Veiling voor kunstwerken die vervliegen

©Wander Meander

Performancekunst is kunst die vervliegt omdat ze vaak op het moment zelf wordt beleefd. Een congres in Brussel waarop performances geveild worden, belicht de economie erachter.

Joseph Beuys wordt gezien als de pionier van de performancekunst. Midden jaren 60 stelde de Duitser de heersende codes van de kunstwereld aan de kaak door met schoppen naar een blok hout te gooien of met dode dieren te praten. De beroemdste nog levende performance-artiest is Marina Abramovic. In 2010 lokte haar expositie ‘The Artist is Present’ 850.000 toeschouwers naar het MoMa in New York. Het enige wat ze deed, was drie maanden lang zwijgend op een stoel zitten, wachtend tot een toeschouwer op de stoel tegenover haar plaatsnam.

‘The Artist is Present’ was een kantelpunt voor het genre. Sindsdien lijken de grote musea en kunstbeurzen de performancekunst in hun armen te hebben gesloten. De Royal Academy of Arts in Londen nam deze zomer voor het tweede jaar op rij performances op in haar traditionele zomerexpo. Tate Modern heeft een permanente galerie voor live-art. De Duitse performancekunstenaar Tino Sehgal mocht in 2015 een jaar lang zijn radicale ding doen in het Stedelijk Museum in Amsterdam. De kunstbeurs Frieze lanceerde Frieze Live, een handelsplek voor performancekunst.

Spijtig genoeg worden performances in de kunstwereld nog te vaak herleid tot goedkoop entertainment of decoratie.
liv Vaisberg
a performance affair-organisator

Performancekunst vervliegt omdat ze vaak op het moment zelf wordt beleefd. Dat vloeiende karakter maakt het genre moeilijk verkoopbaar. Soms koop je niet het werk zelf, maar de rechten erop. Dat is een probleem voor veel partijen: voor kunstenaars, die van hun live-interventies willen leven, voor verzamelaars die performances willen kopen, maar ook voor galeriehouders die vaak niet weten hoe zulke immateriële kunstwerken te verhandelen.

Voor hen - maar ook voor gewone kunstliefhebbers - is er de komende dagen het congres The Performance Affair in Brussel. Organisator Liv Vaisberg nam het initiatief voor het handels- en discussieplatform omdat ze merkte dat performancekunst, ondanks de recente recuperatie door de klassieke kunstwereld, economisch nog altijd tussen twee stoelen valt.

‘In de kunstwereld worden performances nog te vaak herleid tot entertainment, of decoratie bij vernissages of etentjes’, zegt ze. ‘Die devaluatie maakt dat kunstenaars of performers dikwijls onderbetaald worden. Ik wil die attitude omkeren en kunstliefhebbers duidelijk maken dat performancekunst artistiek meer respect en waardering verdient, en economisch een volwaardig onderdeel van de kunstmarkt is.’

A Performance Affair bestaat uit twee luiken. In panelgesprekken debatteren specialisten over de praktische en juridische valkuilen voor kunstenaars en verzamelaars van performancekunst. Daarnaast worden in het Vanderborghtgebouw doorlopend performances verkocht of geveild. 23 Belgische en internationale kunstenaars, onder wie Tim Etchells, Sarah Trouche, Moussa Sarr, Sarah & Charles en Joris Van de Moortel, presenteren er hun live-art aan potentiële kopers.

©Wander Meander

Voor Sarah & Charles wordt het de eerste keer dat ze met hun ‘Wander Meander’ naar buiten treden in Brussel. Het kunstenaarskoppel maakte zijn performance op maat van de collectioneurs Julie Vandenbroucke and Michel Espeel. Op het terras van hun huis in Ledegem werd een zilveren nagel ingemetseld. Contractueel is het verzamelaarsduo verplicht de nagel te ‘activeren’: één keer per jaar komt dezelfde danseres in het huis performen. De verzamelaars zijn verplicht dat moment te archiveren en te delen met een livepubliek. Alle voorwaarden - ook de verloning voor de danseres - liggen vast in een juridisch waterdicht contract.

In Brussel kan je voor 3.000 euro een licht aangepaste versie van de performance kopen. Kunstenares Sarah is razend benieuwd of ‘Wander Meander’ kopers zal aantrekken op de eenmalige re-enactment in Brussel, ver weg van het mooie huis waarvoor het werk werd gemaakt. ‘Wie is geïnteresseerd in een kunstwerk dat moeilijk doorgeefbaar is en waarmee de nieuwe eigenaar wellicht nooit kan speculeren op de markt?’

Verzamelaar Vandenbroucke hoopt dat het lukt. ‘Je koopt meer dan een zilveren nagel en een danseres die één keer per jaar langskomt. Het is een verrijkende ervaring, meer dan een schilderij dat je thuis aan de muur hangt. De performance heeft elke ruimte in ons huis getransformeerd. We wonen in een ander huis nu.’

A Performance Affair, van 7 tot 9 september in het Vanderborght-gebouw in Brussel. Gratis toegang.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content