Eduardo Galeano / Ondersteboven. De school van de omgekeerde wereld.

(tijd) - De Uruguyaanse schrijver en journalist leverde al enkele boeken af die wereldwijd geprezen werden. In de driedelige 'Kroniek van het Vuur' wordt aan de hand van uitvoerige documentatie de geschiedenis van Noord- en Zuid-Amerika verbeeld. 'De aderlating van een continent' klaagt de eeuwenlange exploitatie van het Latijns-Amerikaanse continent aan. Zoveel is duidelijk: Galeano is een geëngageerd schrijver.

Engagement leidt bij hem niet tot hermetische clichéteksten. Ook 'Ondersteboven' is een kroniek, een patchwork van korte snedige stukjes afgewisseld met wat langere vertogen. Nooit saai, altijd goed doordacht en met humor. Kaderteksten met een pointe completeren het geheel. Tekeningen van de beroemde Mexicaanse kunstenaar Posada zijn over heel het boek verspreid.

Over identiteit: 'Toen de veroveraars aan de westkust van Mexico waren aangekomen, vroegen zij 'hoe heet deze plaats'? De Indianen antwoordden 'wij begrijpen niets', wat in de Mayataal klonk als Yucatan. Sindsdien heet de streek Yucatan.' Over racisme: 'Baron de Montesquieu, vader van de moderne democratie: 'Het is ondenkbaar dat God, die een zeer wijs wezen is, een ziel, en boven al een goede ziel, in een zwart lichaam heeft gedaan.'' Over consumptiedrift: 'In Latijns-Amerikaanse steden, waar zelfs de straatstenen zweten, heb ik bontstola's voor deftige dames gezien. In Peru elektrische vloerwrijvers uit Duitsland voor huizen zonder elektriciteit en met een aarden vloer. In Brazilië, in Miami gekochte plastieken palmen.'

Het boek uit 1998 kwam tot stand met het oog op de millenniumwissel. Maar nog elk woord, elke komma is dragend. Het voornaamste thema is de globalisering, die voor de meest diverse onevenwichten zorgt. Galeano klaagt aan, maar hij verdedigt ook. Hij verdedigt het recht op dromen over een betere wereld. Het is een soort eigenzinnig optimisme, dat sommigen wellicht cultuurrelativisme noemen. Het nieuwe millennium? Er is geen reden de zaak al te serieus op te vatten: tenslotte is het jaar 2001 van de christenen het jaar 1379 van de moslims, het jaar 5114 van de Maya's en het jaar 5762 van de joden.

En voor wie het graag wat morsiger heeft: 'Vanuit het oogpunt van de worm is een bord spaghetti een orgie.' Een boek om heel lang en heel vaak in te lezen.

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud