Advertentie

De speelplaats als miniatuurversie van de grotemensenwereld

Kleine kinderen, kleine zorgen? In haar indrukwekkende eerste langspeelfilm ‘Un monde’ maakt de Belgische cineaste Laura Wandel duidelijk dat de problemen van een jong kind op de lagere school even zwaar wegen als de besognes van volwassenen in de grote wereld. Vooral als er pesterijen aan te pas komen.

Het begint met tranen. Nora, een meisje van zes, is samen met haar vader en haar oudere broer Abel aangekomen op de speelplaats van de lagere school en moet aan haar eerste schooldag beginnen. Die sprong in het onbekende ziet ze totaal niet zitten, ook al zegt Abel dat ze altijd terechtkan bij hem als ze steun nodig heeft. Beetje bij beetje zal Nora aan die angstaanjagende chaos moeten wennen.

De trailer van 'Un monde'.

Welkom in de wondere en woelige wereld van ‘Un monde’, de Belgische film die begin juli van zich liet spreken op het festival van Cannes. Daar maakte hij deel uit van de sectie Un Certain Regard. Regisseur Laura Wandel neemt de kijker mee naar een universum dat we allemaal ooit intiem hebben gekend maar waarschijnlijk alweer grotendeels vergeten zijn. Op die herkenning wil Wandel ook inspelen. ‘Ik wil het publiek terugvoeren naar die kleine momenten uit de kindertijd waar je de dingen zeer intens beleeft', zegt ze. ‘Neem bijvoorbeeld de dag dat je leert om zelf je schoenveters te knopen. Nu lijkt dat niets, maar ik herinner me nog heel goed dat het toen aanvoelde als een overwinning, alsof ik op slag groot geworden was.’

De essentie

‘Un monde’ is de eerste langspeelfilm van de Brusselse cineaste Laura Wandel.

De hoofdfiguur is een zesjarig meisje dat voor het eerst naar school gaat en daar ziet hoe haar oudere broer gepest wordt.

Wandel trekt de kijker de wereld van de film binnen door alles te vertellen op ooghoogte van het kind.

De zevenjarige Maya Vanderbeque is fenomenaal in de hoofdrol.

‘Un monde’ werd ontvangen met een staande ovatie op het filmfestival van Cannes.

Pestkop

Wandel wist dat ze zich niet alleen op haar eigen jeugdherinneringen mocht baseren om de film te maken. En niet alleen omdat de kinderen van vandaag niet noodzakelijk dezelfde spelletjes spelen als 30 jaar geleden, toen de cineaste zelf voor het eerst aan de poort van de lagere school stond. Om een zo rijk mogelijke film te bouwen, observeerde ze maandenlang het leven op de speelplaats van een school.

De diepe authenticiteit van ‘Un monde’ ligt zeker ook daaraan. Wandel had het echter niet onder de markt om een school te vinden die haar wou ontvangen. Dat had alles te maken met een moeilijk neventhema in de film: pesterij. Op een bepaald moment ontdekt Nora dat Abel de favoriete pispaal is van drie pestkoppen, maar wanneer ze haar broer wil helpen, draait het helemaal verkeerd uit. 'In veel scholen kreeg ik te horen dat pesterij bij hen niet voorkomt en dat ik dus beter ergens anders kon aankloppen', zegt Wandel.

Uiteindelijk vond ze toch verschillende leraars en directeurs bereid om er met haar over te praten. Ze kreeg ook de hulp van de bekende Franse psychopedagoog Bruno Humbeeck, een specialist op het vlak van pesterijen op school. ‘Een van de inzichten die hij aanbracht, is dat het geweld al begint bij de verdeling van de ruimte op de speelplaats', zegt Wandel. ‘In de meeste scholen neemt het voetbalplein de meeste plaats in en moeten de andere kinderen zich tevreden stellen met een beetje ruimte daarnaast. Zijn antwoord is om de speelplaats in te delen in meer evenwichtige zones.’

Laura Wandel. ©Alexander D'Hiet

De regisseur maakte ook kennis met scholen waar leerlingen aangesteld worden als bemiddelaars die een kijkje nemen als er ergens ruzie is. Daarna stellen alle partijen een soort contract op - in getekende vorm als de kinderen nog niet kunnen schrijven. 'Ik zeg niet dat zulke ingrepen alles oplossen, maar ze hebben ten minste de ambitie om iets anders te doen dan straffen uitdelen', zegt Wandel. ‘Ik heb sowieso geen sluitende antwoorden en wil niemand met de vinger wijzen. Elke leraar doet zijn best maar vaak staan ze er te veel alleen voor.’

Ik wil het publiek terugvoeren naar die kleine momenten uit de kindertijd waar je de dingen zeer intens beleeft.
Laura Wandel
Belgische cineaste

De pesterijen waarmee Nora en Abel moeten afrekenen, zijn ook maar een deel van het verhaal. Ze illustreren een breder idee: dat de speelplaats een miniatuurversie van de volwassenenwereld is. Daar verwijst de titel ‘Un monde’ ook naar.

Wandel zet dat inzicht extra in de verf door haar publiek volledig in die wereld onder te dompelen, op dezelfde manier (en zelfs met evenveel succes) als ‘Dune’ dat doet. De cineaste gebruikt daarvoor heel eenvoudige maar doeltreffende middelen. Zo houdt ze de camera strak op het gezicht van haar jonge acteurs gericht en blijft ze ook voortdurend op hun ooghoogte, zodat je gedwongen wordt om hun blik te delen.

Met de zevenjarige Maya Vanderbeque kreeg ze bovendien een onvervalste diamant in handen. Het is adembenemend om te zien hoe het meisje de camera die op haar neus gericht staat volledig wegcijfert en haar emoties vrij spel geeft op haar gezicht. Kleine parel, grote cinema.

‘Un monde’ speelt vanaf deze week in de bioscoop.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud