Tussen Chemnitz en L.A.

©Friedrich Kunath

Duitse melancholie en Amerikaanse zorgeloosheid. Friedrich Kunath verenigt ze virtuoos in zijn doeken en textielsculpturen. Met de spar en de regenboog in een glansrol.

Hij werd geboren in Chemnitz in Oost-Duitsland, maar trok twaalf jaar geleden zo ver mogelijk naar het Westen, naar Los Angeles. Daar woont Friedrich Kunath (45) nog. Dat zijn oeuvre ‘typisch’ Amerikaanse en ‘typisch’ Duitse kunsthistorische elementen bevat, ligt haast voor de hand. ‘Ik draag die tegenstelling in me’, zegt Kunath in de Tim Van Laere Gallery in Antwerpen, waar zijn eerste Belgische solo-expo loopt.

Het contrast is tastbaar. Terwijl heel wat werken in een naïeve, ontspannen en zorgeloze sfeer baden, ogen andere melancholisch en zwaarmoedig. ‘De Duitse romantiek werd belangrijker naarmate ik werd blootgesteld aan de idiotieën van de westkust. Van die oppervlakkige hedonistische cultuur ga je al eens naar Nietzsche verlangen’, zegt Kunath. Al ziet hij ook schoonheid in de eenvoud van het leven in Los Angeles, wat zich vertaalt in chaos in zijn werk.

Airbrush

Van die oppervlakkige hedonistische cultuur in L.A. ga je al eens naar Nietzsche verlangen.
Friedrich Kunath, kunstenaar

Sommige doeken zijn geairbrusht, en bijgevolg erg vlak. Op die stukken brengt Kunath hier en daar toevoegingen in olieverf aan: regenboogjes, bloempjes of geometrische vormpjes. Door de dikte van de verf geven ze het oppervlak een derde dimensie. Veel meer werken zijn ongegeneerd expressionistisch en pasteus. ‘Na jarenlang geairbrushte, voorbedachte werken te hebben gemaakt, voelde ik de nood om terug te keren naar naïeve, oprechte schilderkunst’, zegt Kunath. ‘Ik had lang existentiële vragen bij dat soort pure schilderkunst, maar die heb ik van me afgezet.’

Die nieuwe werken draaien dan ook meer om de schilderkunstige techniek. Toch zijn er ook narratieve elementen. Kunath kopieert zijn personages vaak uit kunsthistorische schilderijen, zoals de reizende familie uit een werk van Corot of een baadster van Ingres. Daarnaast ontstaan vaak spontane clashes tussen Amerikaanse en Duitse elementen. De spar die in zowat al zijn recente werken opduikt, symboliseert zijn thuisland.

De personages in Kunaths werk lijken zich trouwens niet op de juiste plek te voelen. Zowel op het voorplan als op de achtergrond staan ze met de rug naar de kijker, hun blik gericht op een verre horizon. Of ze zitten met melancholische ogen in een hoekje, zonder enige beweging in het vooruitzicht. In de kleurkeuze zijn de schilderijen fel, meestal warm, met opvallend veel zonsondergangen en regenbogen.

Onvervulde belofte

In Antwerpen zijn behalve schilderijen ook textielen sculpturen te zien. Die vergroten de meest voorkomende elementen in Kunaths recente werk - de regenboog en de spar - uit en projecteren ze naar de toonruimte. ‘Zo voelt de kijker zich een personage van mijn verhaal’, legt Kunath uit. De objecten geven een derde dimensie aan de expo, net zoals zijn kleine stukjes tubeverf dat doen op de schilderijen.

Friedrich Kunath (45) werd geboren in Chemnitz en groeideop in Oost-Berlijn. Zijn moeder was een rockmanager van Oost-Duitse groepen, zijn stiefvader een roadie. Toen die laatste in 1985 een job in Braunschweig kreeg, verhuisde Kunath mee naar het Westen. Daar begonhij te tekenen en te schilderen. Zijn moeder maakte een portfolio van zijn chaotische en abstracte kunst en stuurde het naar de plaatselijke kunstschool, waar hij meteen werd toegelaten. Walter Dahn, een leerling van Joseph Beuys, was zijn grote mentor. Twaalf jaar geleden verhuisdeKunath naar Los Angeles. Muziek speelt een grote rol in het oeuvre: hij laat zich vaak inspireren door songs. Tentoonstellen doet hij vooral in Duitsland en de VS.

Een van de grootste en meest typerende werken draagt de titel van de tentoonstelling: ‘Where Is the Madness that You Promised Me?’ Die eenvoudige maar ambigue vraag, uit een nummer van de Amerikaanse popgroep The Magnetic Fields, laat zich op meerdere manieren lezen. Kunath concipieerde het schilderij als een brief in een langdurige relatie. ‘In het begin is alles ‘gekte’. Alles is geweldig en druk. Na een tijdje verdwijnt dat gevoel en probeer je dat vuur steeds weer aan te wakkeren.’

Dat verhaal trekt zich door in de rest van de expo, als een allegorie van de onvervulde belofte. Hoewel Kunaths schilderijen op het eerste gezicht vaak vrolijk aandoen, zijn ze gehuld in een zweem van pathos, het pathos dat hij zelf toeschrijft aan L.A. en zijn ‘verhalencultuur’. Over al zijn schilderijen hangt een sfeer van melancholie en onvervuld verlangen.

Alle personages lijken onderweg, of verslagen in hun zoektocht. Net als Kunath zoeken ze hoop in andere oorden. Maar wat is er aan de andere kant van de regenboog? Wie van Beverly Hills droomt, krijgt algauw een ‘fake’ wereldje voorgeschoteld: de schoonheid van de zonsondergangen is bedrieglijk. Die onverwezenlijkte droom, die doorprikte bubbel staat in Antwerpen centraal.

‘Where is the Madness that You Promised Me’ loopt tot 23 juni bij Tim Van Laere Gallery.

www.timvanlaeregallery.com

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content