Uitpakken met corona-aankopen

Met hun 115.000 euro kochten Leuven, Cera en Museum M 37 werken van 19 kunstenaars. ©saskia vanderstichele

De stad Leuven, de coöperatie Cera en Museum M brachten in deze verstoorde tijd 115.000 euro bijeen om werken van opkomende Belgische kunstenaars te kopen. In de expo ‘The Constant Glitch’ pakken ze ermee uit.

Aan het begin van de tentoonstelling presenteren 19 kunstenaars zich in korte videointerviews. Ze vertellen wie ze zijn en wat ze doen. Ze werden uitgekozen door een comité van vier specialisten, onder wie Eva Wittocx, curator hedendaagse kunst bij M Leuven. Het idee om kunstenaars te helpen ontstond in december, toen duidelijk werd dat de pandemie nog niet meteen voorbij zou zijn.

‘Voor veel kunstenaars is de coronacrisis een zware dobber. Daarom wilden we iets doen, hun zuurstof geven. De keuze viel op het aankopen van werken, de meest directe en financieel tastbare steun. Door de expo krijgen ze nu ook visibiliteit’, zegt Wittocx. ‘Voor het project stelde het stadsbestuur 50.000 euro ter beschikking. De coöperatieve vereniging Cera, wiens kunstcollectie M beheert, verdubbelde dat bedrag. Vanuit Museum M lanceerden we in december de crowdfundingactie M-LIFE, die nog eens 15.000 euro opleverde. Met die 115.000 euro hebben we 37 kunstwerken van 19 kunstenaars gekocht.’

Ik denk dat ik een slechtere kunstenares zou zijn als ik me niet volledig op mijn werk kon toeleggen.
Meggy Rustamova
Video- en performancekunstenaar

Bij de selectie werd niet over één nacht ijs gegaan. Wie wel en wie niet, blijft artistiek een heikele vraag. Net zoals de vraag welke kunstenaar ondersteuning nodig heeft en welke niet. ‘Je mag ervan uitgaan dat een kunstenaar die onderdak heeft gevonden bij een gerenommeerde galerie het iets gemakkelijker heeft. In onze selectie zijn er maar een twee of drie kunstenaars die met een galerie samenwerken. Voor de selectie hebben we een aantal parameters gebruikt, waaronder diversiteit, leeftijd, band met België, wie volgens ons in het kunstenlandschap hoort.’

Het resultaat is een mooie presentatie van de gekochte werken in één grote zaal van Museum M. De titel ‘The Constant Glitch’ verwijst naar de voortdurende verstoring van het leven sinds de eerste lockdown vorig jaar.

Racen in bad

De verscheidenheid aan media is groot, van video over sculpturen en installaties tot schilderijen. Het intrigerendste schilderij is ‘Cetus BQ 1703’ van Ken Verhoeven (30). Het ligt op de grond en lijkt op een ouderwetse racebaan, maar de badpootjes verraden meer.

Het werk komt uit de reeks ‘Die Badwannen von Kaldewei’, die Verhoeven vorig jaar in LLS Paleis in Antwerpen toonde. Kaldewei is een bedrijf dat sanitaire meubels zoals baden en douches produceert. ‘De klant kan met templates zijn badkamer ontwerpen: wat past, wat niet? Die templates heb ik gebruikt als basis voor mijn kunstwerken. De racebaan is eigenlijk gewoon een bovenaanzicht van een badkuip.’

©s

Maar er is nog meer. Omdat het leven van de Inca’s en hun poncho’s hem boeit, is Verhoeven op het linnen doek van de badkuip veren beginnen te naaien. ‘Eerst wilde ik het hele werk met veren bestoffen. Tot ik bedacht dat de combinatie tussen het typisch Vlaamse beschilderde linnen en de Latijns-Amerikaanse verentraditie wel interessant was. Het gaat om twee culturen die samenkomen.’

Op de badkuip/racebaan ligt een oude maar nog werkende gsm, inclusief een telefoonnummer. Je kan het nummer bellen. ‘Voor mij is die gsm de verbinding tussen de twee werelden’, zegt Verhoeven.

