Jos Vandenbreeden en Raoul Maria de Puydt / 'Basiliek Koekelberg/Art-decomonument'

(tijd) - Het is een eeuw geleden dat de eerste steen van de basiliek van Koekelberg werd gelegd. In het buitenland bespotten en/of benijden ze ons om die grootste brok reli-pulp, dan wel het belangrijkste art-decomonument ter wereld.

De opdrachtgever was de megalomane Leopold II, maar van zijn oorspronkelijke neogotische droom is ongeveer niets overgebleven, behalve dan de monumentale afmetingen.

De bouw heeft geduurd van 1905 tot 1970 - in de Middeleeuwen ging het vaak sneller. Naar de precieze kostprijs hebben we het raden. Met cijfers over financiƫn springt de VZW Vrienden van de Nationale Basiliek, initiatiefnemer van dit keurig tweetalige boek, nogal karig om.

Er blijven voldoende verbijsterende aspecten te belichten. Niet alleen de ontstaansgeschiedenis is ongewoon, dat was ook de architect. Albert Van huffel (met kleine h) was eigenlijk een decorateur die zich met zelfstudie had opgewerkt en behalve enkele huizen in Gent nooit iets had gebouwd. Laat staan een kerk.

Van liturgische vernieuwing, het formele hoofddoel van het project, had hij geen kaas gegeten. Zijn maquette van de basiliek, nog steeds te bezichtigen in het bouwwerk, won de grote architectuurprijs op de Exposition Internationale van Parijs, in 1925. Met die opdracht verwierf Van huffel de artistieke waardering van de allergrootsten: Victor Horta, Henri Van de Velde, Hendrik Petrus Berlage.

Uniek is de basiliek zeker, daarover laat de gedetailleerde monografie met vele en soms prangende foto's, geen twijfel bestaan. Alle aspecten worden belicht: de sculpturen van onder meer George Minne, de vele en zeer verscheiden glasramen, het liturgische meubilair en vaatwerk. Het grote orgel, met zijn 3.138 pijpen, is toch iets kleiner dan dat van de beroemde Studio 4 aan het Flageyplein.

De gigantische ruimte wordt alleen bij grote plechtigheden, vaak in samenhang met de monarchie, helemaal gevuld. Een enkele keer, bij een pausbezoek bijvoorbeeld, is ook de ruime omgeving van het Elisabethpark te klein.

Rond de koepel is een platform gebouwd, van waarop de toerist niet enkel de stad aan zijn voeten maar ook een groot deel van de provincie Brabant kan overschouwen. Dat had Leopold II wel goed ingeschat, Brussel telt drie visueel-architecturale hoogtepunten: de Justitieberg met het gerechtsgebouw, de Kunstberg met het Koninklijk Paleis, en Koekelberg met basiliek. Ware Belgen koesteren hun nationale suikertaart.

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud