‘Technologie muteert de mensheid'

CREW experimenteert met technologie in een theatercontext. Soms, zoals hier, wordt de toeschouwer ook deelnemer. ©RV DOC

Wat heeft het Vlaamse theatergezelschap CREW te zoeken op een toonaangevende technologiebeurs in Los Angeles? ‘We zijn de grotten van Lascaux van de virtuele realiteit.’

Een meisje fluistert in mijn oor: ‘Volg me maar. Ja, goed zo. Kom maar. Met je linkervoet over de stenen. Nu met je rechter.’ Ik hap naar adem. Ik voel me duizelig en struikel ei zo na over mijn benen. In realiteit sta ik gewoon in het Brusselse atelier van het theatercollectief CREW. Maar volgens een scherm dat met een videobril op mijn hoofd is gemonteerd, trippel ik over het muurtje van het parkeerterrein van het Brusselse justitiepaleis. Op mijn rug draag ik een computer die gemanipuleerde straatbeelden van Brussel naar mijn netvlies doorseint. Auto’s rijden achterwaarts de straat in. Ik zit in een cocon waarin technologie mijn zintuigen probeert te manipuleren en een alternatieve realiteit creëert: een constructie van de werkelijkheid.

Een variant van die technologie vormt de basis voor de theatervoorstelling ‘Absence’, die in oktober bij NTGent in première gaat. De Vlaamse theatergroep CREW werkt voor het stuk samen met schrijver Peter Verhelst, acteur Frank Focketyn en danseres Fumiyo Ikeda. Maar voor het seizoen opnieuw losbarst, wacht het theatergezelschap een andere missie. CREW mag deze en andere technologische toepassingen die het al 15 jaar voor theatervoorstellingen en performances bedenkt, deze week gaan demonstreren op Siggraph in Los Angeles. Siggraph is ’s werelds belangrijkste conferentie over digitale innovaties. Op de conferentie lopen digitale en andere whizzkids van grote technologie- en omroepbedrijven en wetenschappers van toonaangevende universiteiten de ene productpresentatie na de andere binnen in de hoop op de nieuwste heilige graal in technologieland te botsen.

Geen mens die erbij stilstaat, maar wat is onze smartphone anders dan een verlengstuk van ons lichaam?
eric joris
kunstenaar

Een groep theatermakers op een technologiebeurs? ‘We zijn uitgenodigd’, zegt kunstenaar en CREW-stichter Eric Joris trots. En dan, niet onbescheiden: ‘Ik zou durven te zeggen: eindelijk. (lacht) We zijn de grotten van Lascaux van de virtuele realiteit. Facebook kocht vorig jaar (voor meer dan 2,5 miljard dollar, red.) het bedrijf achter de virtuelerealiteitsbril Oculus Rift. CREW maakt al twaalf jaar theater met digitale toepassingen rond ‘alternative reality’, waarvan de grote tech- en mediabedrijven vandaag de mond vol hebben, zoals 3D, virtuelerealiteitsbrillen en 360 gradencamera’s. De uitnodiging voor zo’n belangrijke conferentie is een grote erkenning voor ons pionierswerk.’

‘Het is een cliché, maar kunst anticipeert dikwijls op nieuwe ontwikkelingen’, vervolgt Joris. ‘We zijn een kleine structuur tussen de grote spelers. CREW krijgt subsidies van de Vlaamse overheid, waarvoor we erg dankbaar zijn. Het geeft ons de vrijheid om te experimenteren met nieuwe digitale toepassingen. Innovatie komt in veel economische sectoren uit kleine eenheden. Wat maakt Vlaanderen economisch zo sterk? Kmo’s, hè. In de podiumkunsten is het niet anders: de vernieuwing zit bij de kleine gezelschappen. Daarom baart het me extra zorgen dat de Vlaamse overheid in de vleugels van kleine gezelschappen en kunstinitiatieven wil knippen.’

Mens en machine

Eric Joris (60) werkte als striptekenaar toen midden jaren 90 het internet zijn intrede deed. Tegelijk verschoof zijn belangstelling als kunstenaar van strips naar theater en podiumkunsten. ‘Het was duidelijk dat technologie ons doen en laten meer zou gaan sturen. Alleen, ik zag die evolutie niet in het theater. Dus dacht ik: laat ik zelf voorstellingen maken waarin de omgang van de mens met machines centraal staat. Onze eerste voorstelling was een digitale interpretatie van Dantes ‘Inferno’. De conclusie was: het concept was goed, maar de technologie zat niet op zijn plaats.’

De kunstenaar ging te rade bij de Universiteit Hasselt. Het resultaat van die samenwerking was de voorstelling ‘Philoctetes’. Joris bedacht de inhoud, Limburgse wetenschappers de technologie waarbij een verlamde man met een robotarm werd aangestuurd. ‘Technologie als prothese van het menselijk lichaam: dat was het. Waar eindigt het menselijk lichaam en waar begint de technologie? Het is nog steeds de kern van onze voorstellingen. Onze vragen zijn vandaag actueler dan ooit. Technologie muteert ons, alleen beseffen we het niet. Geen mens die erbij stilstaat, maar wat is onze smartphone anders dan een verlengstuk van ons lichaam? Je hebt het zelf ook gemerkt bij de demonstratie: als technologie je zintuigen zo makkelijk kan bedriegen, dan wordt de werkelijkheid iets heel plastisch, iets vormgeefbaars. We beseffen dat te weinig.’

CREW probeert bijna elk jaar een nieuwe voorstelling of performance te maken in samenwerking met computerwetenschappers. Het pionierswerk van de Vlaamse theatergroep wordt ook opgepikt door de private ICT-sector. ‘We praten met Barco over een grote samenwerking. De BBC heeft ons benaderd voor een project rond de onderdompelingservaring van een van haar televisieprogramma’s. Alle belangrijke mediabedrijven, filmstudio’s, omroepen en universiteiten liggen op vinkentouw op Siggraph. We zijn erg benieuwd wat die confrontatie gaat opleveren.’

Siggraph loopt tot 15 augustus in Los Angeles.

www.crewonline.org

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud