Politiek is nooit ver weg bij Soleimani, de fotografe

Een model met een masker van de Amerikaanse oud-president Jimmy Carter buigt naar een oliesjeik voorover. 'Ze zijn klaar om de liefde te bedrijven.' ©doc

Ze is geen familie en is niet rouwig om de dood van de Iraanse topgeneraal Qassem Soleimani. Maar politiek is nooit ver weg bij Sheida Soleimani. In haar karikaturale fotocollages levert de Iraans-Amerikaanse fotografe commentaar op geopolitieke flirts rond olie.

De carrière van de Iraans-Amerikaanse fotografe Sheida Soleimani (29) lijkt even steil als een Iraanse raket omhoog te schieten. Vlak voor kerst riep de toonaangevende website Artnet haar uit tot een van de twaalf ‘emerging artists’ van 2019. The New York Times en Vice Magazine publiceerden haar absurde, satirische fotocollages. En nu moet ook Europa voor de bijl. Na een tentoonstelling in Londen heeft Soleimani - geen familie van de vermoorde topgeneraal - haar eerste solo-expo op het Europese vasteland beet.

Met vijf foto’s en één video is ‘Medium of Exchange’ in Brussel een kleine tentoonstelling, maar de werken zijn dartel, ondeugend, origineel, én erg actueel, zeker nu de relaties tussen het Westen en Iran nog meer onder druk staan.

Een model met een masker van de Amerikaanse oud-president Jimmy Carter buigt naar een oliesjeik voorover. 'Ze zijn klaar om de liefde te bedrijven.' ©doc

In de expo bevraagt ze de relatie tussen de OPEC-landen - waartoe Iran behoort - en de westerse politieke machten aan de hand van de olieafhankelijkheid van het Westen en vooral de Verenigde Staten. Dat klinkt zwaar en serieus, maar in haar maatschappijkritische fotografie zit veel humor.

Haar foto’s portretteren machthebbers die in een paringsdans rond het zwarte goud verwikkeld zijn. De personages vertoeven in een universum van bizarre overdaad, romantiek en agressie en worden tegen een achtergrond van olievelden en raffinaderijen opgevoerd. Alles is in haar fotostudio in Providence (VS) met echte acteurs in scène gezet en niets is gefotoshopt. De maskers van de afgebeelde staatshoofden en politieke protagonisten maakte Soleimani zelf. Ze geven haar foto’s een grote, karikaturale expressiviteit.

Alle beelden zijn met echte acteurs in haar fotostudio in scène gezet.

Op één foto draagt een model in een jurkje en naaldhakken een masker van de Amerikaanse oud-president Jimmy Carter. Het model zit op een bed en buigt naar een Arabische oliesjeik voorover. Ze houden een geel vliegtuig vast waarvan de voorkant met zwarte olievlekken besmeurd is. De twee zijn klaar om de liefde te bedrijven, zegt Soleimani. ‘Het is hun huwelijksnacht.’ Het beeld verwijst naar de Carter-doctrine uit 1980 die stelde dat elk noodzakelijk middel gerechtvaardigd was om een onbeperkte toegang tot de olie van de Perzische Golf te verzekeren, zelfs als de VS daarvoor olieproducerende landen moesten bewapenen. Vandaar het gele oorlogsvliegtuig. ‘The plane is the dick’, zegt Soleimani fijntjes.

Op een ander beeld houdt een zwarte hand een paar met olie besmeurde diamanten ringen vast. Het blijkt een detail van een scène uit een geopolitieke flirt tussen de Angolese minister van Olie en de Amerikaanse oud-buitenlandminister Henry Kissinger, leert de bezoeker over het geënsceneerde verlovingsritueel wanneer hij in een legertent plaatsneemt. Daar wordt een film afgespeeld die de bizarre scènes van haar geestige foto’s tot leven brengt.

Soleimani levert ook commentaar op het zinloze vertoon van rijkdom in de Golfstaten. Haar foto van een valk met een keffiyeh en een halsband van Allah drijft de spot met een beroemde foto van de 80 valken van een Saoedische prins die een paar jaar geleden elk met een persoonlijke begeleider in een vliegtuig werden opgemerkt.

Kritiek

‘Medium of Exchange’ is haar vierde fotoserie. Het is de eerste keer dat de Iraans-Amerikaanse zo uitgesproken de geopolitieke verhoudingen tussen het Westen en het Oosten in vraag stelt. Haar eerste projecten waren sterk op Iran gericht. Vanuit Amerika deed ze wat voor haar ouders in Iran niet mogelijk was: kritiek op Iran spuien.

De valk, symbool van grote rijkdom. ©doc

Soleimani is een kind van twee politieke vluchtelingen. Haar vader, een dokter en een activist, ontvluchtte Iran via Turkije, verbleef een jaar in Italië en verhuisde midden jaren 80 naar de VS. Haar moeder werd gevangengenomen en gefolterd. De twee ontmoetten elkaar in 1987 in de VS. De eerste fotoreeks van hun dochter was een vlammende kritiek op de mensenrechtenschendingen in Iran. Via het darkweb had ze contact gezocht met advocaten van vrouwen die gestenigd of zoals haar moeder gefolterd waren. Hun clandestien verstuurde foto’s verknipte ze tot satirische collages die lijken op de foto’s in de expo.

Ze kreeg doodsbedreigingen en Iran verdacht haar zelfs een tijdje van spionage. Het maakt dat ze nog nooit in het geboorteland van haar ouders is geweest. Dat wil ze zeker ooit doen. De mensenrechtenschendingen maken haar nog altijd boos, zegt ze met een Amerikaanse tongval. ‘Maar Iran heeft ook ontzettend mooie kanten. Het is een van de oudste beschavingen en culturen van de wereld. Ik droom nog altijd in het Perzisch.’

Tot 21 maart bij Harlan Levey Projects in Brussel.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n