Hij is blij dat M Leuven twee van zijn werken heeft gekocht. ‘Ik verkoop eigenlijk weinig. Ik zou graag van mijn kunst kunnen leven, maar dat is op dit moment onmogelijk. Ik werk in de wasserette van mijn vader. Ik zat een tijdje bij de galerie Trampoline in Antwerpen, maar die is er twee jaar geleden mee gestopt. Er zijn veel galerieën in Antwerpen, maar het is een vrij commercieel circuit. Mijn kunst past daar niet zo goed bij. Ik kan moeilijk een ‘gewoon’ schilderij op doek maken.’

De pandemie heeft weinig invloed gehad op zijn artistieke praktijk. ‘Bij de presentatie van de expo heb ik enkele andere kunstenaars ontmoet. Toen viel het me op hoe weinig ik het afgelopen jaar met andere kunstenaars contact heb gehad. Dat is een gemis.’

Een van die anderen is de Litouwse Gintauté Skvernyté (27). Ze woont en werkt in Brussel, en maakte met ‘Corolla’ een van de meest poëtische films op de expo. De 16 millimeterfilm bestaat uit close-ups van ogen waarop bloemblaadjes zijn aangebracht. Het gezicht zie je verder niet. Het concept is eenvoudig, de uitwerking ijzersterk.

Van de Spaanse kunstenaar Oriol Vilanova (41) hangt een blauwe werkjas aan de muur. ‘Old Masters (Rogier van der Weyden)’ heet het werk. Het gaat om de postkaarten die in de vestzak zitten: reproducties van schilderijen van Van der Weyden.

Gekibbel en liefde

In het midden van de zaal worden twee video’s van Meggy Rustamova (35) getoond: ‘M.A.M. (My Assyrian Mother)’ uit 2009 en ‘Babel’ uit 2019. Op een bepaalde manier vormen ze een geheel.

In ‘M.A.M.’ proberen moeder en dochter samen te poseren. Ze kibbelen over hoe ze moeten zitten en hoe ze in de camera moeten kijken. Dat maakt het productieproces tot het echte onderwerp. Het is een prachtige film, omdat hij zo herkenbaar is voor de met niets te vergelijken relatie tussen ouder en kind. In het gekibbel voel je ook veel liefde. ‘Dat universele gevoel wilde ik oproepen.’

In ‘Babel’ speelt de moeder de hoofdrol. Ze somt de woorden op die ze nog kent in het Assyrisch, haar moedertaal. De film zegt veel over hoe taal evolueert en hoe je identiteit verandert als je als vluchteling - de familie Rustamova ontvluchtte Georgië lang geleden - in een ander land een nieuw leven opbouwt. Een deel van het verleden vervaagt.

Rustamova werkt vooral met video, fotografie en performances. ‘Ik schilder en teken ook graag, maar daarmee kan ik niet hetzelfde teweegbrengen als met mijn video’s en foto’s’, zegt ze. ‘Ik ben voltijds kunstenares, en dat is niet de makkelijkste weg. Maar ik heb niet het gevoel dat ik in iets anders beter zou zijn. Ik denk ook dat ik een slechtere kunstenares zou zijn als ik me niet volledig op mijn werk kon toeleggen. Het zou mijn creativiteit en concentratie niet ten goede komen.’

Of ze ervan droomt het als kunstenaar te maken? ‘Dat hangt ervan af wat je daarmee bedoelt. Het zou fijn zijn zonder zorgen te kunnen leven. Maar ik wil toch vooral respect afdwingen met de inhoudelijke waarde van mijn werk en niet omdat het veel geld opbrengt op de kunstmarkt. Het is belangrijk in goede collecties terecht te komen. Door de aard van mijn werk gaat het eerder om verzamelingen van instellingen. Maar er zijn ook wel privéverzamelaars die video en foto aankopen.’

In november gaat een nieuwe, vrij lange film van Rustamova in première. Ze werkt er al twee jaar aan. ‘De film toont vooral landschappen, veel natuurbeelden dus. Ik ben eraan begonnen voor corona, maar hij lijkt erg actueel nu we allemaal de stad willen ontvluchten en de natuur hebben ontdekt. Een film voor coronawandelaars, zeg maar.’

‘The Constant Glitch’ loopt tot 5 september in M Leuven.

mleuven.be

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud