Cultuurbesparingen in Nederland ‘leiden tot betere prestaties'

©AFP

De gevolgen van de cultuurbezuinigingen in Nederland zijn minder zwaar dan de ontstemde kunstwereld in 2011 voorspelde. De budgetknip leidt in tegendeel tot betere resultaten, leert een studie.

De Nederlandse kunstwereld protesteerde in 2011 maandenlang tegen de op til zijnde cultuurbezuinigingen van het kabinet-Rutte. De centrumrechtse regering wou het cultuurbudget verkorten met 20 procent. De acties culmineerden in juni van datzelfde jaar in een heuse Mars der Beschaving, waarbij duizenden malcontente kunstenaars en cultuurwerkers vanuit Rotterdam naar Den Haag trokken. Vooral de liberale VVD van minister van Cultuur Habbe Zijlstra moest het ontgelden bij de manifestanten. De protesten haalden niets uit. Vanaf 2013 werd 200 miljoen euro of ongeveer 20 procent van het landelijke cultuurbudget weggesneden.

Uit een rapport van de Raad voor Cultuur, een adviesorgaan van de Nederlandse overheid, blijkt nu dat dat de schade van de bezuinigingen een stuk kleiner is dan de ontstemde kunstwereld voorspelde. Sterker nog: in de meeste sectoren leiden de besparingen tot betere prestaties. De Raad van Cultuur maakte een financiële resultaatsanalyse van de gesubsidieeerde kunstinstellingen voor het werkingsjaar 2013 - het jaar waarop de subsidiekorting inging. De meest opvallende bevinding van het adviesorgaan: ‘Het aanbod van kunst is nog steeds groot, divers en toegankelijk. Makers vinden nieuwe wegen, instellingen werken efficiënter.’

In vrijwel alle kunstsectoren is het bezoekersaantal gestegen. De Nederlandse musea lopen voorop, al worden de positieve cijfers wellicht enigszins vertekend door het vernieuwde Rijksmuseum, dat in 2013 opnieuw zijn deuren opende. Ook de theaters trokken meer volk. Voorts nemen in alle sectoren de inkomsten en bijdragen van bedrijven en particulieren toe. De kunstwereld slaagt er dus naar behoren in om externe financiering te vinden. Tot slot blijkt ook de vrees dat de cultuurbezuinigingen zo’n 3.000 banen zouden kosten, voorlopig niet uit de werkloosheidscijfers. Wel werken meer kunstenaars, zoals bijvoorbeeld orkestmusici, vandaag in het zelfstandigenstatuut als gevolg van de bezuinigingen.

Vlaanderen

De VVD eist nu dat de cultuursector zich verontschuldigt voor haar ‘overdreven bangmakerij’ van drie jaar geleden. ‘Het wordt tijd dat de demonstranten met de pet in de hand hun excuses aanbieden aan Zijlstra’, aldus een kamerlid van de liberale partij in De Telegraaf.

Een van de hoofdrolspelers van de Mars der Beschaving laat in dezelfde krant weten dat een sorry niet aan de orde is. ‘Er gaat weliswaar veel goed, maar er is echt wel wat rothout ontstaan in de sector.’ Ze wijst op de precaire toestand in een groot aantal regionale musea en cultuurhuizen.

Hoewel de Nederlandse studie alleen met economische en niet met kwalitatieve parameters rekening houdt, zijn de resultaten ook voor Vlaanderen relevant. Ook in de Vlaamse kunstwereld was de verontwaardiging groot toen minister van Cultuur Sven Gatz (Open VLD) dit najaar besparingen aankondigde die weliswaar een pak lager liggen dan bij onze noorderburen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud