Rik Vanwalleghem / 'De Amerikaanse ziel'

2004, Tielt, Lannoo, 235 blz., 16,95 euro, ISBN 90-209-5749-X

(tijd) We krijgen er kennelijk niet genoeg van: Amerika blijft een hot issue in Europa. Boeken over het onderwerp verkopen goed, overal te lande staan experts op. 11 september 2001, Irak en de aanstaande verkiezingen zullen daar zeker toe bijdragen. Politiek mag dan al de geesten beroeren, het alledaagse leven in de States doet dat veel minder.

Onze collega van De Standaard Rik Vanwalleghem lijkt een gat in de markt te hebben gevonden. Al vele vakanties lang doet hij aan huisruil met Amerikaanse families. Je moet hem dus nog weinig vertellen over de materialistische, vraatzuchtige, cultuurloze en religieus fanatieke samenleving aan de andere zijde van de Atlantic. Vooroordelen? Ze zijn er om te koesteren en boeken over te schrijven. Soms worden ze ook bevestigd.

De auteur heeft acht van die vooroordelen uitgekozen om te weerleggen. Het cijfer lijkt nogal arbitrair, maar dat is geen bezwaar. We leren bijvoorbeeld dat hij weinig gemerkt heeft van een soort nationalistische hoogmoed waarvan vrijwel iedere Amerikaan zou getuigen. Het is waar, Yanks zijn patriotten, overtuigd van de universele geldigheid van hun maatschappijmodel. Maar het betekent niet dat zij automatisch alles minachten wat daarbuiten valt. Een misplaatst superioriteitsgevoel is naar de mening van de schrijver niet aanwezig, terwijl de omvang en de mogelijkheden van het land daartoe wel aan- en verleiding kunnen geven.

Hier wordt rijkelijk geput uit de eigen ervaringen, die veelal gerelativeerd maar soms ook 'veralgemeniseerd' worden. Op dezelfde wijze zou je kunnen zeggen dat de grappen soms flauw maar vaak geslaagd zijn, de ervaringen alledaags tot hilarisch. In elk geval leest het boek als een Greyhound. Over de ruilhuizen: 'Ter plekke viel the American way of life ons niet bepaald tegen. Het weinige boerenverstand dat we bezitten zegt ons echter: waar heeft een mens al die ruimte, al die stortbaden, al die koelkasten, al die etenswaren, al die te ruime auto's en die al te koude airco allemaal voor nodig? Iets zegt dat een dergelijke levensstijl, zeker op wereldschaal, op termijn niet houdbaar is.'

De vriendelijkheid van de Amerikanen is hartverwarmend, de expliciete demonstratie van emoties soms gênant. Wel worden de Verenigde Staten steeds meer een land van ongezonde papzakken. Het is een niet te stoppen spiraal, die vet- en suikerrijke voeding. Het belet de auteur niet de lof te zingen van instellingen als McDonald's, Kentucky Fried Chicken en Coca-Cola. Dat lijkt een anomalie. Maar zeker zo spectaculair is zijn conclusie: 'Tegen een beschavingsziekte bestaat uiteindelijk maar één remedie: minder beschaving.' Een sofisme zo groot als de Empire State Building. Overdrijven mag, als je het zelf maar niet gelooft. Zei George W.

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud