Mensen van polyester en olieverf

©Siska Vandecasteele

Geen rimpel, geen pukkel, geen blauwe plek ontsnapt aan het oog van de hyperrealistische kunstenaars. Het Luikse museum La Boverie pakt uit met een emotionele selectie van hun werk.

Aan de ingang staat een vrouw tegen de muur geleund, trui over het hoofd. Ze voelt zich vast niet lekker. Moet ik er een suppoost bij halen? Pas als ik haar wil aanspreken, besef ik dat ik me zorgen heb gemaakt over het eerste kunstwerk van de expo: ‘Caroline’ van de Fransman Daniel Firman.

©Siska Vandecasteele

Het is niet de laatste keer dat de beelden in de expo ‘Hyperrealism sculpture, ceci n’est pas un corps’ me op het verkeerde been zetten. Meer dan eens lijkt het alsof je naar ingehuurde acteurs staat te kijken. Zo realistisch zien ze eruit. Geen pigmentvlekje, geen rimpel, geen afgebroken nagel is aan het oog van hun scheppers ontsnapt.

Een van de strafste beelden in Luik is ‘Embrace’ (2014) van de Amerikaan Marc Sijan, een boegbeeld van het hyperrealisme. Hij liet twee oudere mensen elkaar innig omhelzen. Naakt. Gevraagd naar de gebruikte techniek, zucht hij. ‘Ik zou daar een ingewikkelde uitleg over kunnen geven. Maar dat vind ik niet interessant. De basis van elke sculptuur is het verhaal dat ik wil vertellen. In functie daarvan kies ik de modellen en de pose die ze moeten aannemen. Met ‘Embrace’ toon ik liefde en intimiteit.’

Het gaat hem niet om het zo realistisch mogelijk in beeld brengen van twee mensen, zegt hij. ‘Je kan kijken naar de rimpels, de moedervlekken en de afgebroken teennagels. Maar dan ga je voorbij aan de ziel van de sculptuur. Ik weet dat mijn beelden mensen soms in verwarring brengen: is het een beeld of een echte mens? Ik zoek die verwarring niet. Maar ze bewijst wel dat ik mensen van vlees en bloed afbeeld, ook al gebruik ik polyester en olieverf.’

Je kan kijken naar de rimpels en de afgebroken teennagels. Maar dan ga je voorbij aan de ziel van de sculptuur.
Marc Sijan, kunstenaar

De beelden zijn hyperrealistisch en hoogst individueel, maar tegelijk stimuleren ze de verbeelding. In ‘Woman and Child’ (2010) van de Australiër Sam Jinks voel je de liefde van een grootmoeder voor haar pasgeboren kleinkind. Of vertelt het beeld een ander verhaal? Waar is de afwezige moeder? Zo kan je aan elk beeld een eigen interpretatie geven.

Ook Sijan kijkt bewonderend naar het beeld van Jinks. We vragen of er een soort van community van hyperrealistische kunstenaars bestaat. ‘Zoals een Facebookgroep? Nee. We zijn wel geïnteresseerd in elkaars manier van werken. Maar de geheimen delen we niet. ‘Hoe heb je dat voor elkaar gekregen?’, vraag ik weleens aan een collega. En dan is het antwoord doorgaans: ‘Marc, dat ga ik je niet vertellen.’ Ik zou het ook niet doen.’ (lachje)

Geprojecteerde mimiek

De hyperrealistische kunst ontstond begin jaren zestig in de Verenigde Staten onder impuls van Duane Hanson en John De Andrea, de alchemisten van de beeldhouwkunst. Het hyperrealistisch afbeelden van de mens was al een ideaal van de oude Grieken. Maar ze ontbeerden het juiste materiaal en slaagden er niet in huid na te maken. Dankzij de ontwikkeling van polyester konden Hanson en De Andrea wel perfecte replica’s van de mens maken, zo echt dat je amper het verschil ziet.

©Siska Vandecasteele

Gaandeweg verrijkten de hyperrealisten hun palet. Het menselijk lichaam bleef de basis, maar ze gingen ermee goochelen. De Amerikaan George Segal stapte af van de huidskleur. Maar zelfs al beeldt hij een vrouw in het blauw af, dan nog heb je het gevoel naar een echte mens te kijken. Andere kunstenaars gingen verder in de vervorming en toonden niet langer het volledige lichaam. Ze hielden het bij een romp, benen of armen. Het maakt de beelden niet minder kwetsbaar.

De expo sluit af met ‘Jonathan’. De creatie van het Zwitserse duo Glaser/Kunz is de ultieme misleiding. Een man zit in een rolstoel, zijn armen en benen in het gips. Hij babbelt en knippert met zijn ogen. Een acteur aan het werk, zo lijkt het. Maar dat is niet zo. Jonathans gezicht is een 3D-videoschermpje. Zijn mimiek en zijn uiteenzetting zijn niet meer dan een projectie. Of hoe hightech langzaam de hyperrealistsche kunst overneemt. Zoals in het echte leven.

‘Hyperrealism Sculpture, ceci n’est pas un corps’ loopt tot 3 mei in La Boverie in Luik. Het museum ligt op wandelafstand van het station Luik Guillemins.

www.laboverie.com

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n