Het landschap in verandering

Maria Thereza Alves, 'The Flood'. ©Galerie Michel Rein

Het landschap is in de hedendaagse schilderkunst veel meer dan een mooi geschilderde boom of een gestileerde berg. Dat bewijst de zesde editie van de Biënnale van de Schilderkunst in de drie musea van de Leiestreek.

Ze ontbreken niet, de bekende schilders uit de Leiestreek die het landschap als grote inspiratiebron gebruikten. Roger Raveel uiteraard. Constant Permeke, Valerius De Saedeleer, Xavier de Cock, Emile Claus. Ze vallen op door hun expressieve kracht, hun treffende weergave van het landschap. Net zo goed bewijzen ze hoe tijdloos hun werk is.

Tussen de hedendaagse kunstenaars vallen ze niet uit de toon. Hun beeldtaal is anders, maar de boodschap niet. Ze mogen terecht de inspiratiebron voor de tientallen kunstenaars op de drie tentoonstellingen genoemd worden.

De Biënnale van de Schilderkunst is een gezamenlijk initiatief van drie musea aan de Leie: Museum Dhondt-Dhaenens, het Roger Raveelmuseum en het Museum van Deinze en de Leiestreek. Ieder museum vult het thema, het landschap, op zijn manier in, waardoor de tentoonstellingen elkaar prima aanvullen.

Hetzelfde maar anders

In de drie musea is een kleine rode draad: het campagnebeeld van Dirk Braeckman, vorig jaar nog de Belgische vertegenwoordiger op de grote Biënnale van Venetië. Hij creëerde dit jaar een nieuwe fotografische reeks ‘Sixties’. Van één negatief maakte hij drie prints, die hij elk op een andere manier bewerkte. Zo heeft ieder museum een origineel campagnebeeld. Hetzelfde, maar toch een beetje anders.

In heel wat schilderijen is een grote maatschappelijke bekommernis. Het landschap wordt aangetast door de kanker van de tijd.

Museum Dhondt-Dhaenens vertrekt van twee schilders die goed vertegenwoordigd zijn in de eigen collectie: Constant Permeke en Valerius De Saedeleer. De twee gingen op een heel verschillende manier te werk. Permeke schilderde heel direct wat hij zag, De Saedeleer fantaseerde de werkelijkheid bij elkaar. Tussen die twee uitersten manoeuvreert zich een rist hedendaagse kunstenaars.

De hoge picturale kwaliteit van heel wat schilders valt op. De Braziliaanse Marina Rheingantz is een openbaring. Ze positioneert zich midden tussen het figuratieve en het abstracte. Haar landschappen roepen vragen op. Wat schildert ze precies? Het is niet duidelijk. Tot je met de neus tegen het schilderij staat. Dan zie je een klein huisje, of een elektriciteitspaal.

Jules de Balincourt, 'Island People'.

Voor de Frans-Amerikaanse schilder Jules de Balincourt is het landschap niet noodzakelijk neutraal. In felle kleuren schildert hij ogenschijnlijk vrolijke strandtaferelen, maar die hebben een wrange ondertoon. Niet iedereen lijkt er op zijn plaats. De schilderijen in het museum worden afgewisseld met videofilms geselecteerd door Cis Bierinckx. De landschappen komen er bijna echt tot leven.

Lieflijk

In het Roger Raveelmuseum vallen op het gelijkvloers de kleine, haast lieflijke landschappen van Raveel zelf op. Ze dateren uit de jaren 40, zijn beginperiode.

Maria Thereza Alves, 'The Flood'. ©Galerie Michel Rein

Voor de hedendaagse schilders moet je op de eerste verdieping zijn. In heel wat schilderijen is een grote maatschappelijke bekommernis. Het landschap wordt aangetast door de kanker van de tijd. En hoe moet het verder? De Braziliaanse Maria Thereza Alves is daar sterk in.

Heel mooi zijn de woeste schilderijen van de IJslandse kunstenaar Jóhannes Sveinsson Kjarval, van wie de werken voor het eerst in ons land te zien zijn. Even mooi zijn enkele schilderijen van Cathérine Claeyé. Haar landschappen ontstaan in haar hoofd. Met een paar verfstreken roept ze een hele wereld op.

Opmerkelijk in het Raveelmuseum is een selectie landschapskunst van Aboriginals. Zij schilderen de natuur op een heel andere manier dan westerse kunstenaars. Primitiever, ben je geneigd te denken. Maar dat impliceert al bijna een waardeoordeel, terwijl het draait om een ander perspectief.

Francis Alÿs

In het Museum van Deinze en de Leiestreek loop je bijna voorbij een piepklein werkje van Francis Alÿs uit 1995. Het stelt een dakenlandschap voor in Mexico, waar de kunstenaar al jaren woont. Het past in ‘The Sign Painting Project’, waarvoor hij Mexicaanse reclameschilders vroeg zijn schilderijen op groot formaat te dupliceren. Het duplicaat, van Emilio Rivera, is ook zien.

Raquel Maulwurf, 'Coal'. ©Livingstone Gallery Den Haag

De tentoonstelling in Deinze vertrekt ook van de vaste collectie, met werken van Xavier de Cock, Emile Claus, Lucien Van Den Driessche en Stief Desmet. Ze worden aangevuld met een mooie selectie hedendaagse kunstenaars die de relatie tussen mens en natuur centraal stellen. De grote houtskooltekeningen van Raquel Maulwurf springen uit de band. Ook de schilderijen van Greet Van Autgaerden vormen een hoogtepunt. Al doen we daarmee dan weer de andere kunstenaars te kort.

Dat is de sterkte van deze editie van de Biënnale. De drie musea zijn erin geslaagd met vaak niet zo bekende kunstenaars het landschap nieuw leven in te blazen.

Tot 30 september

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content