Jan Brokken: 'Waarom elf Antillianen knielden voor het hart van Chopin'

(tijd) - Omdat ze van hem hielden, tiens! Het moet niet altijd Mozart zijn. De Poolse componist Frédéric Chopin ligt begraven op het Parijse kerkhof Père Lachaise. Grotendeels althans, want zijn hart bevindt zich in een urne in de Heilig Kruiskerk van Warschau. Daar werd zes jaar geleden de honderdvijftigste sterfdag van de musicus herdacht. Het reliek werd onder meer gegroet door elf Antillianen, afkomstig van diverse Caribische eilanden. Het feit werd opgemerkt maar bleef aanvankelijk onverklaard.

De Nederlandse ex-journalist, schrijver en globetrotter Jan Brokken kwam erachter dat met name op Curaçao Chopin een muzikale god is. Iedereen zingt, speelt en bewerkt er zijn polonaises, mazurka's, walsen, scherzo's, nocturnes en balladen. Brokken ging er wonen en schreef er een boek over.

De muziek is zoals het volk, een mix van Europa, Afrika en Zuid-Amerika. De ritmes en melodieën zijn gemengd maar bovenal dansbaar gemaakt. Iedere Antilliaan herkent onmiddellijk de patronen. De danza, merengue, ranchera, bolero maar vooral de tumba zijn zeer in trek. Ook invloeden van de Cubaanse son hebben Chopin niet kunnen verdringen, hij blijft hoorbaar aanwezig.

De rijzende ster van deze muziek is de zangeres Izaline Calister. Ze heeft in Nederland jazz gestudeerd en is in haar land bekend geworden met het carnaval van Curaçao. Zij wordt nu al vergeleken met de Kaapverdische Cesaria Evora - en niet enkel omdat ook zij blootsvoets optreedt.

Calister is geregeld te horen en te zien in Nederland, onlangs nog samen met Toots Thielemans. Haar bekendste nummer is de 'Mazurka Erotika'. Het staat op de fascinerende cd die bij het boek hoort. Boek en cd vertellen een ongewoon verhaal. Het is coherent en verhelderend, ondanks - of dankzij - de vele anekdotes, historische schetsen, couleur locale en de vaak ontroerende kiekjes. Maar bovenal is er de melancholie, zeg maar het Radio Tropical-gehalte.

Het merkwaardige is dat we hier nooit eerder over geweten hebben, hoewel Curaçao jarenlang een Nederlandse kolonie was. Brokken heeft daar zijn cynische verklaring voor: 'Als het om cultuur gaat, hebben Nederlanders in hun lange imperialistische geschiedenis slechts één kolonie bezeten: Indonesië. De andere gebiedsdelen waren wingewesten, bevolkt door mensen met de status van een werkezel en de beschaving van een papegaai.'

Jan Brokken - Waarom elf Antillianen knielden voor het hart van Chopin - 2005, Amsterdam/Antwerpen, Atlas, 304 blz., euro, ISBN 90-450-1424-6

Samenstelling: Jef COECK

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect