Als de grenzen tussen goed en fout vervagen

©rv

Anderhalve eeuw na Victor Hugo pakt de Franse cineast Ladj Ly uit met een nieuwe ‘Les Misérables’. Net als de roman speelt de film zich af in de Parijse voorstad Montfermeil. De ordediensten en de verarmde bevolking botsen nog altijd even hard als in de 19de eeuw.

Drie politieagenten komen in aanvaring met jongeren in een Parijse voorstad en de situatie loopt compleet uit de hand. Het verhaal dat de Franse regisseur Ladj Ly vertelt in ‘Les Misérables’, zijn eerste fictieproject, is even universeel als tijdloos.

De film is de vrucht van twee explosieve gebeurtenissen. De eerste vond plaats in 1993, toen een Congolese jongeman tijdens zijn voorarrest in Parijs neergeschoten werd door een politieagent. Het protest dat daarop volgde, inspireerde de film ‘La Haine’ van Mathieu Kassovitz.

Kort

 ‘Les Misérables’ is de eerste lange fictiefilm van de Franse regisseur Ladj Ly.

• Het wurgende sociaal drama toont de confrontatie tussen een politiepatrouille en de jongeren in de Parijse voorstad Montfermeil.

 De titel is een verwijzing naar de roman van Victor Hugo, die zich in dezelfde banlieue afspeelt.

 De licht ontvlambare film is  volledig gebaseerd op echte gebeurtenissen.

 

Die inspireerde op zijn beurt Ly om werk te maken van zijn eigen carrière als cineast. In 1996, een jaar nadat ‘La Haine’ in de zalen was gekomen, richtte hij samen met een paar vrienden uit de Parijse voorstad Montfermeil een creatief collectief op. Ze dopen het ‘Kourtrajmé’, een soort omkering van ‘court métrage’ (kortfilm).

Het tweede incident volgde in 2005. In Clichy-sous-Bois, naast Montfermeil, komen twee kinderen om het leven door elektrocutie als ze proberen te ontsnappen aan de politie. Rond de enorme rellen die losbarsten, draaide Ly bouwt de bekroonde documentaire ‘365 jours à Clichy-Montfermeil’. Als hij zelf ervaart wat politiegeweld is, vat hij het plan op alle interventies van de politie in zijn voorstad te filmen.

In 2008 legt hij vast hoe een agent een geboeide zwarte jongeman een klap verkoopt met de kolf van zijn pistool. Een tweede agent mept het slachtoffer nog twee keer hard op het hoofd met zijn wapenstok. Ly post de beelden online. Nadat de pers er lucht van heeft gekregen, lopen de betrokken politiemannen een schorsing op. En Ly krijgt een idee voor een langspeelfilm.

Bekijk de trailer van 'Les Misérables'.

Montfermeil is nooit een paradijs geweest, ook niet in de tijd van Victor Hugo. Zijn roman ‘Les Misérables’ speelde er zich af. Toen Ly er opgroeide in de wijk Les Bosquets was dat een draaischijf voor heroïnehandel, en weinig mensen durfden er te komen. Maar de gemeenschap voelde zich ook in de steek gelaten door de overheid. Die realiteit en dat onrecht wil Ly tonen.

De cineast noemt ‘Les Misérables’ ‘realistische fictie’, een gedramatiseerde versie van anekdotes uit het leven van zijn wijk gegrepen. De film toont hoe een politieagent uit Cherbourg aan de slag gaat in Montfermeil. Als hij ziet hoe zijn collega’s er omgaan met de burgerbevolking, trekt hij grote ogen. Maar hoe langer hij met het team optrekt, hoe meer de grenzen tussen juist en fout vervagen. En dan gebeurt iets dat totaal niet door de beugel kan.

Noodkreet

‘Les Misérables’ is volgens Ladj Ly een noodkreet om de buitenwereld te herinneren aan de stijgende spanningen in de vergeten buitenwijken van Frankrijk. De film begint met de roes van de wereldtitel voetbal van vorig jaar. De ontnuchtering is des te harder.

De film is een noodkreet om de buitenwereld te herinneren aan de stijgende spanningen in de vergeten buitenwijken van Frankrijk.

Ly neemt de tijd om Montfermeil in al zijn diversiteit te schetsen en geeft zowat alle bevolkingsgroepen een platform. Tieners, prostituees, marktkramers, moslimbroeders, politici, kleine criminelen, politiemensen, ze krijgen allemaal een plaats en een menselijk gezicht.

Ly mijdt de clichés die we met films over die kant van de Franse maatschappij associëren en trekt zijn publiek daardoor des te meer die onbekende wereld binnen. En net op het moment dat de rust lijkt terug te keren, draait hij het gasvuur onder de snelkoker helemaal open.

Ly wil met zijn film een debat openen en de politiek op haar plichten wijzen. Op het festival van Cannes, waar hij onderscheiden werd met de Prix du Jury, trok hij een rechte lijn tussen de onvrede in de buitenwijken en de acties van de gele hesjes. ‘Die gele hesjes komen al maanden op straat en ze krijgen geen respons’, zegt hij. ‘Wij in de banlieues zijn al twintig jaar gele hesjes. Heel Frankrijk lijdt. De mensen staan op om vijf uur ’s ochtends om te gaan werken, en dan nog kunnen ze aan het eind van de maand de eindjes niet aan elkaar knopen. De situatie is rampzalig. Mijn boodschap aan de dames en heren politici is dus duidelijk: verzin oplossingen. Daarvoor zijn jullie verkozen.’

‘Les Misérables’ speelt vanaf deze week in de bioscoopzalen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect