Materiaal dat zich misdraagt

Kassabonnetjes als grote Mexicaanse geknoopte tapijten roepen vragen op over geld en consumentisme. ©Saskia Vanderstichele

Muntstukken, sigarettenpeuken, containers en condooms. ‘Sorted, Resorted’ van de Mexicaanse kunstenaar Gabriel Kuri ontdoet in WIELS materialen van hun simpele betekenis.

Aan het begin van de tentoonstelling hangt een doordringende nicotinegeur. Ze is afkomstig van de eerste installatie ‘Donation Box’. Het gaat om een grote zandbak (of strand zo je wil) met sigarettenpeuken en munten. Alles lijkt weggegooid. En dat is het ook. Met de installatie verwijst Kuri naar het afval dat die dagelijkse voorwerpen met zich meebrengen. De sigarettenpeuken zijn vanzelfsprekend. Maar ook de munten zijn op hun manier afval. Vaak worden ze vergeten of achtergelaten. Ze getuigen van een rijkdom waarvoor we onze neus ophalen. Geld komt in verschillende vormen terug op de expo.

‘Sorted, Resorted’ is een tentoonstelling die je niet vluchtig kan absorberen. Noem het eerder een onderzoeksproject waarbij de kunstenaar allerlei vragen oproept zonder de antwoorden te formuleren. Vragen over informatiestromen en waarde, die hij transformeert in installaties met op straat gevonden objecten.

Gabriel Kuri ©Saskia Vanderstichele

Kuri woont en werkt sinds 2003 in Brussel. Wijlen Jan Hoet haalde hem in 2001 naar ons land voor een groepsproject. Het leven hier beviel Kuri zodanig dat hij is blijven hangen.

De tentoonstelling - er worden zo’n 60 werken getoond - valt uiteen in twee grote delen. In de eerste twee zalen staat het categoriseren centraal. Prikborden, afvalbakken, grote ponskaarten met zwarte bonen die de gaten vervangen. De banaliteit van de voorwerpen krijgt een nieuwe dimensie in de tentoonstellingsruimte. De kunstenaar dissecteert de drang van de mens om alles te ordenen en te sorteren.

Die manie om zelfs afval tot iedere prijs juist te sorteren, trekt Kuri door naar het vervolg van de tentoonstelling. Ze is ingedeeld volgens het gebruikte materiaal. Hij gaat daar speels mee om en zet je vaak op het verkeerde been. Of hij zet je aan tot nadenken door de onverwachte combinatie van de gebruikte materialen. Ze lijken zich wel te misdragen.

De Mexicaanse artiest dissecteert de drang van de mens om alles te ordenen en te sorteren, tot het afval toe.

Dat nadenken lukt vaak, maar niet altijd. ‘Untitled (extra safe)’ uit 2011 is daar een voorbeeld van. Die installatie is een mix van een oude, gebruikte afvalcontainer en een nieuwe op maat gemaakte container. Tussen de twee ligt een opgeblazen condoom (van het type extra safe). Met dat werk verwijst Kuri naar de bevolkingsgroei en de rijkdom. Maar als de kunstenaar dat niet had verteld, zou je het nooit raden.

Het is het manco dat af en toe op dit soort tentoonstellingen opduikt. Je kijkt naar iets, maar je hebt het raden naar de betekenis en de bedoeling. Het is een schrale troost dat het net het opzet is om een zekere vervreemding te creëren en tot nadenken aan te zetten. Maar je moet natuurlijk wel weten waarover je precies moet nadenken. Anders krijg je in plaats van de beoogde diepgang een ongepaste vrijblijvendheid.

Bij veel andere installaties lukt dat gelukkig wel. De afstand tussen de getoonde kunst en het normale denkpatroon is dan kleiner en dus bevattelijker. In de ruimte van het plastic hangen verschillende clusters met zakken aan de plafondventilators. Door de luchtverplaatsing worden de plastic zakken opgeblazen. Je begrijpt meteen de boodschap van commercie en milieuverontreiniging.

Heel indrukwekkend is de ruimte met de grote tapijten die in Mexico geknoopt zijn. Het zijn uitvergrotingen van kassabonnetjes. Ze onthullen veel over het leven van de kunstenaar omdat hij meestal zijn eigen kasssatickets gebruikte voor de tapijten, uit Mexico en uit Brussel. Esthetiek en filosofie gaan er hand in hand. De tapijten zijn een statement over het consumentisme. Kuri neemt geen standpunt in, maar wanneer je die kassatickets zo in your face krijgt geduwd, begin je toch na te denken.

‘Sorted, Restored’, tot 5 januari bij WIELS in Vorst.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect