Advertentie

Hans Bourlon haalt Magritte tien jaar na bizarre roof uit kluis

'Olympia' van Magritte. ©BELGA

Voor het eerst in tien jaar is 'Olympia' van René Magritte te zien voor het publiek in Het Kunstuur in Mechelen, het museum van Hans Bourlon. De eigenaar van het werk verstopte het schilderij in een kluis na een mysterieuze kunstroof, waarbij mogelijk zelfs een Brusselse terrorist een rol speelde.

Een naakte vrouw met blond haar ligt in het gras. Ze kijkt naar de zeeschelp die op haar buik ligt. Achter haar gaat de blauwe zee over in de even blauwe lucht. René Magritte schilderde haar in 1948, met zijn eigen echtgenote als voorbeeld. De schelp op haar buik - een symbool voor vruchtbaarheid - wordt gezien als een verwijzing naar de onvervulde kinderwens van het koppel.

De essentie

  • 'Olympia' van René Magritte werd in 2009 gestolen uit het museum in de voormalige woning van de kunstenaar in Jette.
  • De eigenaar kreeg het werk anderhalf jaar later terug, nadat een tipgever het had bezorgd aan een privédetective.
  • De eigenaar leent het werk nu voor het eerst weer uit voor een tentoonstelling in Het Kunstuur in Mechelen.

Het schilderij heeft een slordige tien jaar doorgebracht in een kluis, maar de eigenaar haalt het nu tevoorschijn voor een expo. Hij leent 'Olympia' de komende maanden uit aan Hans Bourlon - de baas van Studio 100 - en diens broer Joost, die het vanaf zondag exposeren in Het Kunstuur in Mechelen. 'Wij zoeken altijd werken van Belgische kunstenaars met een bijzonder verhaal', zegt Hans Bourlon. ''Olympia' hoort daar zeker bij.'

Tot 2009 hing Olympia in het kleine René Magritte Museum in Jette, dat ligt in het huis waar de surrealist jaren werkte. De Belgische verzamelaar die het werk kocht, leende het uit aan het museum: 'Ik kocht het omdat ik het graag zag en het niet wilde zien vertrekken uit België', zegt de man, die liever niet met zijn naam in de krant wil. 'In het huis van Magritte konden anderen er ook van genieten.'

Maar in september 2009 pleegden onbekende daders een hold-up in het museum. Ze hielden personeelsleden en bezoekers onder schot, haalden 'Olympia' van de muur en vluchtten weg.

Ik denk dat de diefstal op bestelling is gepleegd, maar dat de koper het werk niet meer wilde hebben door de media-aandacht.
Janpiet Callens
Kunstdetective

Anderhalf jaar hoorde de eigenaar niets over het schilderij. Tot hij de verzekering verzocht om hem uit te betalen. 'Een week later kreeg ik telefoon: het schilderij was afgeleverd bij de politie. Dat is toch mysterieus?'

Diefstal op bestelling

De privédetective Janpiet Callens, een gepensioneerde politiespeurder, zette het schilderij keurig in het origineel kader in 2011 af bij de politie. Hij had zijn connecties in de kunstwereld aangesproken en kreeg naar eigen zeggen een tip over de locatie van het schilderij. 'Ik denk dat de diefstal op bestelling is gepleegd, maar dat de koper het niet meer wilde hebben door de media-aandacht', zegt hij aan de telefoon. 'De dieven zullen geprobeerd hebben het elders te verkopen, maar dat is niet gelukt.'

De theorie dat de zelfmoordterrorist El Bakraoui bij de roof betrokken was, komt niet uit de lucht vallen. Maar ze is nooit verder onderzocht.

De daders zijn altijd onbekend gebleven. Al bestaat er een hardnekkige theorie die Khalid El Bakraoui, een van de zelfmoordterroristen die de aanslagen in Brussel en Zaventem pleegden, verbindt met de roof. De politie zou hem in de loop van het onderzoek twee keer tevergeefs benaderd hebben om te onderhandelen over de teruggave van het schilderij.

Callens lukt het wel om een deal te sluiten met zijn anonieme tipgever, die een vindersloon van zo'n 50.000 euro zou hebben gekregen. De detective wil niet zeggen wie de tipgever was omdat hij discretie beloofde, maar gelooft niet dat El Bakraoui er zelf iets mee te maken had.

Zo blijft de roof van 'Olympia' gehuld in mysterie. Het Brussels parket heeft de zaak in 2014 gesloten zonder de daders te identificeren, wegens een gebrek aan bewijs. Federaal procureur Frédéric Van Leeuw zei eerder in een interview met Vanity Fair dat hij wel geloof hechtte aan de hypothese over El Bakraoui, maar dat ze nooit verder onderzocht is. Zonder duidelijke link met terrorisme kon het federaal parket geen nieuw dossier starten. Het is nooit duidelijk geworden of en in hoeverre El Bakraoui betrokken was bij de diefstal van de Olympia.

Undercoveragent

Toch komt de theorie niet uit de lucht vallen. Bij een andere kunstroof, in 2013, is de betrokkenheid van El Bakraoui wel aangetoond. Dieven stalen 's nachts een tiental werken uit het Ukkelse Van Buuren-museum, waaronder 'La Penseuse' van de Nederlandse fauvist Kees van Dongen en 'Garnalen en schelpdieren', een klein stilleven van James Ensor.

El Bakraoui was waarschijnlijk niet de dader van de inbraak, maar onderhandelde zonder het te weten met een undercoveragent over de teruggave van de kunstwerken in ruil voor geld. Maar het nieuws over die onderhandelingen lekte uit, en El Bakraoui verdween van de radar. Tot maart 2016, toen hij zichzelf opblies in het metrostation Maalbeek.

Wat er van 'La Penseuse' geworden is, blijft onduidelijk. 'Olympia' ging na 2011 nooit meer terug naar het museum. De verzamelaar wilde geen risico meer nemen en verborg het al die tijd veilig in een kluis. Ergens vindt hij dat jammer: 'Een schoon kleedje koop je ook niet om in de kast te laten hangen, he? Daar moet je van genieten. Voor kunstwerken geldt dat ook.'

De broers Bourlon verzekeren dat alle werken veilig zijn in Het Kunstuur. Er is toezicht in de zalen en elke maand worden de werken geïnspecteerd op tekenen van schade. 'Zo weten eigenaars dat hun werken hier veilig zijn.' Twee derde van de stukken in Het Kunstuur zijn toppers uit privécollecties en dus zelden te zien voor het grote publiek.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud