reportage

Het warenhuis der kunsten staat aan zee

De nieuwe collectiepresentatie toont Belgische kunst van 1880 tot nu. Van Constant Permeke wordt onder meer 'De sjees' getoond.

Na een sluiting van vijf maanden opent Mu.Zee in Oostende dinsdag opnieuw de deuren. Dat gebeurt met een heringericht gebouw en een nieuwe collectiepresentatie waarin de Belgische kunst centraal staat.

Een oude advertentie - we gokken begin jaren 70 - van Marie Thumas siert de muren op verdieping 2B van Mu.Zee. 'Marie Thumas bereidt bovendien haar groenten zoals U het doet, Mevrouw', valt te lezen. Het was de tijd dat meneer nog niet kookte. Mannen rookten Mercator sigaren, leert een andere advertentie. 'Voor een man' staat in koeien van letters boven een hartje met een foto van moeder en dochter.

De essentie

  • Na een sluiting van vijf maanden opent Mu.Zee in Oostende opnieuw de deuren.
  • Het architectenbureau Rotor nam het voormalige warenhuis COO onder handen en maakte een nieuwe indeling van het museum.
  • De nieuwe presentatie vertrekt van de collectie van 8.000 werken van Mu.Zee.
  • Ze toont Belgische kunst van 1880 tot nu.
  • De vleugels waarin James Ensor, Léon Spilliaert en Raoul Servais werden getoond verdwijnen. Ze worden plekken voor tijdelijke tentoonstellingen.

De advertenties hangen tussen foto's van winkelende mensen in de COO, het grootwarenhuis van de coöperatieve Spaarzaamheid Economie Oostende. Architect Gaston Eysselinck ontwierp het warenhuisgebouw in de jaren 50. Toen de coöperatieve in 1981 failliet ging, werd de COO omgeturnd tot wat in 2009 uiteindelijk Mu.Zee werd. Mu.Zee is dan weer het samengaan van twee museale collecties: die van de provincie West-Vlaanderen en van de stad Oostende. Goed voor 8.000 kunstwerken.

Het is geen toeval dat de geschiedenis van het gebouw zo nadrukkelijk aan bod komt. Dat past perfect in de filosofie die algemeen directeur Dominique Savelkoul voor ogen had toen ze in maart 2020 de leiding van het museum op zich nam: terug naar de roots en de essentie van Mu.Zee.

Jacques Verduyn, 'Transistormeisje'.

'Het gebouw is nooit ontworpen als een museum. Laat ons dan ook stoppen met te doen alsof het dat wel is.' Daarmee bedoelt ze dat in de loop der jaren het gebouw allerlei transformaties onderging om het een museale look and feel te geven. Maar dat leidde tot veel aangebouwde koterijen waarmee niemand echt gelukkig was. Het architectenbureau Rotor ontdeed het gebouw de voorbije maanden van zijn opgestapelde ballast. Het opvallendst is op de eerste en tweede verdieping het opnieuw openmaken van de zogenaamde pakketbootbalkons. Je kijkt vanuit het museum weer over de daken van Oostende. Die binding met de stad wordt belangrijk geacht.

Op de tweede verdieping (een halte lager dan 2B) werden de kabinetten, de zogenaamde white cubes, gedeeltelijk ontmanteld. De plafonds zijn weg, sommige wanden bleven staan. Zo wandel je haast door een nieuw museum waarbij de link met het vroegere warenhuis in ere is hersteld. In 2024 volgen nog grote infrastructuurwerken zoals de renovatie van het dak.

En wat rest er van de relatief nieuwe vleugels waar de kunst van James Ensor, Léon Spilliaert en Raoul Servais de voorbije jaren met redelijk wat feestgedruis in werd ondergebracht? Die vleugels zijn dicht en worden in de toekomst gebruikt voor tijdelijke tentoonstellingen.

Dat doet even de wenkbrauwen fronsen. Ensor, Spilliaert en Servais zijn toch de drie grote kunstenaars uit Oostende? Zijn ze niet de artiesten voor wie de bezoekers naar Mu.Zee komen? Misschien wel, maar het museum verandert inhoudelijk van de koers. Oostende is meer dan die drie.

Duidelijk profiel

Savelkoul houdt van verandering, zegt ze. 'Dat heb ik overal gedaan waar ik heb gewerkt.' Niets doen was ook geen optie. Sinds het vertrek in 2019 van de vorige directeur Philip Van den Bossche was het museum een stuurloos schip geworden. Savelkoul vroeg raad aan Joost De Clercq, de voormalige directeur van Museum Dhondt-Dhaenens. Later kwamen daar nog drie andere externe specialisten bij: Zoë Gray, curator bij Wiels, professor aan de UGent Wouter Davidts en Emmanuel Van de Putte, directeur bij Sotheby's in Brussel. Die 'raad van wijzen' dokterde een nieuw inhoudelijk beleidsplan uit.

Het grote manco van Mu.Zee de afgelopen jaren was het gebrek aan een duidelijk profiel. Er zijn geweldig mooie tijdelijke tentoonstellingen geweest, maar waar staat het museum voor? Het antwoord daarop is nu helder geformuleerd en duidelijk gepresenteerd: Mu.Zee staat voor Belgische kunst van 1880 tot nu. De eigen collectie gaf die richting aan.

De opbouw begon in 1959 door het provinciale Comité voor Aankoop van Kunstwerken. De teller staat zoals gezegd nu op 8.000 stuks. 200 daarvan worden getoond in het museum. 'Veel buitenlandse kunstliefhebbers vragen me wel eens waar ze een overzicht van de recente Belgische kunst kunnen zien. Nergens eigenlijk. Met de nieuwe presentatie komen we tegemoet aan die nood', aldus De Clercq.

Lili Dujourie, 'Jusqu'au sombre plaisir d'un coeur mélancolique'.

Volledigheid pretendeert Mu.Zee niet, hoe zou dat kunnen. Maar op twee verdiepingen wandel je wel langs een staalkaart van exquise Belgische kunst van 1880 tot vandaag. Ere wie ere toekomst, zelfportretten van James Ensor en Leon Spilliaert openen de festiviteiten op de tweede verdieping die kunst tot 1940 toont. Daarna volgt een reeks topwerken van onder meer Constant Permeke ('Boerengezin met kat' en 'De sjees') en Frits Van den Berghe ('De zaaier'). Eigenlijk stopt het daarna niet meer. Albert Servaes, Jean Brusselmans, Jules Schmalzigaug, Floris Jespers en Alice Frey passeren de revue.

Op de eerste verdieping wijzen kunstenaars van na de Tweede Wereldoorlog de weg. Het is een mooie mix van schilderijen (Raoul De Keyser, Jef Verheyen, Roger Raveel), scultpuren (Pol Bury) en installaties (Jacques Verduyn, Lili Dujourie). Voeg daarbij nog een scheut hedendaagse kunst met Otobong Nkanga en Ann Veronica Janssens en je bent helemaal mee met anderhalve eeuw Belgische topkunst.

Bezoekmodaliteiten op www.muzee.be

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud