‘We bewijzen dat de Vlaamse film ook nu creatief kan zijn’

©Brecht Van Maele

Hij had dezer dagen op een buitenlandse filmset moeten staan. Regisseur Gilles Coulier maakte van de nood een deugd en stak met enkele Vlaamse collega’s een tv-reeks over de lockdown in elkaar. Eén uitbraak had het project op de helling kunnen zetten. ‘Jouw temperatuur is toch gemeten?’

In studio 5 van de VRT is de bezoekersruimte van een gevangenis nagebouwd. Een glazen wand scheidt gedetineerden van hun bezoeker. De kitscherige kerstverlichting doet denken aan de donkere dagen die ons mogelijk nog te wachten staan in een jaar dat al somber genoeg was. ‘Waarom dat raam eruit moet? We hebben een gat nodig om door te rijden met de camera’, verduidelijkt Gilles Coulier - onherkenbaar met zijn wit mondmasker en dito sneakers - aan een technieker. Nadat de scène voor de tweede keer is geregistreerd, springt de regisseur uit zijn stoel en rent uitgelaten het toneel op: ‘En cut! Top! Tof, hé!’

Perspectief

Na drie maanden lockdown lonkte voor artiesten opnieuw het grote publiek. Een zomer vol voorbereidingen en hoop op een drukke herfst, die alweer gehypothekeerd is. De Tijd praat elke week met een kunstenaar over de moeizame heropstart en de behoefte aan perspectief na corona. Deze week: regisseur Gilles Coulier

In deze filmbubbel draagt iedereen gewetensvol een mondmasker, behalve de figuranten op de set. De maskertjes van de man in het oranje gevangenisplunje en de politieagente gaan evenwel onmiddellijk op zodra ze na ‘hun’ scènes het decor zijn uitgestapt. Zo staat het in het strikte coronaprotocol dat ook wij moesten ondertekenen om toegelaten te worden op de opnames van deze minifilm. ‘Elke ochtend nemen we van iedereen de temperatuur. Dat is bij jou toch ook gebeurd?’, informeert Coulier.

Het is de laatste opnamedag van ‘Lockdown’. Na een maand draaien wordt het decor straks afgebroken. De 33-jarige Coulier, die doorbrak met ‘Bevergem’ en acht afleveringen van de succesvolle fictiereeks ‘De dag’ regisseerde, koos ervoor om als laatste te draaien voor de reeks van twaalf films van telkens een andere regisseur. In afleveringen van slechts tien minuten, die vanaf november in drie keer op Eén te zien zijn, wordt het verhaal verteld van twee personages die van elkaar en van elkaars wereld gescheiden worden door een glazen wand. De wand laat toe de acteurs covidproof te laten spelen zonder besmettingsgevaar, de gevangenis staat natuurlijk symbool voor de lockdown door corona.

Verder werden de regisseurs vrijgelaten. Jonas Govaert nam hier een minihorrorfilm op. Robin Pront draaide een liefdesdrama met Matthias Schoenaerts en Veerle Baetens. Ook Jan Eelen, Michaël Roskam, Dorothée Van Den Berghe en Kaat Beels namen een aflevering voor hun rekening. Coulier koos ervoor zonder hoofdacteurs te werken. Zo draaide het uit in de brainstorms met de scenaristen Jonas Geirnaert en Julie Mahieu, met wie hij ook ‘De dag’ maakte. Hun acteurs zitten ‘in de muren’. We horen alleen hun stemmen omdat ze uit de gevangenis proberen te ontsnappen.

Regisseur Gilles Coulier: covidproof draaien volgens een covidproof scenario. ©Brecht Van Maele

Sneeuwstorm

2020 moest het jaar van de internationale doorbraak worden voor de regisseur uit Brugge. In februari vloog hij naar Los Angeles om zijn handtekening te zetten onder een samenwerking met een Amerikaans filmagentschap. Een vertegenwoordiger in Londen had hij al, het talentenbedrijf dat ook Daniel Craig, Danny Boyle en Nicolas Winding Refn van opdrachten voorziet. Die internationale belangstelling was samen met zijn mooie Vlaamse cv een direct gevolg van zijn regiewerk voor de tv-serie ‘War of the Worlds’, een adaptatie van de H.G. Wells-klassieker voor de beroemde studio Fox.

‘Normaal had ik nu op een filmset in Amerika of Groot-Brittannië gestaan’, zegt Coulier ietwat beduusd. Hij kon uit verschillende voorstellen kiezen, welke houdt hij liever voor zichzelf. Maar toen legde corona de filmwereld lam. Filmsets en bioscopen werden gesloten, honderdduizenden creatievelingen bleven verweesd achter.

Laten we dit moment aangrijpen om te experimenteren met nieuwe manieren van distributie en combinaties van vertoningen.
Gilles Coulier
Regisseur

En daar zat hij plots, thuis in Gent, zonder perspectief. Dus creëerde hij het zelf. In april kreeg hij telefoon van zijn collega Maarten Moerkerke van het productiehuis Lecter Media. ‘Iedereen zat maar te klagen over de lockdown. Overal verschenen open brieven over de desastreuze impact op onze sector. Maarten en ik zeiden tegen elkaar: wat als wij de handen uit de mouwen steken en tonen dat de Vlaamse filmsector in deze donkere tijden veerkrachtig is en in staat om creatief uit de hoek te komen?’

Het idee voor de gevangenissetting stond vrij snel op papier. Corona hoefde geen thema te zijn, daar ging het in de media al genoeg over. Tegen dat de VRT en het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF) in mei aan boord kwamen, hadden twaalf regisseurs toegezegd. Het maakt van ‘Lockdown’ de grootste samenwerking ooit in de Vlaamse audiovisuele sector.

Een behoorlijk risicovolle ook. Want toen de regisseurs de VRT-studio boekten, was het niet duidelijk of gedraaid kon worden in de zomer, en met welke veiligheidsmaatregelen. Elke regisseur kreeg slechts twee dagen om zijn of haar ei te leggen: eentje om voor te bereiden, en één draaidag. Door die strakke timing kon niemand van de 120 mensen aan wie de televisieproductie werk bood zich een lapsus permitteren. Eén besmettingscluster op het verkeerde moment kon het hele project op de helling zetten. Iedereen bleef gezond. Voor Coulier was het ‘een grote opluchting en een mooi bewijs’ dat het mogelijk is om fictie te blijven maken in deze verraderlijke nieuwe wereld.

Bottleneck

Stressvol was het zeker, maar in paniek is hij de voorbije maanden nooit geschoten. ‘Ik vond die lockdown best spannend: het gevoel dat ik als kind had als ik niet naar school mocht door een sneeuwstorm.’ De vrijgekomen tijd gebruikte hij ook om te schrijven aan zijn eerste Amerikaanse film. Een eigen project, en dus niet de opdracht waarvoor hij nu misschien in de VS had gezeten. Het scenario zat al drie jaar in zijn hoofd en krijgt momenteel vorm thuis in Gent.

Behalve regisseur is Coulier ook partner bij het productiehuis De Wereldvrede. ‘Gelukkig zaten we met het bedrijf in een ontwikkelingsjaar: projecten bedenken, niet moeten draaien. Dit jaar kunnen we dus wel overbruggen. Maar veel langer hoeft deze crisis niet te duren.’

©Brecht Van Maele

Coulier maakt zich grotere zorgen over de impact van Covid-19 op de hele Vlaamse filmsector. Het meest is hij beducht voor een bottleneck in de distributie. Door de sluiting van filmsets en de cinema’s zijn veel geplande Vlaamse releases voor onbepaalde tijd uitgesteld. Die titels moeten ooit verschijnen, áls ze gedraaid worden. Is dat laatste niet het geval, dan zit de komende tijd nog eens een hele hoop volk thuis en dreigt veel talent de wijk te nemen naar andere sectoren.

Ook zal niet elke gedraaide film een plaats in de bioscoop kunnen afdwingen. ’We zullen digitale alternatieven moeten zoeken’, aldus Coulier. ‘Straight to Netflix of Streamz (het Vlaamse videostreamingplatform dat Telenet en DPG Media volgende maand lanceren, red.). De streamers zijn dé coronawinnaars in onze industrie. Ze staan te springen om nieuwe content.’

Gilles Coulier (33)

Studeerde audiovisuele kunsten aan de LUCA School Of Arts in Brussel.
Regisseerde de tv-reeksen ‘Bevergem’, ‘De dag’ en ‘War of the Worlds’ en de film ‘Cargo’.

'Lockdown': een reeks van twaalf coronaproof minifilms: vanaf november op Eén.

Alleen wil Coulier het nog zien gebeuren dat een filmregisseur van bij ons de bioscoop links laat liggen en rechtstreeks met zijn film naar de huiskamer gaat. De meeste makers, ook hij, zweren nog altijd bij de klassieke bioscooprelease. ‘Maar we moeten echt breder denken, anders gaan we de bottleneck niet overleven.’ Hij gelooft hard in een combinatie van de twee systemen, zoals in het Verenigd Koninkrijk, waar films steeds vaker een bioscooprelease krijgen in grotere steden en op het platteland op streamingplatforms verschijnen.

Ook het VAF ziet de bioscoop nog altijd als dé locomotief. Producties die niet via de klassieke distributiekanalen hun weg naar het publiek zoeken, zijn vrijwel kansloos om subsidies te krijgen. Is dit het verhaal van de kip of het ei? Is de filmwereld conservatief omdat het VAF niet meewil, of andersom? ‘Ik snap de houding van het VAF. Maar laten we dit moment aangrijpen om te experimenteren met nieuwe manieren van distributie en combinaties van vertoningen. Elke sector verandert, en telkens schreeuwen we moord en brand, maar we hebben ook de overstap van cinema naar televisie, van VHS naar dvd, en van dvd naar streaming overleefd.’

Volgende week: Voetvolk, het dansgezelschap van Lisbeth Gruwez en Maarten Van Cauwenberghe.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud