'Marriage Story': scheiden is een vorm van liefde

Ooit verliefd en innig samen. Nu op de rand van een vechtscheiding. Scarlett Johansson en Adam Driver als Nicole en Charley in 'Marriage Story'. ©rv

Wat doe je als een lange relatie haar einde heeft bereikt? De hoofdfiguren uit ‘Marriage Story’ willen een amicale breuk, maar de kille onmenselijkheid van de scheidingsprocedure haalt toch hun lelijkste kant naar boven. Een lach, een traan, een intieme parel van Noah Baumbach.

Krijgt Netflix op 9 februari eindelijk de Oscarglorie waar het zo overduidelijk naar hengelt? De vorige keer haalde de streamingreus al een reeks beeldjes binnen dankzij ‘Roma’, maar de hoofdprijs moest hij onverwacht - en volgens velen ook onterecht - aan ‘Green Book’ laten. Dit jaar verhoogt Netflix zijn inzet door twee grote kanonnen in stelling te brengen. ‘The Irishman’ gaat met de meeste aandacht lopen vanwege zijn regisseur (Martin Scorsese), zijn cast (Robert De Niro, Al Pacino, Joe Pesci) en zijn genre (episch gangsterdrama). Maar hij krijgt een gezel naast zich die om andere redenen even zwaar weegt: ‘Marriage Story’.

Een ruzie is zo rauw en echt dat je nog nauwelijks kan kijken. Het is de emotioneel gruwelijkste scène van het jaar.

De film is een kleinschalig en intimistisch relatiedrama met twee hoofdpersonages, Charlie en Nicole. Charlie (rol van Adam Driver) heeft als New Yorkse theatermaker even aan de weg moeten timmeren, maar wordt intussen op handen gedragen door zijn acteurs en de critici. Meer zelfs, hij staat op het punt een prestigieuze geldprijs te krijgen van de MacArthur Fellowship. Nicole (rol van Scarlett Johansson) vormt al een tiental jaar een echtpaar met Charlie, met wie ze een zoontje heeft. Ze geniet ook respect als actrice in Charlies toneelstukken, maar ze hunkert naar een onafhankelijke carrière. Als ze een hoofdrol in een tv-serie aangeboden krijgt, wil ze dan ook toehappen. Alleen moet ze daarvoor terugkeren naar haar geboortestad Los Angeles, en dat ziet Charlie niet zitten. Zo groeit de breuk, gevoed door kleine (en minder kleine) frustraties en irritaties uit het verleden.

Noah Baumbach, de regisseur van ‘Marriage Story’, vertrekt niet voor het eerst uit zijn eigen ervaringen om een verhaal te vertellen over een pijnlijk afscheid, de afronding van een fase uit een mensenleven. In zijn debuut ‘Kicking and Screaming’ ging het om personages die pas afgestudeerd zijn maar de stap naar het echte leven niet durven te zetten. In ‘Frances Ha’ zagen we een jonge vrouw die tot de vaststelling komt dat haar idealistische levensdromen niet haalbaar zijn. En ‘While We Were Young’ toonde veertigers die moeten inzien dat ze geen jongeren meer zijn.

De trailer van 'Marriage Story'.

Baumbach weet ook wat een scheiding, het hoofdthema van ‘Marriage Story’, inhoudt. Als kind zag hij hoe zijn ouders uit elkaar gingen (een ervaring die hij verwerkte in zijn ‘The Squid and the Whale’), en zelf scheidde hij in 2013 van de actrice Jennifer Jason Leigh, de moeder van zijn zoon. Toch moeten we ‘Marriage Story’ niet als een autobiografisch verhaal zien, benadrukt hij. ‘Philip Roth zei ooit: ‘Ik wrijf twee stenen van realiteit tegen elkaar om mijn verbeelding te doen ontvlammen’’, vertelde Baumbach aan de Los Angeles Times.

‘Ik ben altijd op zoek naar een filmische vertaling voor mijn ervaringen en die van de mensen rond mij. Ik wil de waarheid vertellen, maar dat is niet noodzakelijk mijn persoonlijke waarheid.’

Scheidingscomplex

Hoofdacteurs Adam Driver (kind van gescheiden ouders) en Scarlett Johansson (tweemaal gescheiden) hadden hun inbreng in het scenario. Baumbach verdiepte zich vooral in wat hij zelf het ‘scheidingsindustriële complex’ noemt, de machine van advocaten, rechters en bemidde- laars die een scheiding op gang trekt. De hoofdpersonages vatten aanvankelijk het plan op pijnloos uit elkaar te gaan, maar die nobele intenties vervagen in de loop van de film steeds meer. Dat culmineert in de emotioneel gruwelijkste scène van het jaar, een ruzie die zo rauw en echt aanvoelt dat je nauwelijks kan blijven kijken.

Ooit verliefd en innig samen. Nu op de rand van een vechtscheiding. Scarlett Johansson en Adam Driver als Nicole en Charley in 'Marriage Story'. ©rv

Toch is ‘Marriage Story’ - in tegenstelling tot bijvoorbeeld ‘Kramer vs Kramer’ - geen gitzwart drama. Baumbach maakt er een punt van om op de meest onverwachte momenten prikkelende humor in de film te laten glippen, zoals de scène waarin Nicole en haar zus niet kunnen beslissen hoe ze Charlie de scheidingspapieren zullen overhandigen. Hij begint bovendien met een tedere montage van de dingen die beide hoofdfiguren mooi vinden aan elkaar.

Die lijstjes zijn weliswaar een opdracht van hun relatietherapeut, maar ze maken wel meteen duidelijk dat Charlie en Nicole elkaar ooit echt graag gezien hebben en dat misschien nog altijd doen. Aan het eind van de rit is ‘Marriage Story’ een prachtig en aangrijpend liefdesverhaal, en dat maakt al het verschil.

‘Marriage Story’ speelt vanaf deze week in de bioscoopzalen en volgende week op Netflix.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect