Angst voor het sociale stigma

©cinemien

Voor de buitenwereld in Noorwegen is Nisha een moderne 16-jarige puber. Haar Pakistaanse ouders denken dat ze strikt de traditionele normen naleeft. Als haar dubbelleven explodeert, zijn de repercussies niet te overzien. ‘What Will People Say’ schetst een hard beeld van een gesloten gemeenschap.

‘Log kya kahenge.’ Ofwel: ‘Wat zullen de mensen zeggen?’ Die woorden hebben bijzonder veel gewicht in de Pakistaanse en Indiase cultuur. Vooral de meisjes dragen er de gevolgen van. Ze worden gedwongen hun dromen op te geven en zich te schikken naar de tradities en de verwachtingen van hun ouders. In haar film ‘What Will People Say’ toont regisseur Iram Haq hoe ingrijpend die vastgeroeste manier van denken is. Ze voegt er nog een extra dimensie aan toe door het verhaal in Noorwegen te situeren.

Het centrale personage Nisha is de dochter van een Pakistaans echtpaar dat ooit als illegale vluchtelingen asiel gevonden heeft in Scandinavië. Daar is Nisha opgegroeid tot een jonge vrouw met uitgesproken Europese ideeën en gewoontes. Net zoals haar leeftijdsgenoten amuseert ze zich. Ze fuift en ze flirt.

Tegelijk past ze er goed voor op om die kant van haar leven verborgen te houden voor haar streng traditionele ouders, die er als de dood voor zijn dat de andere gezinnen uit de Pakistaanse gemeenschap kwaad zouden spreken over hen. Als Nisha’s dubbelleven onvermijdelijk uitkomt, reageert haar vader veel brutaler dan ze ooit had gevreesd. Hij stuurt haar terug naar Pakistan.

De trailer van 'What Will People Say'

Iram Haq (42), zelf een kind van Pakistaanse ouders die zich in Noorwegen gevestigd hebben, wou ‘What Will People Say’ al tien jaar geleden maken, maar ze had moeite om de juiste toon te vinden. Het verhaal put zijn inspiratie uit een pijnlijke bladzijde van haar eigen leven. ‘Toen ik 14 was, hebben mijn ouders me ontvoerd en me gedwongen anderhalf jaar in Karachi te gaan wonen’, vertelt ze. Terug in Noorwegen besloot Haq haar eigen weg te gaan en kwam het tot een complete breuk met haar familie. Al 25 jaar heeft ze haar ouders nauwelijks gezien.

KORT
  • ‘What Will People Say’ is een sociaal drama van de Noors-Pakistaanse cineaste Iram Haq.
  • Het hoofdpersonage is een 16-jarig meisje uit Oslo dat zwaar gestraft wordt als haar conservatieve Pakistaanse ouders haar betrappen met een Noorse jongen.
  • De film is grotendeels gebaseerd op de ervaringen van de regisseur.
  • Het trauma dreef 25 jaar lang een wig tussen Haq en haar ouders, maar vlak voor de dood van haar vader vonden ze elkaar terug.

‘Ik heb altijd geweten dat ik mijn ervaringen in een film wou gieten’, stelt ze. ‘Alleen heeft het lang geduurd voor ik me klaar voelde. De eerste versies zaten vol woede, en ik wou absoluut vermijden dat het een zwart-witverhaal zou worden, met het meisje als arm slachtoffer en de ouders als harteloze monsters. Ik wou ook de ouders begrijpen, hun perspectief laten zien, de druk die de omgeving op hen uitoefent.’

Door die evenwichtige en genuanceerde aanpak snijdt ‘What Will People Say’ dieper dan je aanvankelijk verwacht. De film begint als een variatie op het gekende eerwraak- of cultuurclashdrama. Het pad dat Haq vervolgens kiest, is echter beklijvend en laat zien hoe wurgend de sociale controle is, door de familie, door de gemeenschap en - in de meest huiveringwekkende scène van de film - ook door de Pakistaanse overheid.

Trots en angst

Haq gaat met voelbare authenticiteit te werk. Ze weekt bij haar acteurs doorleefde vertolkingen los. Het lukt haar zelfs om duidelijk te maken dat de vader echt om zijn dochter geeft, ook al is zijn manier om die liefde te uiten geperverteerd.

‘Mijn vader is een paar jaar geleden overleden aan kanker’, zegt de regisseur. ‘Voor zijn dood hebben we elkaar nog teruggevonden. Hij heeft zich verontschuldigd voor wat hij me heeft aangedaan. Toen ik hem vertelde dat ik een film wou maken over mijn ervaringen, zei hij iets wat ik nooit zal vergeten. Hij vond het belangrijk om dit verhaal te vertellen omdat het toont tot welke gruwel mensen in staat zijn als ze schrik hebben. Mijn vader was niet aangepast aan de Noorse samenleving. Hij was een trotse Pakistaanse man die niet wist hoe hij moest omgaan met de situatie. Hij heeft uit angst gehandeld.’

Volgens Haq wordt de situatie beter met elke nieuwe generatie. Het taboe - en de praktijk om meisjes terug te sturen - blijft echter bestaan, niet enkel in de Pakistaanse gemeenschap maar bijvoorbeeld ook in de Turkse, Iraakse en Syrische. ‘Ik hoop dat mijn film een dialoog op gang kan trekken’, besluit Haq. ‘We moeten erover praten. Ouders moeten hun zonen leren hoe ze met een meisje moeten omgaan. Ik heb mijn zoon een heel andere opvoeding gegeven dan ik heb gekregen. We kunnen een eind maken aan de sociale controle, want die verlamt onze jongeren.’

‘What Will People Say’ speelt vanaf deze week in de bioscoopzalen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content