De smokkelroutes van Wiels

De Franse artiest Tarek Lakhrissi bij zijn bedinstallatie 'Sick, Sad World'. ©saskia vanderstichele

Met de nieuwe groepstentoonstelling 'Risquons-Tout' zoekt Wiels de grenzen op van veiligheid en voorspelbaarheid. Filosofie staat de visuele aantrekkelijkheid nooit in de weg.

Het is even schrikken op de trappen van de Brouwzaal in Wiels. Een zichtbaar dronken vrouw zwijmelt van links naar rechts en brabbelt onverstaanbare zinnen. Wel erg vroeg op de dag, denk je spontaan. Tot je even verder de Franse kunstenares Laure Prouvost opmerkt. De dronken vrouw is een van de 'Wanderers' uit de performanceact van Prouvost. De Wanderers zijn tentoonstellingsgidsen. In de expo 'Risquons-Tout' houden ze er hun eigen regels op na. Te veel drinken is daar een van.

De performance van Prouvost geeft treffend het uitgangspunt van de tentoonstelling weer: aanbotsen tegen de bestaande grenzen en denkpatronen en ze liefst doorklieven. Risquons-Tout is de naam van een Frans gehucht dicht bij de Franse grens. Het was vroeger een geliefd smokkeloord. Die illegale, grensoverschrijdende handel slaat ook op de tentoonstelling. De curatoren van Wiels onder leiding van Dirk Snauwaert beschouwen de expo als een 'interculturele infiltratie' met nieuwe regels en nieuwe codes.

'Risquons-Tout' is een veelgelaagde en filosofische tentoonstelling. In die zin is het een vervolg op 'Het afwezige museum' van drie jaar geleden. Toen was de vraag: wat is de plaats van een museum voor hedendaagse kunst in een stad? Nu is de vraag: hoe doorbreekt hedendaagse kunst voorspelbare patronen, algoritmes en veilige bubbels?

Om antwoorden op die vragen te zoeken nodigde Wiels 38 kunstenaars uit die leven en werken in wat de kunstinstelling de Eurocore-regio noemt: het gebied tussen Londen, Amsterdam, Parijs, Keulen en Düsseldorf, met België als centrum. Van die 38 kunstenaars doen negen aan performancekunst. En dan is er ook nog een Open School-programma dat kunstenaars en wetenschappers samenbrengt om over de thema's van de expo te filosoferen.

De tentoonstelling is een perfecte mix van visuele aantrekkelijkheid en doorvlochte gedachten.

Aan ambities geen gebrek dus, maar als bezoeker wil je gewoon een tentoonstelling die je verrast, uitdaagt en verrijkt. 'Risquons-Tout' slaagt daar met vlag en wimpel in. De tentoonstelling, die de vier verdiepingen van de voormalige brouwerij beslaat, is een perfecte mix van visuele aantrekkelijkheid en doorvlochte gedachten. Een mix van gevestigde namen en relatief onbekende kunstenaars. De valkuil van een project als 'Risquons-Tout' is een geslotenheid waarbij de beeldtaal door de boodschap ondergesneeuwd raakt. Dat heeft Wiels perfect vermeden. 'Een tentoonstelling speelt zich af in een publieksruimte. Dan moet je het publiek verzorgen', zegt Dirk Snauwaert. 'Voor de specialisten is er de cataloog met essays', voegde hij eraan toe.

De tent van de sjah

Niemand zal voorbij de zaal lopen waar de Libanese kunstenares Mounira Al Solh een grote installatie neerzette. Aan de ene kant van de zaal hangen kleurrijke schilderijen met getormenteerde en onderdrukte vrouwen in de hoofdrol. Al Solh is een van de voorvechtsters van het feminisme in de Arabische wereld. In het midden plantte ze een tent neer die is gebaseerd op die van Mohammad, een Iraanse sjah uit de 19de eeuw. In de tent hoor je Libanese muziek. Je hebt geen idee wat wordt gezongen, maar je blijft wel luisteren.

De getormenteerde vrouwen van Mounira Al Sohl. ©saskia vanderstichele

Een heel andere soort kunstenaar is Peter Buggenhout. Hij maakt reusachtige, steeds uitdijende installaties. In Wiels is een sculptuur uit de reeks 'The Blind Leading the Blind' te zien. 'Het is hier volstrekt op zijn plaats. Mijn installaties voldoen aan geen regels. Ze zijn ongrijpbaar en leiden een eigen leven', zegt hij. Wat je vooral voelt, is een soort nietigheid als je naast de imposante installatie staat.

Nietig bij een installatie van Peter Buggenhout. ©saskia vanderstichele

Sla je het hoekje om, dan beland je in een cinemazaal. Op verschillende schermen toont de Londense filmkunstenaar Isaac Julien 'A Marvellous Entaglement' uit 2019. Het is een reflectie op het leven en werk van de Italiaanse architecte Lina Bo Bardi (1914-1992). In Brazilië, waar ze naartoe emigreerde, groeide ze uit tot een icoon van de modernistische architectuur. Maar die status kreeg ze niet cadeau. Als buitenlandse vrouw moest ze opboksen tegen de regels van de Braziliaanse architectuur. De film van Julien toont vooral veel poëzie.

De Franse artiest Tarek Lakhrissi combineert een installatie met een performance eind november. 'Dan zal ze tot leven komen', zegt hij. Ze leeft nu al. 'Sick Sad World' toont een bed omgeven door de oceaan. Het is de slaapkamer van een tienermeisje dat verdwaald is in haar eigen droomwereld.

Forced Love van Irene Kanga. ©saskia vanderstichele

Zo loop je van de ene installatie naar de andere. Iedereen zal halt houden en schrikken bij de verkrachtingsinstallatie 'Forced Love' van de Congolese artieste Irene Kanga. De rauwheid van de zes identieke beelden wordt amper verzacht door het materiaal: chocolade. Gelukkig staan wat verder prachtige sensuele beelden van Manuel Graf. Zo kan je toch nog met een goed gevoel naar huis. Tenzij je onderweg naar de uitgang een benevelde Wänderer tegenkomt.

'Risquons-Tout' loopt van zaterdag tot 10 januari in Wiels, Vorst. Wiels.org

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud