Advertentie
Advertentie

De nieuwe Colson Whitehead: Barsten in het burgermansbestaan

Harlem in de jaren 50 en 60: het decor van de nieuwe roman van Colson Whitehead. ©Â© Mario De Biasi

Wat doet een gevierd schrijver die voor zijn jongste twee romans Pulitzers kreeg wegens hun sociaal bewogen stempel? In het geval van Colson Whitehead: de wereld overvallen met een vermakelijke misdaadroman.

De Amerikaanse schrijver Colson Whitehead (51) beloofde twee jaar geleden dat zijn volgende roman een heel ander boek zou worden dan zijn vorige, de historische roman ‘De jongens van Nickel’. Dat gruwelijke, meesterlijk opgeschreven verhaal over de mishandeling van twee zwarte jongens in een tuchtschool blies miljoenen lezers over de hele wereld van hun sokken. Whitehead kreeg er in 2020 een Pulitzer-prijs voor. De tweede op rij was dat, ook voorganger ‘De ondergrondse spoorweg’ over Amerika’s slavernijverleden viel dezelfde eer te beurt. In de ruim honderdjarige geschiedenis van de Pulitzer kregen eerder alleen William Faulkner, John Updike en Booth Tarkington de onderscheiding twee keer. 

Beide romans waren een epische aanklacht tegen de discriminatie van de zwarte gemeenschap in de Verenigde Staten. Het ruime succes en de waardering duwden de Afro-Amerikaanse schrijver in de rol van de nieuwe James Baldwin, de invloedrijke zwarte schrijver van ‘Verkondig het op de bergen’ en ‘Als Beale Street kon praten’ die streed tegen racisme in de VS. Whitehead vond dat lastig. Meer zelfs: het stoorde hem ontzettend. Daarom moest en zou zijn volgende een heel ander boek worden.

Meubelverkoper

Hij heeft woord gehouden. ‘Harlem Shuffle’ - 400 bladzijden dik - is een misdaadverhaal over een man die tegen wil en dank het criminele pad opgaat. De sfeer is een stuk minder donker, de toon veelal bijzonder vermakelijk. We ontmoeten Ray Carney in het Harlem van eind jaren 50. Voor de buitenwereld is hij overdag een beschaafde meubelverkoper en ’s avonds een liefhebbende echtgenoot en vader van een dochter. Een tweede kind is op komst. Een brave burgerman, zo lijkt het.

Zijn gezin is ‘een kleine reddingsboot in het duister op de kolkende zee van Harlem’. Het leven heeft Ray niet gespaard. Zijn moeder overleed toen hij erg jong was, zijn vader was een crimineel die geregeld uit zijn leven verdween. Ook een neef en zijn vrienden verzeilen in de misdaadwereld. Ray maakt zichzelf en de lezer wijs dat hij anders is en wel aan zijn genen kan ontsnappen.

Met de nodige humor wordt hij eerst neergezet als een naïeve grapjas en toeschouwer bij de criminele acties van zijn neef en vrienden. Maar het bloed stroomt waar het niet gaan kan. Met zijn kenmerkende verbeeldingskracht en scherpe observatievermogen wekt Whitehead het Harlem van de jaren 50 en 60 tot leven waarin Ray een kompaan in de misdaad wordt.

De bedoelingen van de meubelverkoper zijn nochtans goed. Hij voelt zich verantwoordelijk voor het levensonderhoud van enkele mensen, maar hij vergeet dat hij zijn eigen gezin in de problemen brengt. Of beter: hij lijkt het niet te willen weten omdat hij is gaan geloven in het beeld dat hij van zichzelf heeft opgehangen. Eigenlijk gaat deze zwarte komedie nog het meest daarover: de halsstarrige weigering van zovelen van ons om onszelf ten gronde te laten kennen.

'Harlem Shuffle' verschijnt bij Atlas Contact en telt 400 pagina's.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud