Chatten met Ai Weiwei over Wuhan

'Coronation' van Ai Weiwei toont hoe Wuhan de corona-uitbraak aanpakte. ©Screenshot Ai Weiwei

De kunstenaar Ai Weiwei maakte vorig jaar een film over Wuhan, de Chinese miljoenenstad waar het coronavirus uitbrak. Wat hij denkt over de bestrijding van de coronacrisis in China en Europa, kunt u hem zelf vragen.

Hebt u ze ook gemist vorige vrijdag? De beelden van feestvierende mensen die elk jaar op 1 januari de wereld rondgaan. Confetti op Times Square in New York. De vuurwerkshow op de Champs-Elysées en rond de Arc de Triomphe in Parijs, of aan de oevers van de Theems in Londen. Overal stond  een domper op de feestvreugde, behalve in Wuhan in China. Daar trok een massa volk de straat op om 2020 uit te zwaaien en het jaar van de hoop te verwelkomen. Iedereen stond er dicht bij elkaar - met mondmasker.

De trailer van 'Coronation'.

Het contrast met het Wuhan van een klein jaar geleden was enorm. In de miljoenenstad brak in december 2019 op een markt het coronavirus uit. Wuhan was de eerste stad wereldwijd die in lockdown ging. Van 23 januari tot 8 april vorig jaar was de stad 76 dagen afgesloten van de wereld. Midden mei was het virus er zo goed als weg.

De kunstenaar stuurde 14 burgers de straten op en de ziekenhuizen in om tijdens de lockdown verslag uit te brengen.

De rest van de wereld keek met verdoken bewondering naar het Wuhanese wonder, mogelijk gemaakt door de opgelegde discipline van de Chinese overheid aan zijn onderdanen. Kunstenaar Ai Weiwei  vertrouwde het zaakje niet. De luis in de pels van de Chinese overheid stuurde 14 burgers de straten op en de ziekenhuizen in om tijdens de lockdown verslag uit te brengen van de ‘vergrendeling van Wuhan’, zoals hij het noemde. Uit een kleine 500 uur filmmateriaal distilleerde hij vanuit zijn ballingsoord in Cambridge in het Verenigd Koninkrijk de film ‘Coronation’.

De bijna twee uur durende film verscheen in september vorig jaar op de videostreamingsite Vimeo. De bioscopen toonden hem niet wegens voor het grootste deel van de tijd gesloten. Waarom ‘Coronation’ na zes maanden nog altijd ‘maar’ op Vimeo te koop is, en niet door een streamingplatform werd aangekocht, komt volgens de kunstenaar omdat westerse giganten als Netflix of Amazon hun relaties met China niet op het spel wilden zetten.

Hoe dat juist zit kunt u, samen met andere zaken over de ontluisterende documentaire, komende zaterdag zelf vragen aan de 63-jarige kunstenaar en politiek activist. VRT-journaliste Annelies Beck gaat op de website van kunstencentrum Bozar in gesprek met hem via Zoom, waarna het publiek de mogelijkheid krijgt vragen te stellen.

Noodziekenhuis

We zouden heel graag willen weten van Weiwei hoe het gesteld is met de twee mannen die verantwoordelijk zijn voor de aangrijpendste momenten in de film. Beiden werden slachtoffer van de wijze waarop China het virus de pas afsneed. Er was de arbeider die meehielp aan de bouw van een noodziekenhuis in Wuhan en nadat zijn werk klaar was aan zijn lot werd overgelaten. Vanuit zijn auto belt hij in de film naar een ambtenaar met de vraag wanneer hij net als de medische hulpverleners Wuhan mag verlaten: ‘Ik zag op het nieuws en TikTok dat zij wel naar huis mogen.' Er komt geen antwoord. Als hij met zijn neefje belt met de belofte dat hij hopelijk snel zal langskomen, antwoordt de jongen boudweg: ‘Alleen als je dan een masker en beschermingskleding draagt.’

‘Coronation’ hangt een schokkend beeld op van surveillancestaat China.

Even hartverscheurend is het verhaal van een man die zijn vader, een ambtenaar, aan corona verloor omdat China lang volhield dat het virus onschadelijk was en niet van mens op mens overdraagbaar. De vader stierf in Wuhan aan een covidbesmetting. In de film reist zijn zoon naar de stad om de assen van zijn vader op te halen. De autoriteiten sturen hem van het kastje naar de muur. Het is een mentale uitputtingstactiek van de totalitaire staat om kritische burgers te doen zwijgen. Maar dat doen de 14 burgerjournalisten van Weiwei niet.

‘Coronation’ hangt een schokkend beeld op van de surveillancestaat China. De film duurt iets te lang en je mist een voice-over, maar driekwart van de tijd staar je met open mond naar de hyperefficiënte, gemilitariseerde reactie van China op de pandemie. Er is de afstandelijkheid waarmee ambtenaren menselijke assen van coronadoden van een linnen zakje overgieten in een urne. Soms zitten de nabestaanden er gewoon naast. Je ziet gezondheidswerkers een zanghulde brengen aan de communistische partij. Je leert dat coronapatiënten en -doden nummers zijn in China. Tweeëntwintig. Zevenenveertig. Negenenveertig.

Bij de confrontatie met dat surveillerend overheidsoptreden kan je je nooit helemaal losmaken van de gedachte: als we een beetje meer zoals China waren geweest, waren we misschien ook van de ellende verlost. Het maakt van ‘Coronation’ een even relevant als confronterend tijdsdocument.

Wie in debat met Ai Weiwei wil op 9 januari, moet zich inschrijven op www.bozar.be.

De film ‘Coronation’ is voor 4 euro te huur op Vimeo.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud