De horror van zwart Amerika

H.P. Lovecraft was een van de grote stemmen uit de vroege horrorliteratuur. Hij was ook onverbloemd racistisch. De nieuwe HBO-serie ‘Lovecraft Country’ eigent zich het fictieve universum van de Amerikaanse schrijver toe.

De trailer van de HBO-reeks 'Lovecraft Country'.

Auteur Matt Ruff had een jaar of 15 geleden even de buik vol van boeken schrijven. Hij begon na te denken over een tv-serie. Als liefhebber van horror en sciencefiction overwoog hij een variant op succesreeksen als ‘The X-Files’. De idee was een groep personages die elke week nieuwe paranormale avonturen beleeft. Alleen wou hij andere sociale thema’s dan gewoonlijk aankaarten. Hij besloot zijn verhaal te situeren in de jaren 50 en te focussen op een Afro-Amerikaanse familie uit Chicago die een reisagentschap heeft en een gids voor zwarte reizigers publiceert.

Ruff, die zijn idee ‘Lovecraft Country’ doopte, kreeg het niet verkocht aan tv-zenders. Hij goot het dan maar in een boek, dat prompt een bestseller werd. Nu heeft HBO er alsnog een serie van gemaakt.

Kosmische horror

Ruff liet zich inspireren door de Amerikaanse fantasy- en horrorschrijver Howard Phillips Lovecraft (1890-1937). In de annalen van de griezelliteratuur wordt de reputatie van Lovecraft alleen geëvenaard door Edgar Allan Poe. Met zijn verhalen en romans stond hij aan de wieg van de ‘kosmische horror’, waarin personages bedreigd worden door eeuwenoude entiteiten uit andere dimensies. In Lovecrafts universum is de mens een nietig wezen, niet meer dan een insect in de ogen van dat onvatbare kwaad. Waanzin is nooit veraf.

De status van de horrorschrijver Lovecraft heeft een stevige deuk gekregen, en dat heeft alles te maken met zijn overtuigingen.

De voorbije jaren heeft Lovecrafts status een stevige deuk gekregen, en dat heeft alles te maken met zijn overtuigingen. Hij vond dat de westerse beschaving aftakelde, onder meer door de inmenging van niet-Angelsaksische rassen. Het verklaart waarom hij het in zijn verhalen vaak over monsterlijke genetische kruisingen heeft - meestal visachtige mensen.

Die angst voor het onbekende en voor verandering is paradoxaal genoeg ook de reden waarom Lovecrafts werk tot de verbeelding blijft spreken. Zijn racistische en neerbuigende opinies beperkte hij grotendeels tot zijn briefwisseling. ‘Lovecraft fascineert me, omdat hij vertrekt van heel specifieke angsten,’ zegt Ruff. ‘Tegelijk spreekt hij angsten aan die universeel zijn. We zijn allemaal bang voor mensen die anders zijn dan wij en geen genade hebben met ons.'

Monsters

Scene uit 'Lovecraft Country'.

Het grote verschil, zegt Ruff, is dat die angst zeer terecht was voor niet-blanke mensen in het Amerika van midden vorige eeuw, het Amerika van de wettelijk opgelegde rassenscheiding. En zoals de dood van George Floyd aantoont, kan de situatie van de Afro-Amerikanen nog altijd levensbedreigend. Het is dan ook niet moeilijk te begrijpen waarom executive producer Jordan Peele erop gebrand was om ‘Lovecraft Country’ naar het tv-scherm te brengen. Zowel bij Peeles meesterwerk 'US' als in deze serie gaat het om verhalen die het horrorgenre gebruiken als metafoor voor schrijnende thema’s zoals uitsluiting, onderdrukking en vernedering.

De eerste twee episodes van ‘Lovecraft Country’ stippelen de rode draad van de serie uit. Een jongeman, Atticus Freeman, keert terug uit de Koreaanse oorlog omdat zijn vader verdwenen is. Samen met zijn wijze oom George en de energieke fotografe Letitia volgt hij het spoor naar een stadje dat recht uit Lovecrafts wereld gerukt lijkt. Daar lopen ze niet alleen monsters en magiërs tegen het lijf maar ook een racistische sheriff. De scène waar die hen het leven zuur maakt, is met voorsprong de meest angstaanjagende.

Verrijking

Ik heb veel Afro-Amerikaanse vrienden die net als ik zielsveel van horror houden, maar die het erg vinden dat gekleurde personages zo weinig aan bod komen.
Matt Ruff
Auteur 'Lovecraft Country'

Het typeert het onevenwicht waar de serie mee kampt: de echte gruwel die om elke hoek loert, is per definitie veel geloofwaardiger en dus schrikwekkender dan de verzinsels. Al heeft ‘Lovecraft Country’ geen schrik om gore toestanden frontaal in beeld te brengen.

Subtiliteit is niet de grootste troef van ‘Lovecraft Country’, maar dat is niet per se een probleem. De serie maakt het horrorgenre toegankelijk voor andersgekleurde fans. Ook dat was een motivatie voor Ruff bij het schrijven. ‘Ik heb veel Afro-Amerikaanse vrienden die net als ik zielsveel van genrefictie houden, maar die het erg vinden dat gekleurde personages zo weinig aan bod komen in die verhalen’, zegt de schrijver. ‘Daarom zijn de hoofdfiguren in mijn boek allemaal zwart en lezen Atticus en zijn oom George graag pulpromans.’

Als Lovecraft nog leefde, zou hij niet opgezet zijn met wat Ruff uithaalt met zijn universum, maar ‘Lovecraft Country’ is een welgekomen verrijking van het genre.

‘Lovecraft Country’ speelt vanaf maandag wekelijks op Telenet Play.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud