Hoe kunst de mens creëerde

©BELGA

In het Jubelparkmuseum is de beroemde grot van Lascaux meticuleus nagemaakt. De expo toont de verbluffende scheppingsdrang van de prehistorische mens.

‘De mens begon 20.000 jaar geleden in de grot van Lascaux kunst te maken omdat hij was geëvolueerd tot de homo sapiens sapiens. Die was daartoe in staat. Dat is de gangbare opvatting. Ik zie het anders. De mens ontwikkelde zich tot de intelligente homo sapiens omdat hij kunst begon te maken. Al creërend heeft de mens zichzelf uitgevonden.’

©BELGA

Die stelling van de Franse filosoof Jean-Paul Jouary is te zien op een van de vele korte maar boeiende videoboodschappen die de rondreizende Franse tentoonstelling ‘Lascaux’ in het Jubelparkmuseum in Brussel omkaderen. Ze toont ook aan dat de wetenschap nog steeds niet helemaal raad weet met de kunstwerken die in 1940 in de grot van Lascaux in de Franse Dordogne werden ontdekt.

De expo ontsluiert het mysterie niet, maar geeft wel een mooi overzichtsbeeld van waarvoor ‘Lascaux’ staat. Het pronkstuk van de tentoonstelling is een perfecte replica van een gedeelte van grot: vijf wanden met schilderingen en gravures uit ‘het schip’ en ‘de schacht’. Natuurlijk sta je niet in de echte grot - die is wegens het beschadigingsgevaar niet meer toegankelijk voor het publiek - maar de replica geeft wel een prima beeld van hoe de grot eruit ziet. Muren met anatomisch verbluffende tekeningen van kleine en grote dieren, en van mysterieuze nooit ontrafelde tekens. En één menselijke figuur.

De mens ontwikkelde zich tot de intelligente homo sapiens omdat hij kunst begon te maken.
jean-paul jouary
Franse Filosoof

In de hele grot telden wetenschappers 915 dierlijke figuren en 500 tekens. En dus één mens. De nagemaakte grot in Brussel is uitgerust met een blacklightsysteem dat de verlichting even uitschakelt en enkel de contouren van de afbeeldingen toont. Dat is best indrukwekkend.

©BELGA

De kunstenaars van Lascaux waren cro-magnonmensen, ofwel de homo sapiens sapiens. Moderne mensen die als nomaden leefden, maar toch al met een min of meer vaste verblijfplaats in de buurt van Lascaux. Vast maar niet permanent. Het is niet uitgesloten dat de kunstwerken in verschillende periodes zijn gemaakt toen de mensen na een lange trektocht weer ‘thuis’ kwamen. Maar dat valt niet met zekerheid te zeggen. Net zoals niet te zeggen is wat de muurschilderingen precies betekenen. En waarom er maar één menselijke figuur in de hele grot te vinden is.

De expo opent enigszins begrijpelijk met de ontdekking van de grot in 1940. Vier schoolkinderen vonden per toeval de ingang en daarna de wandschilderingen. Aan de hand van foto’s, teksten en video’s worden op de expo de geheimen van de grot verder ontsluierd.

©BELGA
©Photo News
©Photo News
©Photo News
©Photo News
©Lascaux International Exhibition
De voorbereidingen aan de hoofdingang van het Jubelparkmuseum. ©Lascaux International Exhibition
©BELGA

In het begin werd de grot overspoeld door bezoekers, tot afgrijzen van de archeologen. Die vonden uiteindelijk meer dan 300 objecten, waaronder 200 beenfragmenten, 70 schilderswerktuigen en 30 jachtwapens. Wat de wapens in de grot deden, niemand die het weet. Op de expo zijn veel van die voorwerpen als replica te bekijken.

Het laatste deel van de tentoonstelling focust op de leefwereld van de cro-magnonmensen. Hoe kleedden ze zich? Welke dieren leefden er? Welke gebruiksvoorwerpen gebruikten ze. Het is een nuttige aanvulling voor bezoekers die zich helemaal willen verdiepen in de prehistorische mens.

‘Lascaux’, tot 15 maart in het Jubelparkmuseum.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud