Boris Tellegen neemt MIMA over

©Saskia Vanderstichele

In het MIMA in Molenbeek opent vrijdag een boeiende tentoonstelling van de Nederlandse artiest Boris Tellegen. Hij verpopte van graffitikunstenaar tot ontwerper van installaties.

‘Dat ben ik niet meer, hoor.’ Of een variant: ‘Die periode is al lang achter de rug.’ Boris Tellegen (48) corrigeerde gisteren een paar keer de journalisten die hem aanspraken als graffitikunstenaar. Wie de tentoonstelling ‘A Friendly Takeover’ bekijkt, begrijpt meteen waarom. Graffiti is er nauwelijks te bespeuren. Installaties en sculpturen des te meer. Urban Art kan je het noemen, helemaal in de filosofie van het vorig jaar geopende Millennium Iconoclast Museum of Art (MIMA) in Molenbeek.

‘A Friendly Takeover’, van 3 februari tot 28 mei in het MIMA, Henegouwsekaai 39-41, Brussel. www.mimamuseum.eu ©Saskia Vanderstichele

Tellegen, zoon van de Nederlandse schrijver Toon, werd in de jaren 90 bekend als graffitikunstenaar onder het pseudoniem DELTA. Al snel ontpopte hij zich tot een kunstenaar die verschillende genres combineert. De expo in het MIMA grasduint in het uitgebreide oeuvre van Tellegen. De kunstenaar kleedde drie verdiepingen van het museum aan, bijgestaan door de Nederlandse curator Daniel Hofstede.

Tellegen koos er bewust voor geen enkel werk aan de muren van het museum te hangen, een statement voor een voormalige muurkunstenaar. Op het gelijkvloers bouwde hij een kamer waarvan de ene zijmuur gebouwd is in de vorm van het woord EGO. Op de andere zijmuur is het woord NIL te lezen. Waarmee Tellegen de plaats van de kunstenaar aangeeft. Die vindt zichzelf doorgaans belangrijk, maar uiteindelijk is bescheidenheid op zijn plaats. In de kamer bracht Hofstede heel wat voorwerpen samen die belangrijk geweest zijn in Tellegens artistieke vorming: strips, beeldhouwwerken, een flipperkast (gratis te bespelen!), speelgoedrobotjes en de allereerste tekening van Tellegen uit het begin van de jaren 80.

Volledige onafhankelijkheid bestaat niet. Als je met bedrijven samenwerkt, is er altijd een grijze zone waarin je elkaar probeert te vinden.
boris tellegen
Kunstenaar

Die beginjaren worden door een fotoreeksje aan de buitenmuur geëvoceerd: een groepje Amsterdamse jongeren neemt graffitigewijs een tram onder handen. Tellegen herinnert zich die tijd nog. ‘Ik ben er op mijn 14de mee begonnen. Een echt plan had ik niet. Ik ging ervan uit dat ik het tot mijn 18de zou kunnen volhouden. Om daarna iets serieus te doen.’

Maar de kunst verdween niet. Tellegen ging industrieel ontwerp studeren. De invloed van zijn studiekeuze op zijn artistieke ontwikkeling is onmiskenbaar. Op de tweede verdieping van het museum staan enkele mooie, geometrische installaties. Een beetje Mondriaan, opperen we. De kunstenaar knikt. ‘Niet met opzet, maar ik zie de gelijkenis. Zeker als ik felle kleuren gebruik.’

De installaties van Tellegen zijn vaak op elkaar liggende of vastgemaakte elementen. Hij transformeert zo tweedimensionale vormen naar een driedimensionale installatie. Daarbij recycleert hij geregeld materiaal van afgebroken installaties.

Rebellie

Tellegen werd al snel opgepikt door de industrie. Hij ontwierp platenhoezen en werkte samen met kleding-, speaker- en tegelbedrijven. Ook architecten kloppen bij hem aan. In een vitrinekast ligt een afbeelding van een appartementsmuur die hij ontwierp voor een woonblok in Haarlem.

Maar hoe zit het dan met de rebellie van de graffitikunstenaar die hij ooit was? ‘Boris doet nooit toegevingen aan de commercie’, zegt Hofstede. Tellegen nuanceert zijn curator. ‘Het is mooi dat hij dat zegt, maar we moeten elkaar niets wijsmaken. Volledige onafhankelijkheid bestaat niet. Als je met bedrijven samenwerkt, is er altijd een grijze zone waarin je elkaar probeert te vinden. Maar dat gezegd zijnde, zie ik mezelf nog niet te snel samenwerken met een petroleumbedrijf of met de tabaksindustrie. Mijn ontwerpen zijn ook niet te nemen of te laten. Je kan best nog wat opsteken van een opmerking.’

'Hij past in ons budget'

Het MIMA is opgericht door Michel en Florence de Launoit, Alice van den Abeele en Raphaël Cruyt.Die laatste twee staan aan het hoofd van Alice Gallery. De galerie vertegenwoordigt Boris Tellegen in België. Je kan je de vraag stellen of de galerie onrechtstreeks niet profiteert van de expo in het MIMA.

‘Ik begrijp de vraag’, zegt Cruyt. ‘Maar onze galerie en het museum focussen op dezelfde kunst. Dan kom je al snel bij Tellegen uit. Hij is in zijn genre een heel belangrijke Europese kunstenaar. Je mag ook niet vergeten dat het museum net nieuw is. We openden de deuren in april met de expo ‘City Light’. Op dat moment moesten we ook een plan hebben voor de tweede expo. Boris kiezen was handig.We kennen hem en hij paste in het budget van het museum.’

De prijzen van Tellegen variëren erg. Voor 10 euro kunt u al een afbeelding van hem kopen. ‘Voor zijn installaties mag u op 10.000 tot 15.000 euro rekenen. De prijs hangt af van de grootte.In 2014 maakte hij voor de kunstbiënnale Asphalte in Charleroi een grote installatie.Die kostte 50.000 euro.’

In een aparte kast wordt het werkproces van Tellegen getoond. Hij maakt vaak eerst kleine 3D-prints van zijn installaties. Tussen de maquettes is een videofilmpje te zien van een goederentrein, in geometrische patronen beschilderd door Tellegen. ‘De Nederlandse Spoorwegen vonden het niet heel erg. Zolang je de serienummers van de wagons niet overschildert, zijn ze coulant.’

Diezelfde trein staat in speelgoedversie op een grote, nieuwe installatie op de derde verdieping. Het gaat om een liggende robot, het handelsmerk van DELTA. De voeten bungelen letterlijk uit het raam. De bezoeker mag op de installatie lopen, waardoor Tellegen zelf zijn kunst relativeert. In de robot rijdt het treintje met de graffiti. Hij mag dan wel geen graffitikunstenaar meer zijn, zijn roots verloochent Tellegen nu ook weer niet.

‘A Friendly Takeover’, van 3 februari tot 28 mei in het MIMA, Henegouwsekaai 39-41, Brussel. www.mimamuseum.eu

Gesponsorde inhoud

Partner content