelt in 2004 noodgedwongen op zeker, met ofwel klassiekers en grote namen, ofwel een kleinschaliger aanpak.

De musicalafdeling van het Koninklijk Ballet van Vlaanderen brengt sinds de oprichting in 1985 vooral Nederlandstalige producties, gebaseerd op klassiekers. In februari kreeg artistiek directeur Linda Lepomme te horen dat de afdeling niet langer gesubsidieerd wordt. Een beslissing die ze zelf niet echt snapt: 'Minister van Cultuur Anciaux zei in juni 2002 nog duidelijk dat aan de subsidies van de musicalafdeling niet geraakt zou worden. Vijf dagen later herriep de nieuwe cultuurminister Van Grembergen die beslissing, zonder dat hij ooit met ons rond de tafel is gaan zitten. Hij vond dat ballet en musical niet samen hoorden. Nochtans zijn de ballet- en de musicalafdeling van het KBvV artistiek totaal onafhankelijk. Het enige gemeenschappelijke is het gebouw, wat overigens kostenbesparend werkt.'

Lepomme drukt op de eigenheid van de musicalafdeling van het KBvV. 'Musical wordt vaak als één pot nat beschouwd, maar dat is niet zo. Er is ruimte voor commerciële zaken, wat goed ingevuld wordt door Studio 100. Wij brengen een ander genre: wij programmeren minder bekende, goede moderne auteurs.'

In Stephen Sondheims 'Merrily we Roll Along', de musical die vanavond in première gaat, vormt het eindpunt in de relatie tussen drie vrienden de inzet van een verhaal in omgekeerde chronologie. 'De titel is wat ironisch, maar dat is uiteraard niet zo bedoeld', zegt Lepomme. 'De programmatie gebeurt altijd twee à drie jaar voordien. We hebben wel bewust gekozen voor Sondheim, een genie uit de wereld van de musical. Hij schrijft bijzondere dingen met een enorme taalrijkdom en de songs en de verhaallijn lopen bij hem ook heel mooi in elkaar over.'

Intussen zijn er ook plannen om vanuit de musicalafdeling een nieuwe VZW op te richten. Lepomme: 'Er zijn acht mensen benaderd, waarmee we binnenkort gesprekken hebben. Maar het wordt in elk geval een sprong in het diepe, er zijn nog veel als-en. Ik hoop dat die VZW er komt en dat ik daar iets kan betekenen. Maar zelfs als de VZW er komt en als het nieuwe kabinet van cultuur de plannen goedkeurt; dan nog is er ten vroegste op 1 januari 2006 geld.'

Music Hall intussen herneemt vanaf februari de eigen productie 'Romeo en Julia' in Vlaanderen, nadat de musical eerst nog in Nederland te zien is. Die Nederlandse tournee moest normaal al een half jaar geleden plaatsgevonden hebben, maar werd uitgesteld door werken aan de Amsterdamse Carré. Het lijkt een futiliteit, maar het zorgde er wel voor dat Music Hall NV, de productiepoot van de Music Hall Group, vorig jaar een gerechtelijk akkoord moest aanvragen om zich tegen zijn schuldeisers te beschermen. De druppel die de emmer deed overlopen bij Music Hall: eigen producties zijn financieel te riskant.

'Vorig jaar beslisten we af te stappen van eigen producties', zegt woordvoerder Peter Hoogland. 'Toen moesten we plots vrij snel internationale producties vinden. Met 'Grease' is dat goed meegevallen, 'Chicago' deed het ook goed in Antwerpen, niet in Gent. Maar alles bij elkaar zijn we niet ontevreden. Met 'Cats', 'Les Miserables' en 'Phantom of the Opera' beleefden we jaren waarin eigen producties een topprioriteit waren, maar dat bleek jammer genoeg niet leefbaar. Vlaanderen is te klein. Een zelfde productie met dezelfde kosten kan in Nederland winst maken, terwijl die hier break even draait of zelfs verlies maakt. Een musical als 'Romeo en Julia' kost 90 miljoen, nog voor hij in première gaat. Daar moet je al veel tickets voor verkopen.' Misschien brengt Music Hall jaarlijks nog één eigen productie, maar het is zelfs niet zeker of dat een musical zal zijn. Om dat project te sponsoren heeft Music Hall de Live Entertainment Foundation opgericht, een mecenaatsfonds waarvoor het al een honderdtal bedrijven vond.

Hoogland: 'Producties als 'The Sound of Music' en 'Romeo en Julia' verkopen goed. Het zijn titels die de mensen iets zeggen, die verankerd zitten in de cultuur. Daarnaast moeten het ook brede spektakels zijn, idealiter gericht op families en natuurlijk ook kwalitatief goed. Ze moeten ook grootschaligheid en kracht uitstralen.'

'Zeggen dat musicals niet werken, omdat Chicago afgelast werd in Gent, is flauwekul', meent Hoogland nog. 'Men zegt snel dat 'de' musical niet werkt. Maar Romeo en Julia heeft hier 150.000 mensen getrokken, 'Les miserables' haalde enkele jaren geleden nog 412.000 bezoekers. Musical is de grootste entertainmentvorm die er is, buiten kleppers als Clouseau en Rock Werchter. De periode van 'Phantom of the Opera' zo'n drie, vier jaar geleden was een piek. We kenden toen een musical-hype. Het fenomeen was vrij nieuw. Dat is gestabiliseerd: we zitten nu in een situatie waarin 150.000 bezoekers haalbaar zijn voor een grote Vlaamse productie, met de nodige kwaliteit en de nodige marketingmachine.'

Het is vooral Studio 100, het bedrijf achter Samson, Kabouter Plop en K3, dat dit jaar voor de creaties moet zorgen. Dat gebeurt onder meer met een nieuwe sprookjesmusical in april: 'De Kleine Zeemeermin', waarin Wendy Van Wanten de rol van zeeheks zal spelen. Een bekende naam lokt immers altijd meer volk, zoals de K3-meisjes in 'De Drie Biggetjes' bewezen. Nieuw in de Studio 100-aanpak is de samenwerking met de Nederlandse theater- en televisieproducent Joop van den Ende, een wereldleider op het vlak van musicals, met zalen in Nederland en Duitsland.

Die samenwerking resulteert in de musicalklassieker 'The Sound of Music', de Joop van den Ende-productie die een succes was in Nederland en die sinds kort ook in de Antwerpse Stadsschouwburg te zien is in een vervlaamste versie. Via Van Den Ende heeft Studio 100 opties op de Duitse markt, met 'Sneeuwwitje' veroverde ze in december al Parijs.

'Wat Studio 100 doet, is heel slim', vindt Hoogland. 'Een Joop van den Ende productie waar twee Vlamingen instaan, wordt door Studio 100 in de markt gezet. Als die mogelijkheid zich aanbiedt, willen we dat zeker ook doen, in samenwerking met Clear Channel Londen, of met losse producenten.'

Musical-actrice Lulu Aertgeerts roept dan weer op om kleinschaliger te werken. Zij zit mee achter de musical 'Chaplin' die door het amateurgezelschap TROS wordt voorbereid en op 12 maart in première gaat. Ook zij is van plan een eigen musicalgezelschap op te richten en aast daarmee op dezelfde subsidies als de VZW die eventueel uit de musicalafdeling van het KBvV voortkomt. Dit jaar creërde Aertgeerts de 'Holiday Love show', een musical die de datingshows en reality soaps op televisie parodieert. 'We blijven die show in Vlaanderen en Nederland spelen', zegt Aertgeerts. 'Ik zie wel hoever ik ermee kom, maar als alles goed loopt, zou ik graag een eigen gezelschapje oprichten. Dat is echter ondenkbaar zonder subsidies en die zijn er met het nieuwe kunstdecreet pas in 2006.'

Kan de Vlaamse musical volgens haar overleven? Aertgeerts: 'Ik ben vorige week naar 'The Sound of Music' gaan kijken. En ik ben er steeds meer van overtuigd: de Vlaamse musical kan overleven als de budgetten die naar decor en kostuums gaan evenredig zijn met die voor de lonen. We moeten afstappen van visuele monsterproducties. We zijn meer en meer filmsets aan het nabouwen, waardoor producties superduur worden. We moeten dringend een andere weg inslaan. Belangrijk is klein genoeg te beginnen: we moeten weer vertrekken van theater.'

'Merrily we roll along' speelt van 22 tot 29 januari,'t Eilandje, Antwerpen, informatie en tickets:tel. 03-203.95.85.

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud