Advertentie

De kunstenaar die zaadjes plantte

Lois Weinberger terwijl hij onkruid begiet aan de Brandenburger Tor.

Corridor Gallery in Antwerpen opende haar deuren vlak voor de eerste lockdown in maart. Nu gaan ze weer even dicht. Online kan u wel voort genieten van de nieuwe expo 'Perfect Makeshift' rond de Oostenrijkse kunstenaar Lois Weinberger.

‘Op 9 maart opende de galerie in de Leopoldstraat in Antwerpen', vertelt Lode Geens, de oprichter van Corridor. ‘Er leek toen amper iets aan de hand en het zat hier vol. Slechts enkele dagen later zat België in een lockdown en moest de expo alweer dicht.’

En enkele dagen na de opening van de expo met Lois Weinberger is het weer zo. Een galerie is geen essentiële winkel. Geens drukt de pauzeknop in. ‘Ik laat het liever even voor wat het is. Ook tijdens de periode met versoepelde maatregelen merkte ik dat veel verzamelaars uit Brussel of andere steden niet naar Antwerpen kwamen. De kunstenaars verdienen beter.’ Na de huidige tentoonstelling van de Oostenrijkse kunstenaar Lois Weinberger (1947-2020) wacht Corridor dus betere tijden af. De website van de galerie is een goed surrogaat voor het fysiek bekijken van de mooie, nieuwe tentoonstelling.

Het werk van Lois Weinberger draagt veel hoop in zich. Doorheen zijn hele oeuvre onderzocht hij de wisselwerking tussen mens en natuur, hoe de mens de natuur wil domineren, en hoe de natuur zich niet gewonnen geeft. Hij werkt vaak met wat hij ‘tweederangsnatuur’ noemde: planten die we liever niet zien groeien, zoals onkruid, en laat die hun gang gaan.

De natuur versus wat Weinberger vond in de natuur, 'Tree Scumpture'.

‘Ik leerde Weinbergers werk kennen bij de Antwerpse kunstenaar Guillaume Bijl', vertelt Geens. ‘De foto ‘Seeding Poppy’ hing bij hem thuis tegen de muur, en hij was met Weinberger bevriend.’ In België kreeg de Oostenrijker al meermaals een grote solotentoonstelling in het S.M.A.K. Het museum heeft een veertigtal werken van hem in zijn collectie. Directeur Philippe Van Cauteren is ook persoonlijk een liefhebber van zijn oeuvre.

‘Als jongere reisde ik ooit naar Tsjernobyl', vertelt Geens. ‘We wandelden daar door een bos, tot we plots een verlaten gebouw zagen. Dat beeld bleef me altijd bij: hoe in slechts 20 jaar tijd de natuur alles weer overgenomen had, zichzelf volledig hersteld had. Daar gaat Weinbergers werk ook over, en daarom is het nog steeds zo actueel. Hoewel de mens de planeet stilaan naar de vaantjes helpt, en het klimaat er steeds erger aan toe is, zal de natuur uiteindelijk wel overwinnen.’

Publieke ingrepen en schilderijen

Voor Documenta 10 in Kassel (1997) deed Weinberger een kleine ingreep, die leidde tot een monumentaal werk. Hij plantte er zaadjes van onkruiden, die hij uit Oost-Europa gehaald had, op een ongebruikt treinspoor. Het werk bestaat nog steeds: gigantische bossen onkruid tieren er nu welig. Het is een metafoor voor vrijheid, verbeelding en groei. Het is ironisch hoe we onkruid uit onze eigen tuin verbannen, maar foto’s van dit werk toch een erg geliefde esthetische kwaliteit in zich dragen.

Seeding Poppy.

Bij Corridor zijn geen wilde planten te zien. ‘In een expo wilde Weinberger liever niet te veel groen. Dat zou een cliché zijn. De kooi op de grond, een verwijzing naar zijn werk ‘Wild Cube’ uit 1991, is bedoeld om in een tuin te plaatsen en erin het onkruid zijn gang te laten gaan. Hier is daar nog niets van te zien, maar als koper neem je het werk mee naar huis en start je een eigen verhaal.’

De natuur is wel alom aanwezig, ook in zijn schilderijen en tekeningen, die vaak schimmelige vlekken lijken en meestal groenige en bruine tinten hebben. ‘De schilderijen zijn zeldzaam,’ zegt Geens. ‘Hij maakte er niet veel en liet ze soms liggen om er pas jaren later aan voort te werken. Maar ik wilde in de expo zijn volledige oeuvre aanraken, met alle media die hij gebruikte.’

De natuur is alom aanwezig, ook in zijn schilderijen en tekeningen, die vaak schimmelige vlekken lijken en meestal groenige en bruine tinten hebben.

Daar hoort ook sculptuur bij. Op het terrasje van Corridor staat een grote bronzen tak, waar een plastic emmer schijnbaar per ongeluk in vastgeraakt is. ‘Rondom zijn atelier in een voormalige glasfabriek wandelde hij vaak rond en verzamelde wat hij vond: stenen, takken, of overblijfselen van een menselijke aanwezigheid.’ Een ander beeld bestaat uit twee grote stenen met een krijttekening. Nog een ander is een cirkel uit koperdraad, die de koper mag vormen zoals hij wil - het werk hoeft niet perfect te zijn.

Brandenburger Tor

Ooit maakte hij in Berlijn een foto, waarop hij op een braakliggend, overgroeid terrein staat. Schijnbaar zorgeloos geeft hij het onkruid water. Op de achtergrond is de Brandenburger Tor te zien, een van de bekendste Berlijnse monumenten. Dat is Weinberger ten top: zijn werk kan een activistische connotatie hebben (zoals ook zijn sculpturen van takken met plastic zakjes een statement over ecologie zijn), maar dat hoeft niet.

Hij vindt het prima om als eenvoudige, poëtische en rebelse geste het verachte onkruid te laten groeien waar het wil. Ook dat is een belangrijk gebaar. Het doet ons nadenken over onze dubieuze dominantie over de natuur, die vaak gepaard gaat met een zekere angst voor het onbekende. En de menselijke drang naar manische perfectie, die zich uit in strak gemaaid gras en een perfect gesnoeid bloemenperk.

Lois Weinberger

Lois Weinberger werd geboren in 1947 in Stams, Oostenrijk en overleed in april 2020 in Wenen. Hij nam deel aan Documenta 10 en 14 en genoot zeer grote erkenning in zijn thuisland, maar ook internationaal. Na zijn overlijden wordt zijn estate beheerd door zijn vrouw Franziska, met wie hij vaak samenwerkte. De prijzen van de werken variëren van 4.000 euro (voor een kleine tekening) tot 30.000 euro.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud