‘Virtual reality wordt nieuwe superdrug'

©Warner Bros

Amper twee maanden na ‘The Post’ is Steven Spielberg terug met de verfilming van een roman over virtual reality. De sciencefictionfilm knipoogt nadrukkelijk naar de popcultuur van de eighties.

Het jaar 2045. Door overbevolking, vervuiling en het veranderde klimaat zijn de levensomstandigheden voor het gros van de mensen sterk verslechterd. De tiener Wade woont bij zijn weinig positieve pleegouders in een sloppenwijk. Het grootste deel van zijn vrije tijd brengt hij door in OASIS, een gigantisch virtueel universum ontworpen door een zonderling die er een fortuin aan overhield.

Voor zijn dood verwerkte de man een uitdaging in zijn creatie. De eerste die erin slaagt drie magische sleutels te vinden wordt de rechtmatige erfgenaam van de hele digitale constructie. Het hoeft niet te verbazen dat ook de bedrijfswereld haar hebzuchtige klauwen uitsteekt naar die hoofdprijs en tot veel in staat is om haar slag thuis te halen.

Nostalgie

De trailer van 'Ready Player One'.

‘Ready Player One’ - de titel verwijst naar het opschrift dat bij oude Atari-games op het scherm verscheen - klinkt als een klassieke Spielberg en dat is de film op veel vlakken ook. Het sciencefictionavontuur druipt van de nostalgie naar de wervelende cinema waarmee de regisseur ooit hit na hit scoorde. ‘Close Encounters of the Third Kind’, ‘Raiders of the Lost Ark’ en zijn twee sequels, ‘E.T.: The Extra-Terrestrial’, ‘Jurassic Park’, de naam Spielberg werd synoniem voor superieur entertainment voor een breed publiek. Als hij vandaag nog steeds met voorsprong de succesvolste filmmaker aller tijden is, heeft dat vooral te maken met zijn werk tijdens de jaren 80.

Hoe groot die impact was, merk je ook aan een serie als ‘Stranger Things’ of aan de films van J.J. Abrams, die enthousiast pikken uit Spielbergs verzamelde oeuvre en daar ook bijval mee oogsten.

In ‘Ready Player One’ is popcultuur zowel de fundering als het behang van de VR-wereld OASIS. De ontwerper liet zich uitgebreid inspireren door zijn herinneringen en smaak. De mensen die er op bezoek komen, kiezen een alternatieve identiteit op basis van hun eigen voorkeuren. OASIS is dan ook een hutsepot van knipoogjes naar alle mogelijke films, tv-series, strips, games en songs, van ‘King Kong’ en ‘Akira’ over ‘Lord of the Rings’ en ‘Tomb Raider’ tot ‘The A-Team’ en ‘Street Fighter’.

Inspirerend cultboek

De Amerikaanse auteur Ernest Cline schreef ‘Ready Player One’ in 2011 en hij werd meteen door USA Today tot ‘hottest geek’ van de planeet gebombardeerd. Bedrijven die zich toeleggen op virtual reality zoals Oculus VR (eigendom van Facebook) vroegen nieuwe medewerkers meteen het boek te lezen.

Ook bij HTC Vive, een concurrent van Oculus VR, gooit het boek hoge ogen. In het verhaal maakt virtuele realiteit helemaal deel uit van het dagelijkse leven. Dat doet aanhangers van de virtuele realiteit dromen van een VR-first toekomst, een wereld waar we ook in virtuele realiteit gaan werken of cursussen volgen.

De meeste van die verwijzingen betreffen - hoe kan het ook anders? - titels uit de catalogus van de producerende studio Warner Bros, maar naar eigen zeggen heeft Spielberg zowat heel Hollywood kunnen overtuigen om mee te werken. Waar de cineast wel stevig de schaar in gezet heeft, zijn de vele referenties uit de oorspronkelijke roman van Ernest Cline naar Spielbergs eigen films. De DeLorean-tijdreisauto uit ‘Back to the Future’ (geproduceerd door Spielberg) speelt nog een belangrijke rol en je kunt niet naast de T-Rex uit ‘Jurassic Park’ kijken, maar voor de rest moet je al goed zoeken.

Al die verwijzingen zijn echter maar een extra laagje glazuur op de donut, benadrukt Spielberg. Je hoeft ze niet te snappen om van het verhaal te genieten. Dat is volgens hem ook de reden waarom ‘Ready Player One’ meer is dan zomaar nostalgie. Het is aangenaam om herinneringen op te roepen aan de jaren 80, een zorgeloos decennium dat niet geplaagd werd door het donkere cynisme van vandaag.

Als Spielberg echter zin had om Clines boek te verfilmen, is het omdat het ook iets te vertellen heeft over de wereld van vandaag, en dan met name over technologie als verdovend middel. ‘Ik denk dat VR de nieuwe superdrug wordt’, stelt Spielberg in een interview met de LA Times. ‘De keuze is aan jou. Waar wil je het grootste deel van je tijd doorbrengen? Met mensen in de echte wereld, wat vaak lastiger is? Of in een virtuele wereld waar je kunt zijn wie je wil?’ Een terechte vraag, al wordt hij een beetje onderuitgehaald door het feit dat Spielberg zelf geïnvesteerd heeft in de VR-start-up Dreamscape Immersive.

Overdosis

Je voelt in ‘Ready Player One’ zeker dat Spielberg geboeid is door VR als fenomeen. De film heeft een avontuurlijke spirit die de regisseur de voorbije jaren nog zelden voor elkaar kreeg, misschien omdat hij er met het ouder worden - hij is inmiddels 71 - minder behoefte aan had.

Tot op zekere hoogte doet het deugd te zien dat Spielberg het nog in zich heeft om in de eerste plaats te willen entertainen, maar hij bewijst zichzelf geen dienst door een verhaal te kiezen dat zo hard inzet op nostalgie. Wat ontbreekt in ‘Ready Player One’ is de bruisende spontaniteit van Spielbergs vroegere werk, en dat heeft te maken met de overdosis digitale effecten. De voorspelbare plot kun je de film vergeven, maar elke keer als de personages de VR-wereld binnenstappen, zit je eigenlijk toe te kijken terwijl iemand anders een game speelt.

‘Ready Player One’ speelt vanaf deze week in de bioscoopzalen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect