Seymour Hersh / 'Op bevel van hogerhand. De weg van 11 september tot het Abu Ghraib-schandaal'

2004, Amsterdam, De Bezige Bij, 429 blz., 22,90 euro, ISBN 90-234-1685-6

(tijd) Wie op zijn minst de midlife heeft bereikt, herinnert zich zeker My Lai. Een Zuid-Vietnamees dorp werd in 1969 door een Amerikaanse patrouille, onder leiding van ene luitenant Calley, wreedaardig uitgemoord. De man die het onthulde, was een Amerikaanse freelancer, Seymour Hersh. De marteling van Iraakse gevangen in de Abu Ghraib-gevangenis ligt verser in het geheugen. Auteur: Hersh. Tussendoor bracht hij ook de regeringsleugens over de vermeende Iraakse aankoop van uranium in Niger uit. Dat maakt Hersh tot een van de beste onderzoeksjournalisten van de Verenigde Staten. Hij werkt nu voor The New York Times en The New Yorker.

Dit boek is geen opsomming van zijn heldendaden. Welingelichte lezers zullen misschien zelfs het gevoel krijgen dat het tweedehands materiaal is. Laten zij bedenken dat de meeste van deze feiten eerst door Hersh zijn opgeschreven, voor zij in de andere kranten en vervolgens in boeken belandden.

Het onderzoeksveld beslaat een vrij beperkte periode, van 11 september 2001 tot vandaag. Meer dan vierhonderd pagina's zijn nodig om de blunders, leugens, gemeenheden, gevlei en geïntrigeer van de Amerikaanse neoconservatieven op te schrijven. Het gaat over dingen als de missers van de inlichtingendiensten, de corruptie van de Saudische koninklijke familie, het gevaar van het Pakistaanse kernwapenarsenaal, de ernstige tekortkomingen in Afghanistan en Irak en de dubieuze informatie over het Iraakse kernwapenprogramma. Plus natuurlijk Abu Ghraib en hoe het zover is kunnen komen.

De schrijver heeft niet de pretentie daarmee alle vragen te hebben opgelost. Integendeel, de meeste politieke ijzers blijven hangen, vindt hijzelf. Hoe is het de neoconservatieven gelukt het ambtenarenapparaat te passeren, de pers te muilkorven, het Congres te misleiden en het leger onder controle te houden? De situatie voor de VS wordt steeds lastiger.

Niet alleen in zijn onderzoeksdaden, ook in zijn politieke meningen heeft Hersh niets te verhullen. 'Bush heeft het land maandenlang geterroriseerd met angstaanjagende waarschuwingen over de paddestoelwolken uit Saddam Hoesseins arsenaal, en het daarna gepresteerd te zeggen dat het niets uitmaakte. (...) Daar zal geen einde aan komen tot er in Washington anderen op het pluche zitten.'

Bronnen worden niet onthuld maar dat is normaal bij dit soort journalistiek, waarbij voor iedereen die 'doorslaat' ten minste broodroof zoniet lijfsgevaar dreigt. De hoofdredacteur van The New Yorker garandeert trouwens in het voorwoord dat alle bronnen zorgvuldig zijn nagetrokken door zijn redactiestaf.

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud