De familie Matthys-Colle is weer verenigd met S.M.A.K.

©Wouter Van Vooren

Met een kleine expo wordt in het S.M.A.K. in Gent de blijde intrede van het schilderij 'Great American Nude #45' van Tom Wesselmann gevierd. De Vlaamse overheid kocht het van de erfgenamen van Roger Matthys en Hilda Colle, een bevlogen verzamelaarskoppel.

Minister van Cultuur Jan Jambon (N-VA) kwam dinsdag in het S.MA.K. ook eens piepen naar 'Great American Nude #45' van de Amerikaanse popartkunstenaar Tom Wesselmann. Het is tenslotte zijn schilderij bij wijze van spreken. De Vlaamse regering kocht het twee jaar geleden voor 2 miljoen euro om het in langdurige bruikleen te geven aan het Gentse museum voor actuele kunst.

Het idee voor de aankoop kwam van de Topstukkenraad, die onder voorzitterschap van Thomas Leysen de Vlaamse overheid adviseert over welke kunstwerken misschien wel moeten worden aangekocht. 'Great American Nude #45' is daar een voorbeeld van. Het schilderij is een van de topstukken uit de befaamde collectie Matthys-Colle. De overeenkomst met de erfgenamen, verenigd in een stichting, stipuleert verder dat 39 andere schilderijen ook in langdurige bruikleen aan het S.M.A.K. worden gegeven. Het museum gaat daar de komende jaren mee aan de slag.

Ik vind dat het bezitten van kunst niet de belangrijkste opdracht van een museum is. Het tonen ervan is dat wel.
Philippe Van Cauteren
Directeur S.M.A.K.

De kleine expo, met naast het schilderij ook nog werk van Bruce Neuman en Claes Oldenburg, is maar een prelude, zegt museumdirecteur Philippe Van Cauteren. In het najaar brengt het S.M.A.K. een grote tentoonstelling rond popart, waarbij kunst uit de collectie Matthys-Colle samengebracht wordt met werken van het museum zelf. Daarna is het de bedoeling dat een vleugel in het S.M.A.K. permanent op een of andere manier aan de collectie wordt gewijd. Van Cauteren wijst op de wat oude klimaatregelingsmachines die in de expozaal staan. 'Als we de collectie echt goed willen ontsluiten, hebben we natuurlijk wel een nieuw museum nodig.' Hij pleit er al jaren voor. 'Ik beschouw de verzameling als een extra hefboom', zegt hij.

Tom Wesselmann

De Amerikaanse kunstenaar Tom Wesselmann (1931-2004) was een van de boegbeelden van de popart. Hij verwerkte in zijn schilderijen collages van allerlei alledaagse voorwerpen.

Van zijn ‘Great American Nude’- reeks maakte hij 100 verschillende schilderijen. Het eerste dateert uit 1961, het laatste stamt uit 1973. Roger Matthys tikte nummer 45, uit 1963, op de kop.

Voor Wesselmann ging het in de reeks vooral over referenties aan de schilderkunst in vorm en kleur. In nummer 45 moet je spontaan denken aan de poses van de beroemde naakten van Diego Velazques of Titiaan. Je kan de schilderijen van Wesselmann opdelen in verschillende componenten die je enigszins afleiden van het geheel maar tegelijk veel artistieke rijkdom uitstralen. In nummer 45 is dat bijvoorbeeld het filmfragment met Spencer Tracy en Katharine Hepburn.

Op de kunstmarkt doet Wesselmann het minder goed dan collega’s als Andy Warhol of Roy Lichtenstein. Het duurst geveilde schilderij uit de 'Great American Nude'-reeks bracht in 2008  bij Christie’s 2,8 miljoen euro op. Het ging om nummer 21 uit 1961.

Voor Van Cauteren is de overeenkomst tussen de Vlaamse overheid en de stichting Matthys-Colle een schoolvoorbeeld van privaat-publieke samenwerking. 'Met een aankoopbudget van 123.000 euro per jaar springen we hier bij het S.M.A.K. niet ver. Maar het bezitten van kunst is niet de belangrijkste opdracht van een museum. Het tonen ervan is dat wel. Met de langdurige bruikleenoverkomst kunnen we dat. Roger Matthys wilde ook dat zijn collectie getoond kon worden. Iedereen is gelukkig nu. Het ontginnen van de collectie kost hoe dan ook geld. De verzekering betalen we bijvoorbeeld zelf.'

Schilderij in plaats van cash

Matthys (1920-2016) was psychiater. Zijn echtgenote Hilda Colle (1919-2004) studeerde ook geneeskunde. Ze was de oprichtster van het Stedelijk Instituut voor Parademicale Beroepen in Gent. De liefde voor kunst kregen ze met de paplepel mee. De vader van Roger Matthys was lijstenmaker. Kunstenaars kwamen geregeld over de vloer en schonken weleens schilderijen als ze geen cash ter beschikking hadden. De vader van Colle was een verzamelaar.

Het echtpaar begon in de jaren 50 met verzamelen. 'Ze bouwden een sterke collectie uit met kunst uit de jaren 60, 70 en 80. Popart maakt er een groot deel van uit. Het schilderij van Wesselmann is daar een voorbeeld van. Maar ik denk dat puur in financiële termen 'Big Electric Chair' (1967) van Andy Warhol meer waard is. 50, 60 miljoen euro of zo. Het echtpaar collectioneerde niet voor een depot. Ze omringden zich graag met kunst. De kunstwerken moesten bij wijze van spreken passen in hun huis', zegt Van Cauteren.

Matthys had ook oog voor kunst in publieke ruimtes. In 1957 richtte hij samen met Karel Geirnaert de Vereniging voor het Museum van Hedendaagse Kunst in Gent op. Daar werd de kiem gelegd voor wat nu het S.M.A.K. is. Het was onder voorzitterschap van Matthys dat Jan Hoet in 1975 het Museum voor Hedendaagse Kunst in Gent oprichtte.

'In die zin komt de collectie Matthys-Colle thuis. Er was ooit sprake van dat ze naar het Museum Dhondt-Dhaenens zou gaan - het koppel woonde om de hoek. Maar ze hoort hier in Gent.'

In het vorig jaar verschenen naslagwerk 'Maisons d'Art Moderne ' van wijlen kunstonderzoeker Tanguy Eeckout over Belgische privéverzamelingen kan u veel meer lezen over de collectie Matthys-Colle.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud