Zhang Enli, buitengewoon door het gewone

Zhang Enli maakt werken in olieverf op papier of kartonnen dozen, maar ook muurschilderingen en beeldhouwwerken. ©Saskia Vanderstichele

De Chinese kunstenaar Zhang Enli wil met zijn abstracte schilderkunst de scheiding tussen oosterse en westerse cultuur overstijgen. Hij is een van de smaakmakers van het Brussels Gallery Weekend. ‘Cézanne, Matisse en Gauguin hebben bepaald hoe ik denk en wie ik ben.’

Zhang Enli beantwoordt geen enkele vraag overhaast. De 54-jarige kunstenaar laat zijn gedachten afdwalen terwijl hij ons rondleidt bij de opbouw van zijn tentoonstelling bij Xavier Hufkens in de Brusselse bovenstad. Met zijn zachte stemtimbre loodst hij ons door zijn jeugd. ‘Mijn vader was eerst fotograaf en daarna directeur van een papierfabriek in het noordoosten van China. Als jonge kunstenaar vertrok ik tegen zijn wil naar het zuiden om kunst en design te studeren. We vervreemdden van elkaar, maar één zomer keerde ik terug naar huis om een project af te maken. Ik werkte toen 20 dagen aan een beeldhouwwerk en hoewel hij half verlamd was, kwam hij toch elke dag de voortgang bekijken. We groeiden weer naar elkaar toe, tot hij plots verdween.’

Kunst mag zich nooit laten beperken door een systeem, oosters of westers. Het moet culturen overstijgen om de essentie te raken.

Enli’s schilderkunst is doordrongen van de armoede en de hardvochtigheid van de Chinese maatschappij na Mao Zedongs Culturele Revolutie. ‘Tijdens die periode ervoer ik veel sterke emoties, maar vond geen manier om ze uit te drukken’, vertelt de kunstenaar.

©Zhang Enli

Chinese traditie

Enli vond zijn antwoord in het abstracte. Zo creëert hij een afstand, maar toch zijn het de dagelijkse objecten die zijn werken inspireren: een stukje touw, een knikker op de grond van zijn atelier, een tuinslang. Hij maakt werken in olieverf op papier of op kartonnen dozen. Maar hij maakt ook muurschilderingen en beeldhouwwerken.

‘Tijdens mijn jeugd leerde ik schilderen volgens de Chinese traditie’, vertelt de artiest. ‘Die inktschilderkunst zal me altijd blijven beïnvloeden. Maar op de universiteit was design mijn hoofdvak en zo kwam ik in contact met de westerse esthetiek. Daardoor ontwikkelde ik een uitgebreidere visie op de wereld. Kunstacademies waren in die dagen heel sterk gericht op de Russische kunststromingen, zoals het socialistisch realisme. Mijn opleiding heeft me een internationalere blik gegeven. Die combinatie van traditie en moderne invloeden heeft bepaald wie ik ben als kunstenaar.’

Brussels Gallery Weekend

40 galerijen en 17 kunstcentra openen hun deuren tijdens het Brussels Gallery Weekend, dat loopt van 5 tot 8 september. Behalve die van Zhang Enli selecteerden we nog drie andere tentoonstellingen:

> Jan Mot exposeert het werk van de Amerikaanse schilder, beeldhouwer en installatiekunstenaar Paul Thek.

> De Italiaan Claudio Parmiggiani toont bij Meessen Declercq nieuwe beelden van zijn ‘Delocazione’-reeks.

> In het Vanderborghtgebouw is dankzij ‘Fried Patterns’ het werk te zien van 19 Brusselse kunstenaars die nog niet vertegenwoordigd worden door een galerij.

Bewegingen als het Bauhaus, het impressionisme, het postimpressionisme en het fauvisme hebben de kunstenaar sterk gevormd. ‘Toen ik in 1985 aan de universiteit begon, stelde China zich nog maar net open voor de westerse filosofen, intellectuelen en kunstenaars. Ik verloor mijn hart aan de Franse schilders Paul Cézanne, Henri Matisse en Paul Gauguin - zij hebben deels bepaald hoe ik denk en wie ik ben. Vandaag zijn mijn favorieten Edvard Munch en Francis Bacon. Ik was vrij om de artiest te worden die ik wilde zijn, omdat ik noch in de Chinese traditie, noch in de westerse een echte opleiding heb gekregen. Veel van mijn tijdgenoten zijn naar Europa of de Verenigde Staten getrokken. Ik heb mijn eigen visie op de wereld kunnen ontwikkelen door in Azië te blijven.’

©Zhang Enli

Enli’s werk laat zich niet beperken tot de traditionele Chinese schilderkunst. ‘Mijn werk is behoorlijk gewaagd. Ik eigen me een breed spectrum toe, maar gebruik daarvan maar een klein deel. Wie de klassieke Chinese landschapskunstenaars bestudeert, zal merken dat spaarzaamheid en ingetogenheid heel kenmerkend zijn voor hun werken. Op het eerste gezicht lijkt dat op eenvoud, maar als je de handelingen van dichtbij bestudeert, zie je een ontegensprekelijke veelheid. Ik wil op een neutrale manier schilderen, dat is wat mijn werk actueel maakt. Kunst mag zich nooit laten beperken door een systeem, oosters of westers. Het moet culturen overstijgen om de essentie te raken. Dat is het enige dat voor mij telt.’

De tentoonstelling van Zhang Enli bij Xavier Hufkens loopt tot 19 oktober.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect