Molenbeeks pakhuis wordt kunsthal met hooliganjasjes

Galerist Harlan Levey ((boven) in de installatie van Marcin Dudek. Op de trap zit designer Noro Khachatryan, met wie de Amerikaan het pakhuis in Molenbeek kocht. ©saskia vanderstichele

Een Amerikaanse galeriehouder en een Belgische designer transformeerden een pakhuis in Molenbeek tot een kunsthal met een verkoopgalerie en artiestenstudio’s. ‘We zijn ons bewust van het risico. Laat de verzamelaars maar komen.’

Onze hoofdstad kan een nieuwe kunstruimte toevoegen aan haar lange lijst galeries en artiestenresidenties. Opmerkelijk is dat HLP 1080 niet aan de Zavel ligt of in de meer bemiddelde bovenstad met zijn pralerige galerieleven, maar in een wijk waar je het niet meteen zou verwachten: de kanaalzone in Sint-Jans-Molenbeek, getekend door armoede en hoge werkloosheidsstatistieken.

Om de hoek ligt het safehouse waar Salah Abdeslam werd gearresteerd. Maar het zou niet eerlijk zijn de buurt te reduceren tot een toevluchtsoord voor criminelen en armoezaaiers. De voorbije jaren vestigden nogal wat culturele spelers zich in Oud-Molenbeek, stuk voor stuk aangetrokken door de betaalbare vastgoedprijzen. Het museum MIMA ligt amper zevenhonderd meter lager dan HLP 1080, aan de oevers van het kanaal, de dansstudio van choreograaf Wim Vandekeybus zeshonderd meter hogerop. Via de nabijgelegen Ninoofsesteenweg, de verbindingsader tussen het ruwe Molenbeek en het zachte Pajottenland, sta je op enkele minuten stappen van het sociale kunstencentrum Recyclart. Onlangs vestigde ook de Franse kunstenares Laure Prouvost zich in de buurt.

Ondanks die culturele bedrijvigheid blijft het contrast groot met de bijdetijdse wijk aan de Louizalaan waar HLP nu zit. Dat beseft galerist Harlan Levey. ‘Great parking, a lot of art collectors’, zegt de Amerikaan ironisch terwijl hij de deur van het gestripte pakhuis opent voor ons.

'Een galerie in de benedenstad? Daar zie je ons niet', zeiden collectioneurs uit Ukkel en Elsene toen ik mijn eerste galerie opende. Ze kwamen toch.
Harlan Levey
Galerist

Uit wat we voor ons zien spreekt ambitie. HLP is een kunstgalerie met de aspiraties van een kunsthal. Op de benedenverdieping is er een industriële tentoonstellingsruimte van zowat 250 vierkante meter. Boven liggen de open studio en de showroom van Noro Khachatryan, een Belgische designer met Armeense roots die in Mechelen woont en met wie de Amerikaan het pakhuis kocht. Verder is het atelier van kunstenaar Emmanuel Van der Auwera in het gebouw gevestigd. Daarboven liggen twee appartementen waarvan de huur de maandelijkse banklening moet aflossen.

©saskia vanderstichele

Spannend maar allesbehalve evident. Heeft de galeriehouder geen schrik dat de buurt verzamelaars en kunstliefhebbers afschrikt? ‘We zijn ons bewust van het risico’, klinkt het. ‘Laat de verzamelaars maar komen. Toen ik mijn eerste exporuimte opende, zeiden de collectioneurs uit Ukkel en Elsene ook: 'Een galerie in de benedenstad? Daar zie je ons niet, hoor.' Ze kwamen toch. Als je interessante tentoonstellingen maakt, weten de mensen je wel te vinden.’

De Amerikaan is niet bang voor een cultuurclash met de buurt, hoewel de meeste wijkbewoners van heel andere dingen dan hedendaagse kunst lijken wakker te liggen. ‘De eerste contacten met de buurt verliepen uitstekend. De meesten vinden het spannend dat we er zijn.’

Voetballer

De liefde bracht de 46-jarige Amerikaan twintig jaar geleden naar Brussel. In Maastricht mislukte een poging om profvoetballer te worden. Gelukkig kon Levey met zijn diploma’s geschiedenis en politieke wetenschappen als lesgever aan de slag. Aan de universiteit werd hij verliefd op een Belgische, met wie hij naar Brussel verhuisde.

Hun relatie hield niet stand, maar de vrouw haalde een kant in hem naar boven waarvan hij het bestaan nooit had vermoed. Levey begon over hedendaagse kunst te schrijven en jonge artiesten van carrièreadvies te voorzien. Later ging hij expo’s en concerten organiseren. Daaruit groeide een eerste pop-upgalerie in het centrum van Brussel. In 2015 begon hij met zijn nieuwe partner een kleine galerie op de begane vloer van hun huis in Elsene. De jongste jaren zwol hun artiestenportefeuille flink aan, waardoor de galerieruimte te klein werd.

De eerste tentoonstelling in HLP 1080 is een reconstructie van geweld, macht en de destructieve kracht van groepen.

De Poolse kunstenaar die zes jaar geleden de ruimte in Elsene mocht inzegenen, doet dat nu opnieuw in Molenbeek. Het levensverhaal van Marcin Dudek sluit bij de ziel van deze wijk aan, zegt de Amerikaanse galerist. De artiest groeide op in een arbeiderswijk van Krakow. Zijn jeugd werd getekend door armoede en geweld. Zijn broer zat een tijdje in de gevangenis. Rond zijn tiende sloot Dudek zich aan bij een gewelddadige hooligangroep. In die paramilitaire beweging vond hij een groepsidentiteit terug die de troosteloosheid van zijn leven in de arbeidersblokken oversteeg.

Rond zijn achttiende kapte hij met hooliganisme en leerde hij zichzelf schilderen. Zijn zus kreeg hem binnen op een kunstschool in Salzburg. In 2011 kwam hij, ook via de liefde, terecht in Brussel. De galerie toont een zestal werken van Dudek over zijn hooliganverleden. ‘Het is een reconstructie van geweld, macht en de destructieve kracht van groepen’, zegt Levey.

Oranje verfspoor

De grote textielinstallatie maakt de meeste indruk, niet alleen omdat het het eerste werk is dat je ziet als je de white cube binnenstapt. Dudek liet meer dan 300 zwarte jassen aan elkaar naaien. Het zijn dezelfde jasjes die zijn hooligankameraden en hij droegen in voetbalstadions. Je kan in de installatie naar boven klimmen, en binnenin kijken naar video’s over bendegeweld. Er is ook een oranje verfspoor door de galerie getrokken. Dat verwijst naar de oranje streep aan de binnenkant van de jasjes, zegt Levey. ‘Als die gasten hun jassen binnenstebuiten keerden en de oranje streep tevoorschijn kwam, was dat het teken om ten aanval te trekken.’ Hetzelfde oranje keert terug in drie onheilspellende multimediadoeken en een triptiek die Dudek maakte over zijn hooliganverleden.

Levey, die adviseur is bij Art Brussels en het Brussels Gallery Weekend, wil elk jaar drie expo’s maken in de nieuwe galerieruimte. Niet meer. ‘Veel galeries veranderen om de vijf of zes weken van tentoonstelling. Dat is gekkenwerk. Hoe kan je zo het publiek de kans geven in alle rust nieuwe artiesten te ontdekken? Ik wil mezelf de tijd geven om mijn kunstenaars in de markt te zetten. Het is voor hen dat ik dit uiteindelijk doe.’

HLP 1080 opent op 22 april

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud