Belgisch kunstenaar geeft schoonheid aan bidonville

©Koen de Waal

De beeldend kunstenaar Philip Aguirre bouwde in Kameroen met Théâtre-Source zijn grootste werk tot nu toe. Afgelopen weekend werd het feestelijk ingehuldigd.

Théâtre-Source, een indrukwekkend beeldhouwwerk dat het midden houdt tussen een waterbron, een amfitheater en een ontmoetingsplaats, werd dit weekend plechtig ingewijd. De bron ligt in Ndogpassi, een van de armste wijken van de belangrijke Kameroense havenstad Douala, en is gecreëerd door de Belgische plastisch kunstenaar Philip Aguirre. ‘Het lokale Centrum voor Hedendaagse Kunst Doul’Art had me gevraagd te werken rond water. Ik had ook een fontein mogen zetten op het centrale plein in de stad, maar zoiets vind ik niet interessant. Toen hoorde ik van de natuurlijke waterbronnen in en om de stad. De plaats van de bron vond ik meteen enorm inspirerend.’

Als je aankomt op de plek begrijp je meteen waarom. De natuurlijke pleinvorming, het weldadige groen en de zachte kleuren van de bidonville maken de plek haast idyllisch. Maar er blijft ook de schrijnende armoede. De zandweg naar de bron is een ramp. Door de veelvuldige moessonregens is het een hindernissenparcours van putten. Overal ligt afval, want de vuilniswagen komt niet in deze contreien. De plaatselijke machtshebbers en regeringsfunctionarissen blijven ook liefst zo ver mogelijk weg. Iets wat ze nu met de officiële en prestigieuze inhuldiging van de bron niet langer konden vermijden, dus werd de weg speciaal voor hen enigszins heraangelegd. Dat werd niet grondig gedaan, het gaat om tijdelijk oplappen. Eén regenseizoen later en de weg zal er weer even belabberd bijliggen.

Spel van licht en schaduw

Théâtre-Source is ontegensprekelijk het werk van een beeldhouwer en niet van een architect. De lijnen zijn nergens recht, met als gevolg een spel van licht en schaduw dat het werk een schilderachtige poëzie verleent. Je ziet duidelijk dat Aguirre zich heeft laten inspireren door de Griekse architectuur, maar ook door hoe bijvoorbeeld de Spaanse architect Antoni Gaudí omsprong met kunst die een functie vertolkt in de publieke ruimte. ‘Denkend vanuit de functie kan je tot de beste esthetiek komen’, vertelt Aguirre . ‘De beste esthetiek is de logische esthetiek.’

Zo’n duizend gezinnen hangen voor hun watervoorziening af van deze bron. Niet verwonderlijk dan ook dat Aguirre daar niet lichtzinnig mee wilde omspringen. Er kwam een enquête om te luisteren naar de noden van de lokale bevolking. Ook werd druk overlegd gepleegd met de chef-du-quartier en de wijkraad. Aguirre besloot voort te bouwen op de natuurlijke structuur en de bestaande wandelpaden op te nemen in zijn werk. ‘Ik heb alles opgemeten en ben dan thuis in verhouding gaan boetseren. Ik wilde voortbouwen op sporen, op de basis die de buurt zelf heeft gelegd.’

Hij gebruikte materialen uit de streek en plaatselijke bouwmethoden, waardoor de bron een lokaal aangezicht krijgt. De constructie duurde drie jaar en had heel wat voeten in de aarde. Aguirre ging om het project te financieren aankloppen bij de Vlaamse overheid en bevriende bedrijfsleiders.

Het werk is al enkele maanden af en in gebruik. Voor het eerst wordt de bron ook gebruikt als amfitheater. Er is een podium gebouwd, er zijn dans- en muziekvoorstellingen en de hele buurt vierde dit weekend mee. De buurtbewoners zijn erg te spreken over het kunstwerk, die de buurt gewoon beter maakt. Combineert Aguirre een soort ontwikkelingssamenwerking met kunst? Hij verwerpt die gedachte: ‘Natuurlijke vind ik positieve neveneffecten zoals meer aandacht voor de wijk fijn, maar dat is niet mijn eerste drijfveer. Het gaat om het scheppen van schoonheid. Kunst kan veel fierheid geven aan de gemeenschap. Ik zie mezelf als een romantisch kunstenaar. Ik geloof dat kunst er altijd geweest is en dat mensen kunst nodig hebben.’

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content