Advertentie
reportage

De permanente vernieuwingsdrang van David Hockney

©saskia vanderstichele

Met twee tentoonstellingen toont Bozar de grootsheid van de Britse kunstenaar David Hockney. Al 70 jaar volgt hij zonder omkijken zijn eigen weg. De traditie verliest hij nooit uit het oog. Ook niet op de Ipad.

Het imposante oeuvre van David Hockney (84) laat zich perfect samenvatten in de gang in het midden van de tentoonstellingszalen. Kijk je naar links, dan zie je in de verte fragmenten van het monumentale 'Bigger Trees Near Warter' uit 2007. Draai je je hoofd naar rechts, dan kijk je aan het einde van de gang uit op het portret 'Mr and Mrs Clark and Percy' uit 1970. Twee keer helemaal anders, maar overduidelijk twee keer dezelfde kunstenaar.

Tussen die twee iconische schilderijen zit een heel artistiek traject dat bijna 70 jaar omvat. Is alles wat Hockney ooit heeft gemaakt briljant? Uiteraard niet. Maar hij is wel een kunstenaar met zo'n grote scheppingskracht dat elk kunstwerk een verhaal vertelt. Daarom alleen al zijn de twee tentoonstellingen in Bozar een must voor elke kunstliefhebber.

©saskia vanderstichele

De expo's vloeien naadloos in elkaar over. De eerste is 'David Hockney: Werken uit de Tate Collectie, 1954-2017'. Je mag het Britse Tate best het huismuseum van Hockney noemen. In 1963 al kocht Tate het eerste schilderij van Hockney: 'The First Marriage', te zien op de expo. Sindsdien koopt het museum stelselmatig werk aan van de kunstenaar. Te veel om allemaal te tonen. Daarom creëerde Tate zeven jaar geleden een reizende tentoonstelling, die nu in Brussel is beland.

'A bigger Splash', een van Hockneys beroemdste schilderijen is niet in Brussel te zien. Het verlaat Tate Britain nooit. 'Vergelijk het met de 'Mona Lisa'. Dat blijft ook altijd in het Louvre', zegt curator Helen Little. Niet getreurd, er zijn genoeg andere topschilderijen te zien.

De essentie

  • De Britse kunstenaar David Hockney is een van de belangrijkste hedendaagse kunstenaars.
  • Bozar eert hem met twee tentoonstellingen.
  • De ene bestaat uit werken uit de collectie van Tate in Londen. Ze overspant zijn carrière van 1954 tot 2017.
  • De andere expo toont landschappen uit Normandië die Hockney met zijn Ipad in 2020 maakte.

Het begin in de centrale hal voor de tentoonsstellingszalen is indrukwekkend. Daar hangt 'Bigger Trees Near Warter Or/Ou Peintur Sur Le Motif Pour Le Nouvel Age Post-Photographique', zoals het werk volledig heet. Het is eigenlijk een installatie die bestaat uit 50 olieschilderijen. Het geheel stelt het landschap voor in Warter, in de Noord-Engelse regio East Yorkshire. Hockney, die jarenlang in Los Angeles woonde, hervond na 2000 zijn belangstelling voor het landschap en vooral de verandering doorheen de seizoenen.

Nooit zoekt Hockney de gemakkelijkste weg of de gemakkelijkste manier om geld te verdienen.

Als je goed naar de 50 onderdelen kijkt, zie je dat ze niet altijd goed op elkaar aansluiten. Dat is geen foutje van de monteurs. Hockney bedoelde het zo, om weerspannigheid te creëren. Voor de creatie trok hij de vrije natuur in. Maar tijdens het creatieproces gebruikte hij in zijn studio digitale fotografie om het overzicht te bewaren. Zo deed hij in 2007 wat hij al in de jaren 60 deed: het door elkaar gebruiken van verschillende media.

'Ik doe wat ik wil'

De Tate-tentoonstelling in Bozar is vrij klassiek chronologisch opgebouwd. Dat heeft het voordeel van de duidelijkheid. Je ziet heel aanschouwelijk hoe Hockney geëvolueerd is in zijn eigen idioom. Dat idioom is eenvoudig: ik doe wat ik wil en ik trek me niets aan van conventies, maar ik ken de klassiekers uit de kunstgeschiedenis.

Hockney studeerde eerst aan de Bradford School of Art, daarna aan de Royal College of Art. Zijn beginkunst uit de jaren 60 schiet naar alle richtingen. Ze is figuratief met abstracte elementen, of ze is abstract met figuratieve elementen. Ze is baldadig en opstandig. Hockney, geïnspireerd door de Amerikaanse dichter Walt Whitman, komt in zijn werken openlijk uit voor zijn homoseksuele geaardheid.

©saskia vanderstichele

Dat doet hij ook in zijn reeks 'A Rake's Progress' uit 1961-1963, die hij creëerde tijdens en na zijn eerste reis door Amerika. Hij inspireerde zich op etsen van de 18de-eeuwse Britse kunstenaar William Hogarth, een criticus van de heersende moraal. Hockney portretteert zich in de reeks als een jonge homo die allerlei avonturen meemaakt. Het ene al wat stichtelijker dan het andere.

Een belangrijke cesuur is 1964. Hockney verhuist naar Santa Monica in Californië. Een wereld gaat open. Hij maakt de eerste van een reeks zwembadschilderijen. Op de expo zijn er twee te zien. Twee pareltjes, het hadden er meer mogen zijn.

Zo schuift de expo voort langs iconische portretten van vrienden en zijn ouders. Vertrouwd terrein, bewust schatplichtig aan de renaissance. Hockey houdt van de oude meesters.

Lente in Normandië

In de jaren 80 sloot Hockney een nieuwe, eerder experimentele weg in. Het kubisme is terug, het perspectief krijgt een nieuwe invulling. Het resultaat wijkt grondig af van waarmee hij bekend is geworden. Het experiment toont vooral dat Hockney voortdurend op zoek is om zich te vernieuwen. Nooit zoekt hij de gemakkelijkste weg of de gemakkelijkste manier om geld te verdienen.

©saskia vanderstichele

Die mentaliteit cumuleert in de tweede tentoonstelling 'De komst van de lente, Normandië 2020'. Voor die reeks maakte Hockney met zijn Ipad 116 schilderijen van de lente in Normandië. Indrukwekkend hangen ze naast elkaar, het ene na het andere, als een soort wall of fame. Moet je ze een voor een grondig bestuderen? Natuurlijk niet, al lijkt het ene nooit op het andere.

Maar je moet wel nederig het hoofd buigen dat een kunstenaar op zijn 83ste zich met hart en ziel smijt op weer eens een nieuwe schildertechniek. Samen met een wetenschapper ontwikkelde hij een eigen app met een eigen stylus die even geraffineerd schildert als een borstel. Het laatste bericht luidt dat hij nu toch weer met echte verf aan de slag is gegaan.

David Hockney loopt tot 23 januari in Bozar. Online reserveren. bozar.be

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud